§5.12.1ὅσοι δὲ ἀνθρώπων τὰ διὰ τοῦ στόματος ἐς τὸ ἐκτὸς ἐλέφασιν ἐξίσχοντα ὀδόντας τῶν θηρίων εἶναι καὶ οὐ κέρατα ἥγηνται, τούτοις ἔστιν ἀπιδεῖν μὲν ἐς τὰς ἄλκας, τὸ ἐν Κελτικῇ θηρίον, ἀπιδεῖν δὲ ἐς τοὺς Αἰθιοπικοὺς ταύρους·
입을 통해 바깥쪽으로 뻗어 나온 것을 코끼리의 이빨이며 뿔이 아니라고 여기는 사람들은, 켈티케 지역의 짐승인 말코손바닥사슴을 눈여겨보고, 또한 에티오피아 황소들을 눈여겨보면 된다.
ἄλκαι μὲν γὰρ κέρατα ἐπὶ ταῖς ὀφρύσιν ἔχουσιν οἱ ἄρρενες, τὸ δὲ θῆλυ οὐ φύει τὸ παράπαν· οἱ δὲ Αἰθιοπικοὶ ταῦροι τὰ κέρατα φύουσιν ἐπὶ τῇ ῥινί.
말코손바닥사슴은 수컷이 이마 위에 뿔을 갖는 반면 암컷은 전혀 뿔을 키우지 않으며, 에티오피아 황소들은 코 위에 뿔을 키우기 때문이다.
τίς ἂν οὖν ποιήσαιτο ἔτι ἐν μεγάλῳ θαύματι διὰ στόματος ζῴῳ κέρατα ἐκφῦναι;
그렇다면 동물에게서 입을 통해 뿔이 돋아나는 것을 누가 여전히 아주 놀라운 일로 여기겠는가?
§5.12.2πάρεστι δὲ ἀναδιδάσκεσθαι καὶ τοῖσδε ἔτι·
또한 다음과 같은 사실들을 통해서도 더 깨달음을 얻을 수 있다.
κέρατα γὰρ κατὰ ἐτῶν περίοδον ἀπογίνεται καὶ αὖθις ἐκβλαστάνει ζῴοις, καὶ τοῦτο ἔλαφοί τε καὶ δορκάδες, ὡσαύτως δὲ καὶ οἱ ἐλέφαντες πεπόνθασιν.
동물에게 있어 뿔은 세월의 주기에 따라 떨어지고 다시 돋아나는 법이며, 이 일은 사슴과 가젤, 그리고 이와 마찬가지로 코끼리도 겪는다.
ὀδοὺς δὲ οὐκ ἔστιν ὅτῳ δεύτερα παρέσται ζῴῳ τῶν γε ἤδη τελείων·
하지만 이미 다 자란 동물들 중에서 이빨이 두 번째로 돋아나는 동물은 아무도 없다.
εἰ δὲ ὀδόντες τὰ διὰ στόματος ἐξίσχοντα καὶ μὴ κέρατα ἦσαν, πῶς ἂν καὶ ἀνεφύοντο αὖθις;
만약 입을 통해 솟아나온 것들이 이빨이고 뿔이 아니라면, 어떻게 그것들이 다시 자라날 수 있겠는가?
οὐ μὴν οὐδὲ εἴκειν πυρὶ ἔχουσιν ὀδόντες φύσιν· κέρατα δὲ καὶ βοῶν καὶ ἐλεφάντων ἐς ὁμαλές τε ἐκ περιφεροῦς καὶ ἐς ἄλλα ὑπὸ πυρὸς ἄγεται σχήματα.
게다가 이빨은 불에 굴복하는 성질을 갖지 않으나, 소와 코끼리의 뿔은 불에 의해 둥근 모양에서 평평한 모양으로, 그리고 다른 모양들로 변형된다.
