§5Ὁ μὲν οὖν ἕλκεσθαι λέγων ὁμοτίμως ἅπαντας τοὺς χυμοὺς εἰς τοσοῦτον ἀναίσθητός τε καὶ ἀμαθής ἐστιν, ὁ δ’ ἀλλοιοῦσθαι θεασάσθω πάλιν εἰς ὅσον οὐδὲν διοίσει κατ’ αὐτὸν ἢ φλεβοτομεῖν ἢ καθαίρειν χολαγωγῷ φαρμάκῳ τὸν ἰκτεριῶντα.
그러므로 모든 체액이 동등하게 끌어당겨진다고 말하는 자는 그토록 무감각하고 무지하지만, [체액이] 질적으로 변화된다고 말하는 자는, 그의 주장에 따르면 황달 환자에게 사혈을 행하는 것과 담즙 배출약으로 정화하는 것 사이에 얼마나 아무런 차이가 없게 되는지를 다시 한번 살펴보아야 할 것이다.
κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν τρόπον ὁμότιμόν ἐστι φλεβοτομῆσαί τε τὸν ὑδεριῶντα καὶ κενῶσαι τινὶ τῶν ὑδραγωγῶν, εἶτα οὐκ αἰσχρὰ τὰ τοιαῦτα;
또한 같은 방식으로 수종 환자에게 사혈을 행하는 것과 수분 유도약 중 하나로 비워내는 것이 동등한 일이 되는데, 그렇다면 그러한 일들이 수치스럽지 아니한가?
καταγελῶσιν οὐκ ὀρθῶς οἱ πολλοὶ τὰ τοιαῦτα ἀκούοντες ἀλλήλοις ἀντιλεγόντων τῶν ἰατρῶν, κατεγνώκασί τε τοῦ λόγου πάντες, ὀνομάζουσί τε τοὺς ὁπωσοῦν τι φθεγγομένους λογιατρούς.
대중은 의사들이 서로 반박하는 것을 듣고 그러한 일들을 부당하게 비웃으며, 모든 이가 의술의 이론을 불신하고, 어떻게든 무어라 말하는 자들을 '말뿐인 의사'라고 부른다.
ὃ γὰρ εἴωθα λέγειν ἀεὶ, τοῦτο καὶ νῦν εἰπεῖν μοι καιρὸς, ἰδιώτης ἅπας τοῦ τοιούτου σοφιστοῦ κρείττων ἐστίν.
내가 항상 말하곤 하던 것을 지금도 말할 기회이니, 모든 비전문가는 그러한 소피스트보다 뛰어나다.
εἰ γὰρ καὶ μηδὲν ἄλλο, τὰς γοῦν κατὰ φύσιν ἐννοίας οἱ ἰδιῶται διασώζουσιν, ἀπολλύντων καὶ ταύτας διὰ μοχθηροὺς ἐθισμοὺς τῶν σοφιστῶν.
왜냐하면 비록 다른 아무것도 아니더라도, 적어도 비전문가들은 자연에 부합하는 개념들을 보존하고 있는 반면, 소피스트들은 나쁜 습관 때문에 이것들마저 망쳐버리기 때문이다.
ἔναγχος γοῦν τις ἰδιώτης οὐκ ἄφρων ἐξανθημάτων αὐτῷ κατὰ πολλὰ μόρια τοῦ σώματος ἐξαίφνης γενομένων ἑλκωδῶν τε καὶ κακοχρόων ἧκεν ὡς τὸν ἰατρὸν, ἀξιῶν ὅτι τάχιστα καθαρθῆναι.
실제로 최근 어떤 어리석지 않은 비전문가가 몸의 여러 부위에 갑자기 궤양성이고 색이 나쁜 발진이 생기자, 최대한 빨리 정화되기를 요구하며 의사를 찾아왔다.
τοῦ δὲ φλεβοτομεῖσθαι μᾶλλον αὐτὸν κελεύοντος, οὐ μαίνου, ἔφη, τῷ γὰρ διεφθαρμένῳ συνεκκενοῦσθαι τὸ χρηστὸν εὔλογον ὑπάρχει.
그러나 의사가 그에게 오히려 사혈을 받으라고 명령하자, 그는 "미치지 않았소? 부패한 것과 함께 유용한 것이 동시에 비워지는 것이 당연한 이치이기 때문이오"라고 말했다.
ἀλλ’ οἱ πάντα μᾶλλον ἢ τὸν Ἱπποκράτειον λόγον ἀληθεύειν βουλόμενοι καὶ τὰς κοινὰς ἐννοίας προσαπολλύουσι τῇ φιλονεικίᾳ.
