Humanitext Reader

马格努斯·奥索尼乌斯 · 论小庄园 §pr-32

继承的微薄家产与内心的自足

第 1 段,共 1 段 · 拉丁语

内容简介

在担任执政官后回到故乡的主人公,面对父亲留下的这份微薄家业,哲学式地歌咏了心灵知足的可贵。随后,他详细描述了庄园的具体规模(耕地、葡萄园、牧场和森林),以及它与城市保持恰当距离的舒适生活。

§prCum de palatio post multos annos honoratissimus, quippe iam consul, redisset ad patriam, villulam, quam pater reliquerat, introgressus his versibus lusit Luciliano stilo: §1Salve, herediolum, maiorum regna meorum, §2quod proavus, quod avus, quod pater excoluit, §3quod mihi iam senior properata morte reliquit: §4eheu nolueram tam cito posse frui!
多年之后,当他带着极高的荣誉(因为已是执政官)自宫廷回到故乡,步入父亲留下的那座小庄园时,便以路奇里乌斯式的风格,写下了这些打油诗:安好,我的小庄园,我祖先们的王国,这曾祖父、祖父与父亲曾耕作过的地方,这他在高龄之际因猝然逝世而留给我的产业:唉,我本不愿这么快就能享受它!
§5iusta quidem series patri succedere, verum §6esse simul dominos gratior ordo piis.
继承父亲固然是公正的顺序,然而对孝顺的子孙而言,与父亲一同作主才是更令人欣慰的秩序。
§7nunc labor et curae mea sunt; sola ante voluptas §8partibus in nostris, cetera patris erant,
如今劳碌与忧虑皆归于我;从前在我的份额中只有快乐,其余的都属于父亲。
§9parvum herediolum, fateor, set nulla fuit res §10parva umquam aequanimis, adde etiam unanimis.
我承认,这是一个微小的产业,但对于知足的人、甚至同心合意的人来说,没有任何事物是微小的。
§11ex animo rem stare aequum puto, non animum ex re.
我认为,财产依附于心灵才算公允,而非心灵依附于财产。
§12cuncta cupit Croesus, Diogenes nihilum: §13spargit Aristippus mediis in Syrtibus aurum, §14aurea non satis est Lydia tota Midae.
克罗索斯渴望一切,第欧根尼一无所求:阿利斯提普斯在叙尔特斯的沙洲中散落黄金,而整座黄金的吕底亚也满足不了米达斯。
§15cui nullus finis cupiendi, est nullus habendi: §16ille opibus modus est, quem statuas animo.
欲望无度者,占有亦无止境:你心中所设定的界限,方是财富的尺度。
§17Verum ager iste meus quantus sit, nosce, etiam ut me §18noveris et noris te quoque, si potis es.
然而,且来看看我这块土地有多大,好让你了解我,也能了解你自己——如果你能做到的话。
§19quamquam difficile est se noscere; γνῶθι σεαυτόν §20quam propere legimus, tam cito neclegimus.
虽然认识自己很难;“认识你自己”这句话,我们读得有多快,忘得就有多匆忙。
§21agri bis centum colo iugera, vinea centum §22iugeribus colitur prataque dimidio, §23silva supra duplum, quam prata et vinea et arvum; §24cultor agri nobis nec superest nec abest, §25fons propter puteusque brevis, tum purus et amnis; §26naviger hic refluus me vehit ac revellit, §27conduntur fructus geminum mihi semper in annum.
我耕种两百亩土地,葡萄园占地一百亩,牧场则是其半(五十亩),山林则是牧场、葡萄园及耕地总和的两倍有余;我们的雇工既不冗余也不短缺,近处有泉水和浅井,还有一条清澈的溪流;这可行船、有潮汐起落的河水,将我运载而去,又接引而归,庄稼总能为我储存足足两年的用度。
§28cui non longa penus, huic quoque prompta fames.
无长期口粮储备之人,饥荒亦常伴左右。
§29Haec mihi nec procul urbe sita est, nec prorsus ad urbem, §30ne patiar turbas utque bonis potiar.
这产业于我而言,既不远离城市,也不紧邻市区,免受嘈杂之苦,又得以安享福祉。
§31et quotiens mutare locum fastidia cogunt, §32transeo et alternis rure vel urbe fruor.
每当厌倦催促我变换居所,我便迁往他处,交替享受乡村与都市的生活。

词汇与语法注释

  1. §5iusta quidem series patri succedere, verum esse simul dominos gratior ordo piis. — 由省略的系动词 est 所引导的两个不定式结构对比。补充完整后为:iusta quidem [est] series patri succedere(继承父亲固然是公正的顺序)与 verum [est] gratior ordo piis esse simul dominos(然而对孝子来说,与父亲同时作为主人则是更令人欣慰的秩序)。piis 是指向孝顺子嗣的与格。
  2. §11ex animo rem stare aequum puto, non animum ex re. — 对比性的“宾格加不定式”(A.C.I.)结构。作为 puto aequum [esse] 的宾语,rem stare ex animo(财产立足于心灵)与 animum [stare] ex re(心灵立足于财产)并列。
  3. §15cui nullus finis cupiendi, est nullus habendi — 省略了关系代词先行词(与格指示代词 ei)的结构。完整结构为:[ei], cui nullus [est] finis cupiendi, est nullus [finis] habendi(对于欲望无度者,其占有亦无止境)。cupiendi 和 habendi 分别是动名词的极格。
  4. §23silva supra duplum, quam prata et vinea et arvum — 由表示比较的 quam 引导的结构。在 supra duplum(两倍以上)这一表达之后,作为比较对象的“牧场、葡萄园及耕地”以主格形式排列,对比的是这些土地面积的总和。
  5. §26σεαυτόν — 意为“逆流的”或“有潮汐的”形容词。在此处指流经波尔多附近的加龙河(Garonne),因受大西洋潮汐影响而产生逆流现象(感潮河流)。

引用这一段

马格努斯·奥索尼乌斯, 论小庄园 §pr-32. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:stoa0045.stoa006.humanitext-lat2:pr-32

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。