§6ΦΟΥΝΔ.ἐγὼ γοῦν, εἰ μὲν ὀρθῶς οὐκ οἶδα, ταύτην δὲ τῆς ἰατρείας ἀρχὴν ποιησάμενος, ὥσπερ οἱ Λάκωνες ἐν τοῖς εἵλωσι τὸ μεθύειν οἷόν ἐστι, κατεμάνθανον τὴν ὀργὴν ἐν ἑτέροις.
분다누스: 나로서는, 올바른지 어떤지는 알지 못하겠으나 이것을 치료의 시작으로 삼았으니, 마치 스파르타인들이 헤일로테이들을 통해 취한다는 것이 어떤 것인지를 관찰하는 것처럼 타인들 속에서 분노를 관찰하였소.
καὶ πρῶτον μέν, ᾗ φησιν Ἱπποκράτης χαλεπωτάτην εἶναι νόσον ἐν ᾗ τοῦ νοσοῦντος ἀνομοιότατον αὑτῷ γίνεται τὸ πρόσωπον, οὕτως ὁρῶν ὑπʼ ὀργῆς ἐξισταμένους μάλιστα καὶ μεταβάλλοντας ὄψιν χρόαν βάδισμα φωνήν, οἷον εἰκόνα τοῦ πάθους ἀπεματτόμην ἐμαυτῷ πάνυ δυσχεραίνων, εἰ φοβερὸς;
그리고 먼저, 히포크라테스가 환자의 얼굴이 평소의 자신과 가장 닮지 않게 되는 병이 가장 중한 병이다 라고 말하듯, 나 역시 분노로 인해 사람들이 이성을 잃고 무엇보다 얼굴빛과 안색, 걸음걸이와 목소리를 바꾸는 것을 보며, 그 격정의 초상을 스스로에게 새기게 되었소.
οὕτω καὶ παρακεκινηκὼς; ὁρῶμαί ποτε τοῖς φίλοις καὶ τῇ γυναικὶ καὶ τοῖς θυγατρίοις, οὐ μόνον ἰδεῖν ἄγριος καὶ ἀσυνήθης ἀλλὰ καὶ φωνὴν ἀπηνῆ καὶ τραχεῖαν ἀφιείς·
만약 내가 언제고 친구들과 아내와 어린 딸들에게 이토록 두렵고 광란에 찬 모습으로 보인다면, 단지 보기에 사납고 낯설 뿐만 아니라, 또한 거칠고 험한 목소리를 내지르게 될 것이라 여겨 지극히 혐오스러웠기 때문이오.
ὥσπερ ἑτέροις τῶν συνήθων ἐνετύγχανον, οὐκ ἦθος οὐ μορφὴν οὐ λόγου χάριν οὐ τὸ πιθανὸν καὶ προσηνὲς ἐν ὁμιλίᾳ δυναμένοις ὑπʼ ὀργῆς διαφυλάττειν.
이는 내가 다른 지인들과 마주쳤을 때, 그들이 분노로 인해 대화 속에서 자신들의 인품도, 용모도, 말씨의 품위도, 설득력과 다정함을 지켜내지 못하는 모습을 보았던 것과 같소.
Γαΐῳ μὲν οὖν Γράκχῳ τῷ ῥήτορι καὶ τὸν τρόπον ὄντι χαλεπῷ καὶ περιπαθέστερον λέγοντι διηρμοσμένον ἦν συρίγγιον, ᾧ τὴν φωνὴν οἱ ἁρμονικοὶ σχέδην ἐπʼ ἀμφότερα διὰ τῶν τόνων ἄγουσι·
그리하여 변론가 가이우스 그라쿠스는 기질도 급하고 지나치게 열정적으로 연설하였기에, 조율용 피리가 맞춰져 있어, 음악가들은 그것으로 목소리의 어조를 통해 양극단으로 서서히 이끌었소.
καὶ τοῦτʼ ἔχων οἰκέτης αὐτοῦ λέγοντος ὄπισθεν ἑστὼς ἐνεδίδου τόνον ἐπιεικῆ καὶ πρᾶον, ᾧ τὴν κραυγὴν ἀνεκαλεῖτο καὶ τὸ τραχὺ καὶ τὸ θυμικὸν ἀφῄρει τῆς φωνῆς, ὥσπερ ὁ τῶν βουκόλων
"
κηρόπλαστος ὀτοβεῖ
δόναξ ἀχέτας ὑπνοδόταν νόμον
"
ἐπιθέλγων καὶ καθιστὰς τὴν ὀργὴν τοῦ ῥήτορος ἐμοὶ δʼ εἴ τις ἐμμελὴς καὶ κομψὸς ἀκόλουθος ἦν, οὐκ ἂν ἠχθόμην αὐτοῦ προσφέροντος ἐπὶ ταῖς ὀργαῖς ἔσοπτρον, ὥσπερ ἐνίοις προσφέρουσι λουσαμένοις ἐπʼ οὐδενὶ χρησίμῳ.
그가 연설할 때 이 피리를 쥔 그의 노예가 뒤에 서서 완만하고 부드러운 음조를 넣어 줌으로써 그가 지르는 큰소리를 가라앉히고 목소리에서 거칠고 성마른 부분을 없애 주었으니, 마치 목동의 "밀랍으로 빚어 소리 내는 갈대피리가 잠을 부르는 가락을 울리며 "연설가의 분노를 달래고 가라앉히는 것과 같았소. 한편 나에게 마음이 통하고 세련된 시종이 있었다면, 내가 화를 낼 때 그가 나에게 거울을 가져다주었다 하더라도 결코 언짢아하지 않았을 것이오. 마치 사람들이 목욕을 마친 이들에게 아무짝에도 쓸모없이 거울을 가져다주는 것처럼 말이오.