ποταμίοις γε μὴν ἵπποις καὶ ὑσὶν ἡ κάτωθεν γένυς τοὺς χαυλιόδοντας φέρει, κέρατα δὲ ἀναφυόμενα οὐχ ὁρῶμεν ἐκ γενύων·
한편, 하마와 멧돼지에서는 아래턱이 송곳니를 지탱하고 있지만, 우리는 턱에서 뿔이 돋아나는 것을 보지 못한다.
§5.12.3ἐλέφαντι οὖν τὰ κέρατα ἴστω τις διὰ κροτάφων κατερχόμενα ἄνωθεν καὶ οὕτως ἐς τὸ ἐκτὸς ἐπιστρέφοντα.
그러므로 코끼리의 경우 뿔은 관자놀이를 통해 위에서 아래로 내려오며 그렇게 바깥쪽으로 휜다는 것을 알아두어라.
τοῦτο οὐκ ἀκοὴν γράφω, θεασάμενος δὲ ἐλέφαντος ἐν γῇ τῇ Καμπανῶν κρανίον ἐν Ἀρτέμιδος ἱερῷ·
내가 이 글을 쓰는 것은 소문으로 들은 것을 적는 것이 아니라, 캄파니아인들의 땅에 있는 아르테미스 신전에서 코끼리의 두개골을 직접 목격했기 때문이다.
σταδίους δὲ ὡς τριάκοντα ἀπέχει μάλιστα Καπύης τὸ ἱερόν, αὕτη δὲ ἡ μητρόπολίς ἐστιν ἡ Καπύη τῶν Καμπανῶν.
그 신전은 카푸아에서 기껏해야 삼십 스타디온 정도 떨어져 있으며, 이 카푸아가 캄파니아인들의 모도시이다.
ὁ μὲν δὴ ἐλέφας παρὰ τὰ λοιπὰ ζῷα διάφορον καὶ τὴν ἔκφυσιν παρέχεται τῶν κεράτων, ὥσπερ γε καὶ τὸ μέγεθός ἐστιν αὐτῷ καὶ εἶδος οὐδὲν ἐοικότα ἑτέρῳ θηρίῳ·
이처럼 코끼리는 다른 동물들과 비교해 볼 때 뿔이 돋아나는 방식에서도 차이를 보이며, 그 크기와 모습 역시 다른 어떤 짐승과도 닮지 않았다.
φιλότιμοι δὲ ἐς τὰ μάλιστά μοι καὶ ἐς θεῶν τιμὴν οὐ φειδωλοὶ χρημάτων γενέσθαι δοκοῦσιν οἱ Ἕλληνες, οἷς γε παρὰ Ἰνδῶν ἤγετο καὶ ἐξ Αἰθιοπίας ἐλέφας ἐς ποίησιν ἀγαλμάτων.
내가 보기에 그리스인들은 명예를 대단히 소중히 여기고 신들의 영예를 위해 돈을 아끼지 않는 이들이었던 것 같은데, 바로 이들을 위해 신상 제작용 상아가 인도인들과 에티오피아로부터 운반되어 왔기 때문이다.
§5.12.4ἐν δὲ Ὀλυμπίᾳ παραπέτασμα ἐρεοῦν κεκοσμημένον ὑφάσμασιν Ἀσσυρίοις καὶ βαφῇ πορφύρας τῆς Φοινίκων ἀνέθηκεν Ἀντίοχος, οὗ δὴ καὶ ὑπὲρ τοῦ θεάτρου τοῦ Ἀθήνῃσιν ἡ αἰγὶς ἡ χρυσῆ καὶ ἐπʼ αὐτῆς ἡ Γοργώ ἐστιν ἀναθήματα.
올림피아에는 아시리아의 직물과 페니키아의 자주색 염료로 장식된 양모 휘장을 안티오코스가 봉헌했다. 그가 아테나이 극장 위쪽에 봉헌한 금빛 아이기스와 그 위에 있는 고르곤 또한 그의 봉헌물이다.
τοῦτο οὐκ ἐς τὸ ἄνω τὸ παραπέτασμα πρὸς τὸν ὄροφον ὥσπερ γε ἐν Ἀρτέμιδος τῆς Ἐφεσίας ἀνέλκουσι, καλῳδίοις δὲ ἐπιχαλῶντες καθιᾶσιν ἐς τὸ ἔδαφος.
