§5.14ἄλλη, τοῦ παιδὸς αὐτῇ ἀφικομένου ἀπὸ παρατάξεως τετρωμένου τὸν πόδα καὶ σφόδρα ἀλγοῦντος,
ἐὰν τῆς ἀρετῆς,
εἶπε,
μέμνῃ, ὦ τέκνον, καὶ ἄπονος ἔσῃ καὶ θαρρήσεις. §5.15Λάκων τρωθεὶς ἐν πολέμῳ καὶ βαδίζειν μὴ δυνάμενος, τετραποδιστὶ ὥδευεν.
다른 여인은 아들이 전열에서 발에 부상을 입고 돌아와 몹시 아파하고 있을 때 이렇게 말했다. "아이야, 네가 용기를 명심한다면, 고통도 없어지고 용기가 솟아날 것이다." 한 스파르타인이 전쟁에서 부상을 입고 걸을 수 없게 되자 네 발로 기어갔다.
αἰσχυνομένῳ δʼ αὐτῷ εἶναι γελοίῳ ἡ μήτηρ,
καὶ πόσῳ βέλτιον, ὦ τέκνον,
εἶπε,
μᾶλλον ἐπὶ τῇ ἀνδρείᾳ γεγηθέναι ἢ αἰσχύνεσθαι ἐπὶ γέλωτι ἀνοήτῳ; ν §5.16ἄλλη προσαναδιδοῦσα τῷ παιδὶ τὴν ἀσπίδα καὶ παρακελευομένη,
τέκνον,
ἔφη,
ἢ τὰν ἢ ἐπὶ τᾶς.
그가 자신이 우스꽝스러운 모습을 부끄러워하자, 그의 어머니가 말했다. "아이야, 어리석은 웃음거리가 된 것을 부끄러워하기보다 용맹함을 기뻐하는 편이 얼마나 더 낫겠느냐?" 다른 여인은 아이에게 방패를 쥐여주며 격려하며 말했다. "아이야, 이것을 가지고 오든지, 이것 위에 얹혀 오너라." 다른 여인은 전쟁터로 나가는 아들에게 방패를 건네며 말했다.
§5.17ἄλλη προϊόντι τῷ υἱῷ ἐπὶ πόλεμον ἀναδιδοῦσα τὴν ἀσπίδα,
ταύτην,
ἔφη,
ὁ πατήρ σοι ἀεὶ ἔσῳζε·
"이 방패는 네 아버지가 항상 너를 위해 지켜내신 것이다.
καὶ σὺ οὖν ἢ ταύτην σῷζε ἢ μὴ ἔσο. §5.18ἄλλη πρὸς τὸν υἱὸν λέγοντα μικρὸν ἔχειν τὸ ξίφος εἶπε,
καὶ βῆμα πρόσθες. §5.19ἄλλη ἀκούσασα, ὅτι ὁ υἱὸς αὐτῆς ἐν παρατάξει ἀνδραγαθήσας ἀπέθανεν,
ἐμὸς γὰρ ἦν,
εἶπε. περὶ δὲ τοῦ ἑτέρου πυθομένη ὅτι ἀποδειλιάσας σῴζεται,
οὐ γὰρ ἦν ἐμός,
ἔφη.
그러니 너도 이것을 지키든지, 아니면 존재하지 말아라." 다른 여인은 아들이 칼이 짧다고 말하자 이렇게 말했다. "그렇다면 한 걸음 더 나아가거라." 다른 여인은 아들이 전열에서 용감하게 싸우다 전사했다는 소식을 듣고 이렇게 말했다. "그는 내 아들이었기 때문이다." 그러나 다른 아들에 대해 물었을 때 그가 겁을 먹고 살아남았다는 말을 듣자 이렇게 말했다.
§5.20ἑτέρα ἀκούσασα τεθνάνα τὸν υἱὸν ἐν μάχῃ καθάπερ ἐτέτακτο
κάτθετε αὐτόν,
ἔφη,
ἀναπληρωσάτω δὲ τὴν ἐκείνου τάξιν ὁ ἀδελφός.
"그는 내 아들이 아니었기 때문이다." 다른 여인은 아들이 배치받은 대로 전투 중에 전사했다는 소식을 듣고 이렇게 말했다. "그를 묻어라.
§5.21ἄλλη πομπὴν τελοῦσα πάνδημον ἤκουσεν ἐπὶ τῆς παρατάξεως νικᾶν τὸν υἱόν, ἐκ δὲ τῶν τραυμάτων πολλῶν γενομένων θνήσκειν.
그리고 그의 자리는 동생이 채우도록 하라." 다른 여인은 온 시민이 참여하는 축제 행렬을 치르던 중에, 아들이 전열에서 승리했으나 많은 부상을 입고 죽어간다는 소식을 들었다.
οὐ περιελομένη οὖν τὸν στέφανον, ἀλλὰ σεμνυνθεῖσα πρὸς τὰς πλησίον εἶπεν,
ὡς πολλῷ κάλλιον, ὦ φίλαι, ἐστὶν ἐν παρατάξει νικῶντα τελευτᾶν ἢ τὰ Ὀλύμπια περιγιγνόμενον ζῆν. §5.22διηγουμένου τινὸς τῇ ἀδελφῇ γενναῖον θάνατον τοῦ παιδὸς αὐτῆς, ἐκείνη εἶπεν ὅτι
ὅσον ἐπʼ ἐκείνῳ γέγηθα, τοσοῦτον ἐπὶ σοὶ ἄχθομαι, ἐναρέτου συνοδίας ἀπολειφθέντι.