그러나 히포크라테스의 학설 외에 다른 모든 것이 참이기를 바라는 자들은 반항심 때문에 공통된 개념들마저 함께 잃어버린다.
κᾄπειτ’ ἐπιπηδῶσι μὲν ἡμῖν ὡς διασπασόμενοι, τοῖς δὲ ἐπ’ αὐτῶν τῶν ἔργων ἐλέγχοις ἄχθονται.
그리하여 그들은 우리를 찢어버릴 듯이 달려들지만, 실제 일어난 사실에 기초한 반박에는 괴로워한다.
δίκαιον δὲ ἦν ὡς ἡμεῖς ἐκείνους ἐπηρεάσοντας ὑπὲρ ὧν οὐκ ἴσασιν Ἱπποκράτην φέρομέν τε καὶ πείθειν ἐπιχειροῦμεν, οὕτω καὶ αὐτοὺς ὑπομένειν τοὺς ἐλέγχους, καὶ μάλιστα μὲν, εἰ οἷόν τε, στέργειν τοὺς διδάξαντας· εἰ δὲ μὴ, ἀλλὰ μὴ μισεῖν γε πάντως.
하지만 그들이 알지 못하는 일에 대해 우리를 모욕하려 할 때 우리가 히포크라테스를 인용하며 설득하려 하듯이, 그들 자신도 반박을 견뎌내야 하며, 가급적이면 가능할 경우 가르쳐 준 이들을 사랑하고, 그렇지 못하더라도 결코 미워하지는 않는 것이 공정했을 것이다.
ἀκούσας γοῦν τις τῶν ἀπὸ τῆς τοιαύτης ἐμπληξίας ἰατρῶν, ὡς ἐγὼ παμπόλλους ἐθεράπευσα μόνῃ καθάρσει. τούτων δὴ τῶν τὰς καλουμένας ἀλωπεκίας ἐχόντων τοὐντεῦθεν ἤρξατο μισεῖν με.
어쨌든 그러한 어리석음에 빠진 의사들 중 한 명은, 내가 오직 정화만으로 아주 많은 사람들, 즉 소위 탈모증을 앓고 있는 이들을 치료했다는 말을 듣고 그때부터 나를 미워하기 시작했다.
καί τις ἄλλος ὅτι καρκινώδεις διαθέσεις ἀρχομένας, τούς τε καλουμένους ἐλέφαντας καὶ φαγεδαίνας, ἄλλα τε πολλὰ τῶν κακοήθων ἑλκῶν ὁμοίως ἐμίσησεν, ἄλλος δὲ ὅτι σκοτωματικοὺς ἐθεράπευσα καθάρσεσι μόναις, ἄλλος δ’ ὅτι μανιώδεις ἐπιλήπτους τε καὶ μελαγχολικοὺς, ἔτι δὲ καὶ κεφαλαίᾳ κάμνοντας οὐκ ὀλίγους ἐξιασάμην καθάρσεσι μόναις, ὥσπερ γε καὶ ἰσχιαδικούς.
그리고 다른 한 사람은 내가 초기 암성 체질, 그리고 소위 상피병과 식육성 궤양, 그 외에도 많은 악성 궤양들을 치료했다는 이유로 마찬가지로 미워했다. 또 다른 이는 내가 오직 정화만으로 현기증 환자들을 치료했다는 이유로 미워했고, 또 다른 이는 내가 오직 정화만으로 광증, 간질 및 우울증 환자들을 치료하고, 나아가 만성 두통으로 앓는 이들도 적지 않게 치료했기 때문인데, 이는 좌골신경통 환자들을 치료한 것과 마찬가지였다.
οὕτω δὲ καὶ ἀλγήματα χρόνια κατὰ πολλοὺς τόπους ἐσπαρμένα καὶ τοῦτον δὴ τὸν ἔναγχος ὡς κωλικὸν ἤδη τριῶν μηνῶν ὑπὸ τῶν ἰατρῶν θεραπευσάμενον, ἐπὶ τὸ χεῖρον προϊόντα, πάντα ἀποῤῥῖψαι κελεύσας ἐκεῖνα καθάρσεσι μόναις ἰασάμην.
이와 같이 여러 부위에 흩어진 만성 통증과, 최근 의사들에 의해 이미 석 달 동안이나 산통 환자로 치료받으며 오히려 상태가 악화되고 있던 한 남자를, 그 모든 것들을 내버리라고 명령한 뒤 오직 정화만으로 치료했다.
