§3.8.1Ἀρχιδάμου δὲ ὡς ἐτελεύτα καταλιπόντος παῖδας Ἆγίς τε πρεσβύτερος ἦν ἡλικίᾳ καὶ παρέλαβεν ἀντὶ Ἀγησιλάου τὴν ἀρχήν.
아르키다모스가 세상을 떠나며 자식들을 남겼을 때, 아기스가 나이가 더 많아 아게실라오스 대신에 지배권을 물려받았다.
ἐγένετο δὲ Ἀρχιδάμῳ καὶ θυγάτηρ, ὄνομα μὲν Κυνίσκα, φιλοτιμότατα δὲ ἐς τὸν ἀγῶνα ἔσχε τὸν Ὀλυμπικόν καὶ πρώτη τε ἱπποτρόφησε γυναικῶν καὶ νίκην ἀνείλετο Ὀλυμπικὴν πρώτη.
아르키다모스에게는 딸도 태어났는데, 이름은 쿠니스카였으며, 올림픽 경기에 대해 극도로 큰 열망을 품고 있어서 여성 중에서 가장 먼저 말을 길렀고 가장 먼저 올림픽 승리를 차지했다.
Κυνίσκας δὲ ὕστερον γυναιξὶ καὶ ἄλλαις καὶ μάλιστα ταῖς ἐκ Λακεδαίμονος γεγόνασιν Ὀλυμπικαὶ νῖκαι, ὧν ἐπιφανεστέρα ἐς τὰς νίκας οὐδεμία ἐστὶν αὐτῆς.
쿠니스카 이후에 다른 여성들, 특히 라케다이몬 출신의 여성들에게도 올림픽 승리가 주어졌지만, 그 승리에 있어 그녀보다 더 저명한 사람은 아무도 없다.
§3.8.2δοκοῦσι δὲ οἱ Σπαρτιᾶταί μοι ποίησιν καὶ ἔπαινον τὸν ἀπʼ αὐτῆς ἥκιστα ἀνθρώπων θαυμάσαι·
그러나 내가 보기에 스파르타인들은 시와 시로부터 비롯되는 찬사를 인간들 중에서 가장 가볍게 여겼던 것 같다.
ὅτι γὰρ μὴ τῇ Κυνίσκᾳ τὸ ἐπίγραμμα ἐποίησεν ὅστις δή, καὶ ἔτι πρότερον Παυσανίᾳ τὸ ἐπὶ τῷ τρίποδι Σιμωνίδης τῷ ἀνατεθέντι ἐς Δελφούς, ἄλλο γε παρὰ ἀνδρὸς ποιητοῦ Λακεδαιμονίων τοῖς βασιλεῦσιν οὐδέν ἐστιν ἐς μνήμην.
왜냐하면 누군가 쿠니스카를 위해 지어준 비문과, 그보다 더 이전에 시모니데스가 델포이에 봉헌된 삼각 가마에 파우사니아스를 위해 지어준 시를 제외하고는, 시인의 손으로 지어져 라케다이몬 왕들의 기억에 남은 것이 다른 어떤 것도 없기 때문이다.
§3.8.3ἐπὶ δὲ Ἄγιδος τοῦ Ἀρχιδάμου βασιλεύοντος Λακεδαιμονίοις ἄλλα τε ἐγένετο ἐς Ἠλείους ἐγκλήματα καὶ τοῦ ἀγῶνος τοῦ Ὀλυμπικοῦ καὶ ἱεροῦ τοῦ Ὀλυμπίασιν ὑπʼ αὐτῶν εἰργόμενοι μάλιστα ἤχθοντο.
아르키다모스의 아들 아기스가 왕으로 통치할 때, 라케다이몬인들에게는 엘리스인들에 대한 다른 불만들도 생겨났는데, 특히 그들에 의해 올림픽 경기와 올림피아의 신전으로부터 배제당한 것에 가장 크게 분개하고 있었다.
ἀποστέλλουσιν οὖν κήρυκα ἐπίταγμα φέροντα Ἠλείοις Λεπρεάτας τε αὐτονόμους ἀφιέναι καὶ ὅσοι τῶν περιοίκων ἄλλοι σφίσιν ἦσαν ὑπήκοοι.
