Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §4.8.23.pr-4.8.23.3

逾期履行的违约金与债权人受领迟延的免责

第 844 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

本部分探讨了因未在仲裁人指定的期限内履行而产生违约金的要件,以及债权人受领迟延或不可抗力对债务人免责及违约金产生的影响,并引用了凯尔苏斯与普罗库鲁斯的观点。

[ULPIANUS libro tertio decimo ad edictum. ] §4.8.23.prCelsus ait, si arbiter intra kalendas Septembres dari iusserit nec datum erit, licet postea offeratur, attamen semel commissam poenam compromissi non euanescere, quoniam semper uerum est intra kalendas datum non esse: sin autem oblatum accepit, poenam petere non potest doli exceptione remouendus.
[乌尔比安,于《告示注解》第十三编] 凯尔苏斯说,如果仲裁人命令在九月一日前予以履行,而未予履行,即使事后予以提出,但一经发生的仲裁协议违约金并不会消灭,因为在九月一日前未予履行这一事实始终是真实的。 但是,如果他接受了所提出的履行,则其不得请求违约金,因其应被恶意抗辩所排除。
contra, ubi dumtaxat dare iussus est.
相反,在仅被命令予以履行的情况下,则不在此限。
§4.8.23.1Idem ait, si iusserit me tibi dare et ualetudine sis impeditus, quo minus accipias, aut alia iusta ex causa, Proculum existimare poenam non committi, nec si post kalendas te parato accipere non dem.
同氏又说,如果仲裁人命令我向你予以给付,而你因生病或其他正当理由而无法接受,普罗库鲁斯认为违约金不予发生,即使在期限过后,在你准备接受而我未予给付时也是如此。
sed ipse recte putat duo esse arbitri praecepta, unum pecuniam dari, aliud intra kalendas dari: licet igitur in poenam non committas, quod intra calendas non dederis, quoniam per te non stetit, tamen committis in eam partem, quod non das.
但他自己正确地认为,仲裁人的命令有两项:一是给付金钱,二是限期给付。 因此,虽然由于非因你的原因,你未在期限前给付而可以不承担违约金,但就你未予给付这一部分而言,你仍应承担违约责任。
§4.8.23.2Idem ait nihil aliud esse sententiae stare posse, quam id agere, quantum in ipso sit, ut arbitri pareatur sententiae.
同氏又说,能够遵守判决,不外乎是在自己能力范围内竭尽所能,以使仲裁人的判决得到服从。
§4.8.23.3Idem Celsus ait, si arbiter me tibi certa die pecuniam dare iusserit, tu accipere noluisti, posse defendi ipso iure poenam non committi.
同凯尔苏斯说,如果仲裁人命令我在特定的一天向你给付金钱,而你拒绝接受,则可以主张依法律当然不发生违约金。

词汇与语法注释

  1. 4.8.23.prsemel commissam poenam compromissi non euanescere — commissam 是 committo 的过去分词,意为“(条件成就而)发生”或“(违约金)应予支付”。这表明了一项原则,即因未予履行而一经发生的违约金债权,即使事后提出履行,其效力也不会追溯性地消灭(euanescere)。
  2. 4.8.23.prdoli exceptione remouendus — remouendus 是动形容词(未来 passive 分词),与夺格 doli exceptione(通过恶意抗辩)连用,表示必然或应然(“应被排除”)。这表明,即使违约金在技术上已经发生,但在接受事后履行之后仍请求违约金的行为被视为“恶意”(dolus),应当通过抗辩予以驳回。
  3. 4.8.23.1quo minus accipias — 由 impeditus(被阻碍)引导的 quo minus 从句,伴随虚拟式现在时 accipias,构成“阻碍你接受/你无法接受”之意。
  4. 4.8.23.1quoniam per te non stetit — 这是‘per aliquem stat, quo minus...’(因为某人的原因导致……)这一无人称惯用表达。在此处,上下文省略了 quo minus dederis 等内容,意为“因为未能限期给付并非由于你的原因”。
  5. 4.8.23.2sententiae stare posse — stare 支配与格 sententiae(判决),意为“遵守判决”。该不定式短语整体作为宾格,构成了宾格加不定式结构(nihil aliud esse... quam...)的主语。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §4.8.23.pr-4.8.23.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:4.8.23.pr-4.8.23.3

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。