이 휘장을 그들은 에페소스의 아르테미스 신전에서처럼 천장을 향해 위로 끌어올리는 것이 아니라, 밧줄을 늦추어 바닥으로 내려놓는다.
§5.12.5ἀναθήματα δὲ ὁπόσα ἔνδον ἢ ἐν τῷ προνάῳ κεῖται, θρόνος ἐστὶν Ἀριμνήστου βασιλεύσαντος ἐν Τυρσηνοῖς, ὃς πρῶτος βαρβάρων ἀναθήματι τὸν ἐν Ὀλυμπίᾳ Δία ἐδωρήσατο, καὶ ἵπποι Κυνίσκας χαλκοῖ, σημεῖα Ὀλυμπικῆς νίκης·
신전 내부나 전실에 놓인 모든 봉헌물들 중에는 티르세니아인들의 왕이었던 아림네스트스의 왕좌가 있는데, 그는 이민족 중 최초로 올림피아의 제우스에게 봉헌물을 바친 인물이다. 또한 올림피아 승리의 기념물인 쿠니스카의 청동 말들도 있다.
οὗτοι μέγεθος μὲν ἀποδέουσιν ἵππων, ἑστήκασι δὲ ἐν τῷ προνάῳ τοῖς ἐσιοῦσιν ἐν δεξιᾷ.
이것들은 실제 말의 크기에는 미치지 못하지만, 전실로 들어서는 이들의 오른편에 서 있다.
κεῖται δὲ καὶ τρίπους ἐπίχαλκος, ἐφʼ οὗ πρὶν ἢ τὴν τράπεζαν ποιηθῆναι προετίθεντο τοῖς νικῶσιν οἱ στέφανοι.
또한 청동을 입힌 삼각대도 놓여 있는데, 탁자가 만들어지기 전에는 승리자들을 위한 관들이 그 위에 진열되어 있었다.
§5.12.6βασιλέων δὲ ἀνδριάντας, Ἀδριανοῦ μὲν αἱ ἐς τὸ Ἀχαϊκὸν τελοῦσαι πόλεις ἀνέθεσαν Παρίου λίθου, Τραϊανοῦ δὲ οἱ πάντες Ἕλληνες.
황제들의 석상으로는, 하드리아누스의 것을 아카이아 동맹에 속한 도시들이 파로스 대리석으로 봉헌했고, 트라야누스의 것은 모든 그리스인들이 봉헌했다.
οὗτος προσεκτήσατο ὁ βασιλεὺς Γέτας τοὺς ὑπὲρ Θρᾴκης Ὀσρόῃ τε τῷ ἀπογόνῳ τῷ Ἀρσάκου καὶ Πάρθοις ἐπολέμησεν·
이 황제는 트라키아 너머에 있는 게타이인들을 복속시켰으며, 아르사케스의 후손인 오스로에스 및 파르티아인들과 전쟁을 벌였다.
ὁπόσα δὲ ἐς ἔργων ἔχει οἱ κατασκευήν, ἀξιολογώτατά ἐστι λουτρὰ ἐπώνυμα αὐτοῦ καὶ θέατρον μέγα κυκλοτερὲς πανταχόθεν καὶ οἰκοδόμημα ἐς ἵππων δρόμους προῆκον καὶ ἐς δύο σταδίων μῆκος, καὶ ἡ Ῥωμαίων ἀγορὰ κόσμου τε ἕνεκα τοῦ λοιποῦ θέας ἀξία καὶ μάλιστα ἐς τὸν ὄροφον χαλκοῦ πεποιημένον.
그가 건립한 건축물들 중 가장 주목할 만한 것은 그의 이름을 딴 목욕탕, 사방이 둥근 대형 극장, 전차 경주용으로 쓰이며 그 길이가 이 스타디온에 달하는 건축물, 그리고 로마 포룸이다. 이 포룸은 다른 장식들도 볼만하지만 특히 청동으로 만들어진 천장 때문에 볼 가치가 있다.