그리하여 그들은 엘리스인들에게 레프레온인들을 독립시키고 자신들의 지배하에 있는 다른 모든 주변 주민들을 해방하라고 요구하는 명령을 전달할 전령을 보냈다.
ἀποκριναμένων δὲ Ἠλείων ὡς ἐπειδὰν τὰς περιοικίδας τῆς Σπάρτης πόλεις ἴδωσιν ἐλευθέρας, οὐδὲ αὐτοὶ μελλήσουσιν ἔτι ἀφιέναι τὰς ἑαυτῶν, οὕτω Λακεδαιμόνιοι καὶ ὁ βασιλεὺς Ἆγις ἐσβάλλουσιν ἐς τὴν Ἠλείαν.
그러나 엘리스인들이, 자신들이 스파르타의 페리오이코이 도시들이 자유로워지는 것을 볼 때 자신들도 자신들의 예속 도시들을 해방하는 것을 더는 지체하지 않겠다고 대답하자, 이에 따라 라케다이몬인들과 아기스 왕은 엘리스 지방을 침공했다.
§3.8.4τότε μὲν δὴ τοῦ θεοῦ σείσαντος ὀπίσω τὸ στράτευμα ἀπεχώρησεν ἄχρι Ὀλυμπίας καὶ τοῦ Ἀλφειοῦ προελθόντες·
그때는 신이 지진을 일으켰기 때문에 군대는 올림피아와 알페이오스 강까지 진군했다가 뒤로 퇴각했다.
τῷ δὲ ἐφεξῆς ἔτει τήν τε χώραν ἐδῄωσεν ὁ Ἆγις καὶ ἤλασε τῆς λείας τὴν πολλήν.
그러나 이듬해에 아기스는 그 땅을 황폐화하고 전리품의 대부분을 몰고 갔다.
Ξενίας δὲ ἀνὴρ Ἠλεῖος Ἄγιδί τε ἰδίᾳ ξένος καὶ Λακεδαιμονίων τοῦ κοινοῦ πρόξενος ἐπανέστη τῷ δήμῳ σὺν τοῖς τὰ χρήματα ἔχουσι·
엘리스인으로 개인적으로는 아기스의 객우이자 라케다이몬 국가의 프록세노스였던 크세니아스라는 인물이 재산을 가진 자들과 함께 민중을 상대로 봉기했다.
πρὶν δὲ Ἆγιν καὶ τὸν στρατὸν ἀφῖχθαί σφισιν ἀμύνοντας, Θρασυδαῖος προεστηκὼς τότε τοῦ Ἠλείων δήμου μάχῃ Ξενίαν καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ κρατήσας ἐξέβαλεν ἐκ τῆς πόλεως.
그러나 아기스와 군대가 그들을 도우러 도착하기도 전에, 당시 엘리스 민중의 지도자였던 트라수다이오스가 전투에서 크세니아스와 그 동조자들을 물리치고 도시에서 쫓아냈다.
§3.8.5Ἆγις δὲ ὡς ἀπήγαγεν ὀπίσω τὴν στρατιάν, Λυσίστρατον Σπαρτιάτην καὶ μοῖράν τε τῆς δυνάμεως καὶ Ἠλείων καταλείπει τοὺς φυγάδας, κακουργεῖν σφᾶς ὁμοῦ Λεπρεάταις τὴν χώραν.
아기스는 군대를 퇴각시키고 나서, 스파르타인 리시스트라토스와 군대의 일부 및 엘리스인 망명자들을 남겨두어, 그들이 레프레온인들과 힘을 합쳐 그 땅을 파괴하도록 했다.
τρίτῳ δὲ ἔτει τοῦ πολέμου Λακεδαιμόνιοι μὲν καὶ Ἆγις παρεσκευάζοντο ὡς ἐς τὴν Ἠλείαν καὶ τότε ἐσβαλοῦντες·
전쟁의 세 번째 해에 라케다이몬인들과 아기스는 그때도 엘리스 지방을 침공할 준비를 하고 있었다.