그녀는 화관을 벗지 않고 자랑스럽게 곁에 있는 이들에게 말했다. "벗들이여, 전열에서 승리하며 죽는 것이 올림피아 경기에서 우승하고 살아가는 것보다 얼마나 더 아름다운가." 어떤 이가 누이에게 그녀의 아들의 고결한 죽음에 대해 이야기하자, 그녀는 말했다. "그 아이 덕분에 기쁜 만큼, 너에 대해서는 그만큼 슬프구나.
§5.23Λακαίνῃ τις προσέπεμψεν, εἰ φθορᾷ συνεπινεύει.
미덕이 있는 동반자에게 뒤처지고 말았으니." 어떤 이가 스파르타 여인에게 밀통에 동의하겠느냐고 사람을 보내 물었다.
ἡ δʼ ἔφη,
παῖς μὲν οὖσα ἔμαθον τῷ πατρὶ πείθεσθαι, καὶ τοῦτο ἔπραξα· γυνὴ δὲ γενομένη τῷ ἀνδρί·
그녀는 말했다. "어렸을 때는 아버지께 순종하는 법을 배워 그렇게 행했고, 아내가 되어서는 남편에게 그리했습니다.
εἰ οὖν δίκαιά με παρακαλεῖ, τούτῳ φανερὸν ποιησάτω πρῶτον. §5.24παρθένος πενιχρὰ ἐρωτηθεῖσα τίνα δίδωσι τῷ γαμοῦντι προῖκα,
τὴν πάτριον,
ἔφη,
σωφροσύνην.
그러니 당신이 요구하는 바가 정당하다면, 먼저 남편에게 그것을 밝히십시오." 가난한 처녀가 혼인할 남편에게 어떤 지참금을 줄 것이냐는 질문을 받고 말했다. "조상 대대로 내려온 정숙함입니다." 스파르타 여인이 남편에게 다가갔느냐는 질문을 받고 말했다.
§5.25Λάκαινα ἐρωτηθεῖσα εἰ τἀνδρὶ προσελήλυθεν,
οὐκ ἐγώ,
εἶπεν,
ἀλλʼ ὁ ἀνὴρ ἐμοί. §5.26κρύφα τις διαπαρθενευθεῖσα καὶ διαφθείρασα τὸ βρέφος οὕτως ἐνεκαρτέρησε μηδεμίαν προενεγκαμένη φωνήν, ὥστε καὶ τὸν πατέρα καὶ ἄλλους πλησίον ὄντας λαθεῖν ἀποκυήσασα·
"내가 아니라, 남편이 내게 다가왔습니다." 한 소녀가 비밀리에 처녀성을 잃고 갓난아기를 죽였는데, 신음 소리 한번 내지 않고 어찌나 잘 버텼는지 아버지와 곁에 있던 다른 이들도 그녀가 출산한 것을 눈치채지 못했다.
τὸ γὰρ μέγεθος τῶν ἀλγηδόνων τῇ εὐσχημοσύνῃ τὸ ἄσχημον προσπεσὸν ἐνίκησε.
고통의 크기가, 수치스러운 일을 마주한 품위에 의해 압도당했기 때문이다.
§5.27Λάκαινα πιπρασκομένη καὶ ἐρωτωμένη τί ἐπίσταται, ἔφη,
πιστὰ ἦμεν.
팔려 가던 스파르타 여인이 무엇을 할 줄 아느냐는 질문을 받고 말했다.
§5.28ἄλλη αἰχμαλωτευθεῖσα καὶ ἐρωτωμένη παραπλησίως,
εὖ οἰκεῖν οἶκον,
ἔφη.
"충실한 것." 포로로 잡힌 다른 여인이 비슷하게 질문을 받자 말했다.
§5.29ἐρωτηθεῖσά τις ὑπό τινος, εἰ ἔσται ἀγαθή, ἂν αὐτὴν ἀγοράσῃ, εἶπε,
κἂν μὴ ἀγοράσῃς.
"집안을 잘 다스리는 것." 어떤 여인이 만일 당신을 사면 훌륭한 사람이 되겠느냐는 질문을 받고 말했다.
§5.30ἄλλη πιπρασκομένη, τοῦ κήρυκος πυνθανομένου τί ἐπίσταται,
ἐλευθέρα,
εἶπεν,
ἦμεν.
"사지 않더라도 그러할 것입니다." 팔려 가던 다른 여인이, 포고관이 무엇을 할 줄 아느냐고 묻자 말했다.
νὡς δὲ ὁ ὠνησάμενος προσέταττέ τινα αὐτῇ οὐχ ἁρμόζοντα ἐλευθέρᾳ, εἰποῦσα,
οἰμώξῃ φθονήσας σεαυτῷ τοιούτου κτήματος,
ἐξήγαγεν ἑαυτήν.
"자유인으로 사는 것." 하지만 구매자가 그녀에게 자유인에게 어울리지 않는 일을 명령하자, 그녀는 이렇게 말했다. "이러한 소유물을 스스로 잃게 된 것을 후회하게 될 것이다." 그렇게 말하고 그녀는 스스로 목숨을 끊었다.