ἰασάμην δὲ καὶ ῥοῦν γυναικεῖον, οὐκ ἀφανοῦς τινος τῶν ἐν Ῥώμῃ γυναικῶν καθάρσεσι μόναις, ὥσπερ οὖν καὶ ἄλλων πολλῶν ἀφανεστέρων αὐτό τε τοῦτο τὸ πάθημα καὶ ἄλλα τινὰ τῶν κατὰ μήτραν συνισταμένων.
나는 또한 로마의 저명한 부인 중 한 명의 부인과적 유출을 오직 정화만으로 치료했으며, 다른 많은 덜 유명한 여성들에게서도 바로 이 질환과 자궁에 생기는 다른 몇몇 병태들을 치료했다.
ἐρυσιπελάτων δὲ τί δεῖ καὶ λέγειν, ὡς οὐδέν ἐστι δραστικώτερον βοήθημα χολαγωγοῦ φαρμάκου, καθάπερ ἐναντιώτατον αὐτοῖς τὸ τοῦ φλέγματος ἀγωγόν.
단독에 대해서는 말해 무엇하겠는가? 담즙 배출약보다 더 효과적인 치료법은 없으며, 점액 배출약이 그것들에 가장 상반되는 것과 마찬가지이다.
δι’ ὅλης ἡμέρας ἔχω καὶ ἄλλα λέγειν ἔργα θαυμάσια καθάρσεσιν ἑπόμενα, περὶ ὧν ἀγνοεῖν εἰκός ἐστι τοὺς μηδέποτε τὴν περὶ τὰ καθαίροντα φάρμακα τέχνην μεμαθηκότας.
정화에 따르는 다른 놀라운 결과들을 하루 종일이라도 이야기할 수 있지만, 정화약에 관한 의술을 한 번도 배우지 못한 이들이 이에 대해 무지한 것은 당연하다.
ὅπου γὰρ οὐδ’ εἶναί τι νομίζουσιν ὅλως καθαῖρον φάρμακον, ἦ πού γε ἐπί τινων χρηστέον ἢ καθ’ ὅντινα τρόπον ἐπιστήσονται;
애당초 정화약이라는 것이 존재한다는 것조차 믿지 않는 터에, 어떤 이들에게 사용해야 하는지, 혹은 어떤 방식으로 사용해야 하는지 그들이 어찌 알겠는가?
διὰ τοῦτο θεραπεύουσιν μὲν ἄλλοι τὰ παθήματα ψιλῇ καὶ μόνῃ ποδηγούμενοι τῇ πείρᾳ.
이 때문에 어떤 이들은 순수하게 오직 경험에만 인도되어 질병을 치료한다.
σοφοὶ δὲ ἡμῖν οὗτοι καὶ τὸν λόγον, οὐκ ἐφ’ ᾧ τι προσθεῖναι τοῖς διὰ τῆς ἐμπειρίας εὑρημένοις, ἀλλ’ ἀνατρέψαι καὶ ταύτην μεταχειριζόμενοι, πολὺ χεῖρον ἰατρεύουσι τῶν ἐπὶ ψιλαῖς καὶ μόναις ὁρμώντων ταῖς ἀλόγοις τριβαῖς.
반면 우리의 이 '현명한' 자들은 이론을 다루되, 경험을 통해 발견된 것에 무언가를 보태기 위함이 아니라 이마저도 뒤엎기 위해 사용하므로, 순수하게 오직 이성 없는 경험적 관행에만 의존하는 이들보다 훨씬 더 못하게 치료한다.
ἁπάντων δὲ τούτων ἀρχὴ καὶ πηγὴ μία τὸ πρὸς Ἱπποκράτην μῖσος, ἐξ ἧς πηγῆς ἐῤῥύη μὲν καὶ ἄλλα πολλὰ, καὶ τουτὶ δὲ αὐτὸ τὸ ἐνεστὸς σκέμμα, τὸ περὶ τῆς ἑλκτικῆς δυνάμεως, ἧς μέρος ἢ εἶδος ἢ ὡς ἄν τις ἐθέλοι καλεῖν ἡ τῶν καθαιρόντων φαρμάκων δύναμις.
그리고 이 모든 것의 시작이자 하나의 원천은 히포크라테스에 대한 미움이며, 이 원천으로부터 다른 많은 것들과 함께 인력에 관한 이 현재의 탐구 자체도 흘러나왔으니, 정화약의 힘이란 이 인력의 일부이거나 종류이거나 혹은 사람들이 원하는 대로 부르는 바와 같은 것이다.