οἱ δὲ Ἠλεῖοι καὶ Θρασυδαῖος—κεκακωμένοι γὰρ ἐς τὸ ἔσχατον ἦσαν— συγχωροῦσι μήτε τῶν περιοίκων ἔτι ἄρχειν καὶ τοῦ ἄστεως κατερεῖψαι τὸ τεῖχος, Λακεδαιμονίους τε ἐν Ὀλυμπίᾳ καὶ θύειν τῷ θεῷ καὶ τὸν ἀγῶνα ἐξεῖναί σφισιν ἀγωνίζεσθαι.
하지만 엘리스인들과 트라수다이오스는—그들은 극도로 곤궁해져 있었기에—더는 주변 주민들을 지배하지 않고 도시의 성벽을 허물며, 라케다이몬인들이 올림피아에서 신에게 제사를 지내고 경기에 참가하는 것이 허용되는 것에 동의했다.
§3.8.6ἐνέβαλλε δὲ καὶ ἐς τὴν Ἀττικὴν συνεχῶς ὁ Ἆγις στρατιᾷ καὶ ἐπετείχισε φρούριον Ἀθηναίοις τὸ ἐν Δεκελείᾳ·
아기스는 또한 군대를 이끌고 지속적으로 아티카를 침공했고 데켈레이아에 아테네인들을 겨냥한 요새를 구축했다.
καταλυθέντος δὲ ἐν Αἰγὸς ποταμοῖς τοῦ Ἀθηναίων ναυτικοῦ Λύσανδρος ὁ Ἀριστοκρίτου καὶ Ἆγις ὅρκους μὲν θεῶν ὑπερέβησαν, οὓς ὤμοσαν Ἀθηναίοις ἐν κοινῷ Λακεδαιμόνιοι, κατὰ σφᾶς δὲ αὐτοὶ καὶ οὐ μετὰ Σπαρτιατῶν τοῦ κοινοῦ τὸ βούλευμα ἐς τοὺς συμμάχους ἐξήνεγκαν ἐκκόψαι προρρίζους τὰς Ἀθήνας.
아이고스 포타모이에서 아테네 해군이 궤멸했을 때, 아리스토크리토스의 아들 리산드로스와 아기스는 라케다이몬인들이 아테네인들과 공동으로 맺은 신들의 맹세를 저버리고, 자신들끼리 스파르타인의 민회를 통하지 않고 아테네를 근절하겠다는 제안을 동맹국들에 제기했다.
§3.8.7τὰ μὲν οὖν ἐς πόλεμον μάλιστα ἐπίσημα τοιαῦτα ὑπῆρχε τῷ Ἄγιδι·
아기스에게 있어 전쟁에 관한 가장 두드러진 업적은 이와 같은 것이었다.
προπέτειαν δὲ τὴν Ἀρίστωνος ἐς Δημάρατον καὶ Ἆγις ἐς τὸν παῖδα ἔσχε Λεωτυχίδην, καί οἱ κατά τινα οὐκ ἀγαθὸν δαίμονα ἐσῆλθεν ἐς ἐπήκοον τῶν ἐφόρων εἰπεῖν ὡς οὐχ αὑτοῦ νομίζοι Λεωτυχίδην.
그러나 아기스 역시 아리스톤이 데마라토스에게 저지른 어리석은 짓을 자신의 아들 레오튀키데스에게 저질렀는데, 어떤 불길한 귀신의 작용이었는지, 그는 에포로스들이 들을 수 있는 곳에서 자기는 레오튀키데스를 자기 자식으로 생각하지 않는다고 말하는 지경에 이르렀다.
ἐπέλαβε μέντοι καὶ Ἆγιν μετάνοια ὕστερον, καὶ—ἔφερον γὰρ τηνικαῦτα οἴκαδε ἐξ Ἀρκαδίας αὐτὸν νοσοῦντα—ὡς ἐγίνετο ἐν Ἡραίᾳ, καὶ τὸ πλῆθος μάρτυρας ἐποιεῖτο ἦ μὴν Λεωτυχίδην ἑαυτοῦ παῖδα ἡγεῖσθαι καί σφισι σὺν ἱκεσίᾳ τε καὶ δακρύοις ἐπέσκηπτε πρὸς Λακεδαιμονίους ταῦτα ἀπαγγέλλειν.
