Humanitext Reader

马格努斯·奥索尼乌斯 · 致孙儿诞生诗 §1-28

忆往昔温教并致孙儿十八岁生辰祈愿

第 1 段,共 1 段 · 拉丁语

内容简介

诗人回忆起在孙子幼年时曾极力避免严苛管教的往事,并在孙子迎来十八岁(第六个三年期)生日、身心皆臻成熟之际,表达了祖父深切的爱意与祝福。

§1carmina prima tibi eum iam puerilibus annis §2traderet adsidui permulcens cura magistri §3inbueretque novas aures sensusque sequaces, §4ut respondendas docili quoque murmure voees §5emendata rudi perferret lingua palato, §6addidimus nil triste senes, ne cura monendi §7laederet aut dulces gustus vitiaret amaris.
当在你的孩提时代,最初的诗篇由勤勉教师的抚慰关怀传授给你,并浸润你崭新的耳朵与顺从的感官时,为使那些应答的话语能以温顺的低语由那在粗粝腭部中得到矫正的舌头完整发出,我们这些老人未曾加入任何悲伤之物,免得管教的忧虑伤害了甜美的滋味,或用苦涩使其败坏。
§8at modo, cum motu vigeas iam puberis aevi §9fortiaque a teneris possis secernere et ipse §10admonitor morumque tibi fandique videri, §11accipe non praecepta equidem, set vota precantis §12et gratantis avi festum ad sollemne nepotis.
但如今,既然你已因青春之期的活力而强壮,能够自己将坚强与柔嫩区分开来,且你自己在品行和言语上,已能成为你自己的指导者,那么且接受吧,这并非规诫,而是祈祷者的祝愿,亦是祖父对孙子庄严节日表示祝贺的心意。
§13adnuit, ut reducem fatorum ab fine senectam §14sospes agam festumque diem dubitataque cernam §15sidera, deposito prope conclamatus in aevo.
神(命运)已允诺,使我能平安度过从命运终点归来的暮年,并看见这节日之日和那曾被怀疑的星辰——在这几乎已被宣告死亡、放弃的生命中。
§16hoc, mellite nepos, duplicato faenore partum §17natali accedente tuo, munusque salutis §18plenius hoc nostrae, quod iam tibi puberis aevi §19crescit honos iuvenemque senex iam cerno nepotem.
亲爱的孙子啊,随着你的生日临近,这礼物已带回双倍的收益;而我们得救的这一恩赐也更为圆满,因为如今你青春之期的荣耀正在增长,而我,一个老人,如今得见我的孙子已成青年。
§20Sexta tibi haec primo remeat trieteris ab anno, §21Septembres notis referens natalibus idus.
自你的第一年起,这第六个三年期(第十八年)重临于你,伴随着广人所知的生日,带回九月的伊度斯(十三日)。
§22Idus alma dies, geniis quoque culta deorum.
伊度斯是温和的日子,亦为诸神的守护神(格尼乌斯)所崇奉。
§23Sextiles Hecate Latonia vindicat idus, §24Mercurius Maias, superorum adiunctas honori.
拉托娜之女赫卡忒占有八月的伊度斯,墨丘利则占有五月的伊度斯,它们与天上神明的荣耀相连。
§25Octobres olim genitus Maro dedicat idus: §26Idus saepe colas bis senis mensibus omnes, §27Ausonii quicumque mei celebraveris idus.
昔日诞生的马罗(维吉尔)使十月的伊度斯神圣:愿你在十二个月中常常庆祝所有的伊度斯,无论谁庆祝了我那阿索尼乌斯的伊度斯。
§28Vale nepos dulcissime.
再会,最亲爱的孙子。

词汇与语法注释

  1. §1eum — 抄本中的 `eum` 语境上最合理的是被视为时间连词 `cum`(当……时)的讹误,该连词引导未完成过去时虚拟语气动词 `traderet`(第2行)和 `inbueret`(第3行)。
  2. §10videri — 不定式 `videri` 依附于第8行 `cum` 从句中的表示可能性的动词 `possis`,构成 `possis... videri`(你能显得像……)的结构。代词 `ipse` 与 `admonitor` 同格,强调孙子本人已成为其自身的指导者。
  3. §15conclamatus — 意为“被大声呼喊的” `conclamatus` 源自古罗马人在临终床前大声呼喊逝者名字的仪式(conclamatio),在此用作比喻,意为“被宣告无救的”或“濒死的”。
  4. §20trieteris — *trieteris* 本义为“三年期”(在希腊的包含计数法中实指两年),但此处阿索尼乌斯将其作为三年(或四年)周期的单位,以此代表孙子的第十八岁(6 × 3 = 18)。

引用这一段

马格努斯·奥索尼乌斯, 致孙儿诞生诗 §1-28. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:stoa0045.stoa013.humanitext-lat2:1-28

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。