Humanitext Reader

普鲁登修斯 · 序言 §1-45

对往昔岁月的忏悔与献身于神的誓言

第 1 段,共 1 段 · 拉丁语

内容简介

诗人回顾了自己已达五十六载的半生,忏悔了世俗虚妄的追求(修辞学、青年时期的过错、官职),并誓言将余生奉献给对上帝及殉道者的赞颂。

§1Per quinquennia iam decem, §2ni fallor, fuimus; septimus insuper §3annum cardo rotat, dum fruimur sole volubili.
如果我没有弄错,我已经度过了五个十年;此外,第七个节点正旋转着年华,在我们享受这运转的太阳时。
§4instat terminus, et diem §5vicinum senio iam Deus adplicat.
终点正步步逼近,上帝已将临近暮年的日子带到眼前。
§6quid nos utile tanti spatio temporis egimus?
在如此漫长的时间里,我们做了什么有益的事?
§7aetas prima crepantibus §8flevit sub ferulis.
幼年时代在啪啪作响的惩戒鞭下哭泣。
mox docuit toga §9infectum vitiis falsa loqui, non sine crimine.
随后,托加教会了染上恶习的我诉说谎言,这并非没有罪过。
§10tum lasciva protervitas §11et luxus petulans (heu pudet ac piget!)
接着,放荡的放肆和任性的奢侈(唉,真是令人羞愧和痛苦!
§12foedavit iuvenem nequitiae sordibus ac luto.
)用邪恶的污垢和泥土玷污了我的青年时代。
§13exim iurgia turbidos §14armarunt animos, et male pertinax §15vincendi studium subiacuit casibus asperis.
随后,诉讼武装了混乱的心灵,而盲目执拗的获胜心,使我遭遇了严酷的变故。
§16bis legum moderamine §17frenos nobilium reximus urbium, §18ius civile bonis reddidimus, terruimus reos.
曾两度在法律的治理下,我们执掌高贵城市的缰绳,将公民法还给善人,使罪人震慑。
§19tandem militiae gradu §20evectum pietas principis extulit §21adsumptum propius stare iubens ordine proximo.
终于,由于军职的晋升,皇帝的恩宠提拔了提升后的我,命令我站在更近的最近侍从之列。
§22haec dum vita volans agit, §23inrepsit subito canities seni, §24oblitum veteris me Saliae consulis arguens,
当这飞逝的生命在做这些事时,白发突然爬上了老人的头,责备我忘记了古老的执政官萨利亚的时代。
§25sub quo prima dies mihi §26quam multas hiemes volverit, et rosas §27pratis post glaciem reddiderit, nix capitis probat,
在他任下的第一天之后,我头上的雪证明了它已经转过了多少个冬天,以及在冰雪之后,将玫瑰重新带回草地多少次。
§28numquid talia proderunt §29carnis post obitum vel bona vel mala
在肉体死后,这些不管是好是坏的事情,难道会有什么益处吗?
§30cum iam, quidquid id est quod fueram, mors aboleverit?
届时,无论我曾是什么,死亡都已将其消灭。
§31dicendum mihi: ‘quisquis es, §32mundum, quem coluit, mens tua perdidit.
我必须对自己说:“无论你是谁,你的心灵已经失去了它曾热爱的世界。
§33non sunt illa Dei, quae studuit, cuius habeberis. ’
那些它曾追求的事物,并不属于你将归属的上帝。
§34atqui fine sub ultimo §35peccatrix anima stultitiam exuat: §36saltem voce Deum concelebret, si meritis nequit,
” 然而,在最后的终点前,让罪恶的灵魂脱去愚昧:如果不能凭功绩,至少用声音共同赞美上帝。
§37hymnis continuet dies, §38nec nox ulla vacet quin Dominum canat; §39pugnet contra hereses, catholicam discutiat fidem, §40conculcet sacra gentium, §41labem, Roma, tuis inferat idolis, §42carmen martyribus devoveat, laudet apostolos,
用赞美诗延续白昼,不让任何夜晚空闲而不歌颂主;让它与异端作战,弘扬公教会的信仰,践踏异教徒的圣所,罗马啊,给你的偶像予以打击,将歌献给殉道者,赞美使徒。
§43haec dum scribo vel eloquor, §44vinclis o utinam corporis emicem §45liber, quo tulerit lingua sono mobilis ultimo!
当我写下或说出这些时,愿我能从肉体的束缚中跃出,获得自由,随那灵动的舌头以最后的声响所带我去的地方!

词汇与语法注释

  1. §2septimus insuper / annum cardo rotat — 主语为 septimus cardo(第七个节点),及物动词 rotat(旋转)的宾语为 annum(年份)。在 quinquennia iam decem(已经五十年)的基础上,此句诗意地表达了他人生的第五十七年正在运转(即他目前五十六岁)。
  2. §9infectum vitiis falsa loqui, non sine crimine. — 'infectum vitiis'(染上恶习的)为宾格分词短语,修饰前文 docuit 省略的直接宾语以及不定式 loqui 的逻辑主语 me。意为“托加教会了(染上恶习的)我诉说谎言”。
  3. §21adsumptum propius stare iubens ordine proximo. — 'adsumptum' 是修饰第一人称单数代词 me(我)的过去 passive 分词。'iubens' 是修饰主句主语 pietas(敬虔/恩宠)现在分词。'ordine proximo' 为夺格,表示位置或环境,意为“在最近的官阶”。
  4. §24oblitum veteris me Saliae consulis arguens — 'arguens'(修饰主语 canities 的现在分词)引导宾格代词与不定式结构(me oblitum [esse])。表示遗忘的分词 'oblitum' 支配属格宾语 'veteris Saliae consulis'(古老的执政官萨利亚,代指其执政的公元348年)。
  5. §33non sunt illa Dei, quae studuit, cuius habeberis. — 'illa' 是主语,'Dei' 是所有格属格(“不属于上帝的”)。关系代词 'quae' 的先行词为 'illa','studuit' 的主语承接前文的 'mens'。'cuius' 的先行词为 'Dei','habeberis' 为被动语态,意为“你将归属于(他)”。

引用这一段

普鲁登修斯, 序言 §1-45. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:stoa0238.stoa003.humanitext-lat2:1-45

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。