하지만 아기스에게도 나중에 후회가 찾아왔다. 당시 그는 병이 들어 아르카디아에서 집으로 실려 가던 중이었는데, 헤라이아에 이르렀을 때 사람들을 증인으로 삼아 자신이 분명히 레오튀키데스를 자기 자식으로 여기고 있음을 선언하고, 그들에게 간청과 눈물로 라케다이몬인들에게 이 사실을 전해달라고 당부했다.
§3.8.8μετὰ δὲ Ἆγιν ἀποθανόντα ἀπήλαυνεν Ἀγησίλαος τῆς βασιλείας Λεωτυχίδην, ἐς μνήμην ἄγων Λακεδαιμονίοις τὰ ὑπὸ Ἄγιδός ποτε λεχθέντα ἐς τὸν Λεωτυχίδην.
아기스가 죽은 후, 아게실라오스는 과거에 아기스가 레오튀키데스에 대해 말했던 바를 라케다이몬인들에게 상기시키며 레오튀키데스를 왕위에서 몰아냈다.
ἀφίκοντο δὲ καὶ οἱ ἐξ Ἡραίας Ἀρκάδες καὶ ἦσαν τῷ Λεωτυχίδῃ μάρτυρες ὁπόσα Ἄγιδος τελευτῶντος ἤκουσαν.
아르카디아의 헤라이아에서 온 사람들도 도착하여, 임종을 맞이하던 아기스에게서 자신들이 들은 모든 말에 관해 레오튀키데스의 증인이 되어주었다.
§3.8.9τῷ δὲ Ἀγησιλάῳ καὶ Λεωτυχίδῃ παρέσχεν ἐς πλέον τὸ μάντευμα ἀντιλογίαν τὸ ἐκ Δελφῶν, γεγονὸς μὲν ἐκεῖ, ἔχον δὲ οὕτω·
그리고 델포이에서 내려진 신탁이 아게실라오스와 레오튀키데스에게 더 큰 대립을 불러일으켰는데, 그것은 그곳에서 유래한 것으로 다음과 같은 내용을 담고 있었다.
"
φράζεο δή, Σπάρτη, καίπερ μεγάλαυχος ἐοῦσα,
μὴ σέθεν ἀρτίποδος βλάστῃ χωλὴ βασιλεία. δηρὸν γὰρ μόχθοι σε κατασχήσουσιν ἄελπτοι
φθερσιβρότου τʼ ἐπὶ κῦμα κυκωόμενον πολέμοιο.
"스파르타여, 비록 크게 뽐낼지라도 명심하라, 그대의 발이 온전하거늘 불구의 왕권이 싹트지 않도록.
" §3.8.10τότε οὖν Λεωτυχίδης μὲν ἐς Ἀγησίλαον ταῦτα ἔφασκεν εἰρῆσθαι, τὸν γὰρ δὴ ἕτερον τῶν ποδῶν ἐπεπήρωτο ὁ Ἀγησίλαος·
오랫동안 예기치 못한 노고가 인간을 멸하는 전쟁의 들끓는 파도 아래서 그대를 지배하리라." 그때 레오튀키데스는 이 말이 아게실라오스를 가리켜 한 말이라고 주장했다. 실제로 아게실라오스는 한쪽 발을 절었기 때문이다.
Ἀγησίλαος δὲ ἐς Λεωτυχίδην αὐτὰ ἔτρεπεν οὐ γνήσιον ὄντα Ἄγιδος.
하지만 아게실라오스는 그것이 아기스의 친자가 아닌 레오튀키데스를 향한 것이라고 맞받아쳤다.
Λακεδαιμόνιοι δέ, καίπερ ἐπὶ σφίσιν ὄν, οὐκ ἐπανήγαγον τὸ ἀμφισβήτημα ἐς Δελφούς·
라케다이몬인들은 그 결정을 내릴 권한이 자신들에게 있었음에도 불구하고 이 분쟁을 델포이에 넘기지 않았다.
αἴτιος δʼ ἐμοὶ δοκεῖν Λύσανδρος ἐγένετο ὁ Ἀριστοκρίτου Ἀγησιλάῳ συσπεύδων ἐξ ἅπαντος τὴν βασιλείαν γενέσθαι.
내가 보기에 그 원인은 아리스토크리토스의 아들 리산드로스였는데, 그는 아게실라오스에게 왕위가 돌아가도록 온 힘을 다해 돕고 있었기 때문이다.