[IDEM libro quarto decimo ad edictum. ] §5.3.7.prSi quis libertatem ex testamento sibi competisse dicat, non debebit iudex de libertate sententiam dicere, ne praeiudicium de testamento cognituro faciat: et ita senatus censuit: sed et diuus Traianus rescripsit differendum de libertate iudicium, donec de inofficioso iudicium aut inducatur aut finem accipiat.
[同上,著《告示评注》第十四卷]\n\n如果有人声称根据遗嘱自己享有了自由,法官不应当对自由做出判决,以免给将要审理该遗嘱的人造成先入为主的偏见;元老院亦曾如此决议。 但神君图拉真也曾批复,关于自由的诉讼应当延期,直到关于违反孝道遗嘱的诉讼被提起或终结。
§5.3.7.1Ita demum autem sustinentur liberalia iudicia, si iam de inofficioso iudicium contestatum est: ceterum si non contestetur, non exspectantur liberalia iudicia: et ita diuus Pius rescripsit.
\n\n然而,只有在关于违反孝道遗嘱的诉讼已经进行诉讼确定的情况下,关于自由的诉讼才可以延期;否则,如果没有进行诉讼确定,关于自由的诉讼就不应等待;神君庇护亦曾如此批复。
nam cum quidam Licinnianus de statu suo quaestionem patiebatur et, ne maturius pronuntiaretur de condicione sua, nolebat ad liberale iudicium ire, dicens suscepturum se de inofficioso testamento iudicium et petiturum hereditatem, quia libertatem et hereditatem ex testamento sibi defendebat: diuus Pius ait, si quidem possessor esset hereditatis Licinnianus, facilius audiendum, quoniam esset hereditatis nomine iudicium suscepturus et erat in arbitrio eius, qui se dominum esse dicit, agere de inofficioso testamento iudicium.
因为当一个叫里金尼安努斯的人面临关于其身份的调查,且为了不至于过早对其身分状况做出判决,他不愿参加关于自由的诉讼,声称他将提起关于违反孝道遗嘱的诉讼并请求继承遗产,因为他根据该遗嘱为自己辩护自由和继承权:神君庇护说,如果里金尼安努斯确实是遗产的占有者,他的诉求就更容易被听取,因为他将以遗产的名义提起诉讼,而主张自己是所有人的人,则可自行决定提起关于违反孝道遗嘱的诉讼。
nunc uero sub obtentu iudicii de inofficioso testamento ab ipso Licinniano non suscepti per quinquennium non debere moram fieri seruituti.
但如今,在里金尼安努斯本人长达五年未提起关于违反孝道遗嘱的诉讼这一借口下,不应当使奴役状态受到拖延。
plane summatim aestimandum iudici concessit, an forte bona fide imploretur iudicium de testamento: et si id depraehenderit, praestituendum modicum tempus, intra quod si non fuerit contestatum, iubeat iudicem libertatis partibus suis fungi.
不过,他准许法官进行简易审查,以判断是否可能是在善意地请求关于遗嘱的诉讼;如果法官发现了这一点,则应当规定一个适度的期限,在此期限内如果没有进行诉讼确定,他应命令审理自由的法官履行其职责。
§5.3.7.2Quotiens autem quis patitur controuersiam libertatis et hereditatis, sed se non ex testamento liberum dicit, sed alias uel a uiuo testatore manumissum, non debere impediri liberalem causam, licet iudicium de testamento moueri speretur, diuus Pius rescripsit: adiecit plane in rescripto, dummodo praedicatur iudici liberalis causae, ne ullum adminiculum libertatis ex testamento admittat.
\n\n但是,每当有人面临关于自由和继承权的争议,但声称自己并不是根据遗嘱获得自由,而是通过其他方式或由生前的遗嘱人解放时,神君庇护批复道,即使预期会提起关于遗嘱的诉讼,关于自由的诉讼也不应当受到阻碍;他显然在批复中补充道,只要向审理自由诉讼的法官说明,不得承认任何来自遗嘱的对自由的协助(证据)。