§5.12.7αἱ δὲ εἰκόνες αἱ τοῖς κατασκευάσμασι τοῖς περιφερέσιν ἐγκείμεναι, ἡ μὲν τοῦ ἠλέκτρου βασιλέως Ῥωμαίων ἐστὶν Αὐγούστου, ἡ δὲ τοῦ ἐλέφαντος βασιλέως Νικομήδους ἐλέγετο εἶναι Βιθυνῶν.
원형 건축물들 안에 안치된 초상들 중에서, 호박으로 된 것은 로마 황제 아우구스투스의 것이고, 상아로 된 것은 비티니아인들의 왕 니코메데스의 것이라고 전해진다.
ἀπὸ τούτου δὲ καὶ τῇ μεγίστῃ τῶν ἐν Βιθυνίᾳ πόλεων μετεβλήθη τὸ ὄνομα, Ἀστακῷ τὰ πρὸ τούτου καλουμένῃ·
이 왕의 이름에서 비롯하여 비티니아의 가장 큰 도시의 이름이 바뀌었는데, 이전까지는 아스타코스라고 불리던 곳이었다.
τὰ δὲ ἐξ ἀρχῆς αὐτῇ Ζυποίτης ἐγένετο οἰκιστής, Θρᾷξ γένος εἰκάζοντί γε ἀπὸ τοῦ ὀνόματος.
본래 그곳의 창건자는 지포이테스였는데, 이름으로 미루어 짐작건대 트라키아 출신의 인종이다.
τὸ δὲ ἤλεκτρον τοῦτο οὗ τῷ Αὐγούστῳ πεποίηνται τὴν εἰκόνα, ὅσον μὲν αὐτόματον ἐν τοῦ Ἠριδανοῦ ταῖς ψάμμοις εὑρίσκεται, σπανίζεται τὰ μάλιστα καὶ ἀνθρώπῳ τίμιον πολλῶν ἐστιν ἕνεκα·
아우구스투스의 초상이 만들어진 이 호박은, 자연적으로 에리다누스 강의 모래 속에서 발견되는 만큼은 지극히 희귀하며 여러 가지 이유로 인간에게 귀중한 대접을 받는다.
τὸ δὲ ἄλλο ἤλεκτρον ἀναμεμιγμένος ἐστὶν ἀργύρῳ χρυσός.
그러나 또 다른 호박(일렉트럼)은 금에 은이 섞인 합금이다.
§5.12.8ἐν δὲ τῷ ἐν Ὀλυμπίᾳ ναῷ Νέρωνος ἀναθήματα τρεῖς μὲν ἐς κοτίνου φύλλα στέφανοι, τέταρτος δὲ ἐς δρυός ἐστι μεμιμημένος·
올림피아 신전 안에 있는 네론의 봉헌물은 올리브 잎을 모방한 세 개의 관이며, 네 번째 관은 참나무 잎을 본떠 만든 것이다.
κεῖνται δὲ αὐτόθι καὶ ἀσπίδες χαλκαῖ πέντε καὶ εἴκοσι, τοῖς ὁπλιτεύουσιν εἶναι φορήματα ἐς τὸν δρόμον.
그곳에는 또한 스물다섯 개의 청동 방패도 놓여 있는데, 이것들은 중장보병 경주에서 달리는 자들이 착용하는 장비이다.
στῆλαι δὲ ἄλλαι τε ἑστήκασι καὶ ἡ πρὸς Ἀθηναίους καὶ Ἀργείους τε καὶ Μαντινέας ἔχουσα ὅρκον παρὰ Ἠλείων ἐς συμμαχίαν ἐτῶν ἑκατόν.
그 외에도 여러 비석들이 서 있는데, 엘리스인들이 아테나이인, 아르고스인, 만티네이아인들과 맺은 백 년 기한의 동맹 서약을 기록한 비석도 있다.