τὸ δʼ αὑτὸν ἰδεῖν παρὰ φύσιν ἔχοντα καὶ συντεταραγμένον οὐ μικρόν ἐστιν εἰς διαβολὴν τοῦ πάθους.
그러나 자신이 자연에 어긋난 상태에 있고 혼란스러워하는 모습을 보는 것은, 그 격정을 비판하는 데 있어 적지 않은 도움이 되오.
καὶ γὰρ καὶ τὴν, Ἀθηνᾶν λέγουσιν οἱ παίζοντες αὐλοῦσαν ὑπὸ τοῦ σατύρου νουθετεῖσθαι καὶ μὴ προσέχειν·
왜냐하면 아테나조차도 호사가들이 말하기를, 그녀가 아울로스를 불고 있을 때 사티로스로부터 충고를 들었으나 귀를 기울이지 않았다고 하오.
"
οὔ τοι πρέπει τὸ σχῆμα·
"그 모습은 그대에게 어울리지 않소.
τοὺς αὐλοὺς μέθες
καὶ θὦπλα λάζευ καὶ γνάθους εὐθημόνει· "
θεασαμένην δὲ τοῦ προσώπου τὴν ὄψιν ἐν ποταμῷ τινι δυσχερᾶναι καὶ προέσθαι τοὺς αὐλούς·
피리를 내려놓으시오. 그리고 무기를 쥐고 뺨을 단정히 하시오." 그러나 어떤 강물에 비친 자신의 얼굴 모습을 보았을 때 그녀는 혐오감을 느끼고 피리를 내던졌소.
καίτοι παραμυθίαν ἡ τέχνη τῆς ἀμορφίας ἔχει τὴν εὐμέλειαν.
비록 그 기술은 못생겨 보이는 모습에 대해 아름다운 가락이라는 위안을 지니고 있었음에도 말이오.
καὶ ὁ Μαρσύας, ὡς ἔοικε, φορβειᾷ τινι καὶ περιστομίοις τοῦ πνεύματος τὸ ῥαγδαῖον ἐγκαθεῖρξε καὶ τοῦ προσώπου κατεκόσμησε καὶ ἀπέκρυψε τὴν ἀνωμαλίαν,
"
χρυσῷ δʼ αἰγλήεντι συνήρμοσεν ἀμφιδασείας
κόρσας, καὶ στόμα λάβρον ὀπισθοδέτοισιν ἱμᾶσιν.
그리고 마르시아스는 아무래도 가죽끈(포르베이아)과 날숨의 격렬함을 억제하는 입가리개로 거친 숨결을 가두고 얼굴을 정돈하여 그 일그러짐을 감추었던 것 같소. "눈부신 금으로 그는 털이 덥수룩한 관자놀이와 사나운 입을 뒤로 묶인 가죽끈으로 단단히 조여 매었네.
"
ἡ δʼ ὀργὴ φυσῶσα καὶ διατείνουσα τὸ πρόσωπον ἀπρεπῶς, ἔτι μᾶλλον αἰσχρὰν ἀφίησι καὶ ἀτερπῆ φωνὴν
"κινοῦσα χορδὰς τὰς ἀκινήτους φρενῶν.
"그러나 분노는 얼굴을 사납게 부풀리고 볼품없이 일그러뜨리며, 한층 더 추하고 불쾌한 목소리를 내지르오. "마음속 깊이 움직이지 말아야 할 현들을 움직이면서 말이오.
"
τὴν μὲν γὰρ θάλασσαν, ὅταν ἐκταραχθεῖσα τοῖς πνεύμασι τὰ βρύα καὶ τὸ φῦκος ἀναβάλλῃ, καθαίρεσθαι λέγουσιν· ἃ δʼ ὁ θυμὸς ἐκβράσσει τῆς ψυχῆς περιτρεπομένης ἀκόλαστα καὶ πικρὰ καὶ σπερμολόγα ῥήματα, τοὺς λέγοντας πρώτους καταρρυπαίνει καὶ καταπίμπλησιν ἀδοξίας, ὡς ἀεὶ μὲν ἔχοντας ἐν αὐτοῖς ταῦτα καὶ πλήρεις ὄντας ὑπὸ δὲ τῆς ὀργῆς ἀνακαλυπτομένους.
"왜냐하면 바다는 바람에 뒤흔들려 이끼와 해초를 쏘아 올릴 때 정화된다고들 하지만, 분노가 영혼을 뒤흔들어 엎어버리며 뿜어내는 방종하고도 신랄하며 잡스러운 말들은, 말하는 사람 자신을 가장 먼저 더럽히고 악평으로 가득 채우기 때문이오. 마치 그들이 늘 마음속에 그러한 것들을 담고 가득 차 있었는데 분노로 인해 폭로된 것처럼 말이오.
διὸ κουφοτάτου πράγματος, ὥς φησιν ὁ Πλάτων, λόγου βαρυτάτην ζημίαν τίνουσιν, ἐχθροὶ καὶ κακολόγοι καὶ κακοήθεις δοκοῦντες εἶναι.
그리하여 플라톤이 말하듯 가장 가벼운 것인 "말"에 대해 그들은 가장 무거운 대가를 치르게 되니, 적대적이고, 남을 헐뜯으며, 심술궂은 사람으로 여겨짐으로써 그렇소.