Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §3.5.3.pr-3.5.3.11

无因管理告示的文义解释与主体适用范围

第 574 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

乌尔比安逐字解释了法务官关于无因管理的告示,探讨了其对不同主体(女性、受监护人、精神失常者)的适用、死后发生的事务管理、特定情况下仅限恶意责任的限制,以及其与委托和保证等其他法律制度的关系。

[ULPIANUS libro decimo ad edictum. ] §3.5.3.prAit praetor: 'Si quis negotia alterius, siue quis negotia, quae cuiusque cum is moritur fuerint, gesserit: iudicium eo nomine dabo. '
[乌尔比安,《告示注解》第十卷] 法务官说:“如果有人管理了他人的事务,或者有人管理了某人死亡时属于其所有的事务,我将以此名义给予诉讼。
§3.5.3.1Haec uerba 'si quis' sic sunt accipienda 'siue quae': nam et mulieres negotiorum gestorum agere posse et conueniri non dubitatur.
” “如果有人”这些词语应当被理解为包括“或者如果某位女性”;因为毫无疑问,女性既能提起无因管理诉讼,也能作为被告被诉。
§3.5.3.2'Negotia' sic accipe, siue unum siue plura.
对“事务”应作如此理解,无论是一项还是多项。
§3.5.3.3'Alterius', inquit: et hoc ad utrumque sexum refertur.
他说“他人的”;而这也适用于男女两性。
§3.5.3.4Pupillus sane si negotia gesserit, post rescriptum diui Pii etiam conueniri potest in id quod factus est locupletior: agendo autem conpensationem eius quod gessit patitur.
确实,如果未成年受监护人管理了事务,在神君庇护的敕答之后,也可以在其获利的限度内被诉;但当其提起诉讼时,他必须容受对其所管理事务之对方请求的抵销。
§3.5.3.5Et si furiosi negotia gesserim, competit mihi aduersus eum negotiorum gestorum actio: curatori autem furiosi uel furiosae aduersus eum eamue dandam actionem Labeo ait.
如果我管理了精神失常者的事务,我对该人享有无因管理诉讼;但拉贝奥说,应当给予精神失常之男女的监护人针对该男女的诉讼。
§3.5.3.6Haec uerba: 'siue quis negotia, quae cuiusque cum is moritur fuerint, gesserit' significant illud tempus, quo quis post mortem alicuius negotia gessit: de quo fuit necessarium edicere, quoniam neque testatoris iam defuncti neque heredis qui nondum adiit negotium gessisse uidetur.
这些词“或者有人管理了某人死亡时属于其所有的事务”是指某人在他人死后管理其事务的期间;关于这一点,颁布告示是必要的,因为他既不能被视为管理了已故遗言人的事务,也不能被视为管理了尚未继承的继承人的事务。
sed si quid accessit post mortem, ut puta partus et fetus et fructus, uel si quid serui adquisierint: etsi his uerbis non continentur, pro adiecto tamen debent accipi.
但是,如果在死后有所增加,例如子女、幼畜和孳息,或者奴隶有所取得:即使它们未被包含在这些字眼内,也应当作为附加内容予以接受。
§3.5.3.7Haec autem actio cum ex negotio gesto oriatur, et heredi et in heredem competit.
由于这一诉讼产生于事务管理,故它既对继承人有效,也针对继承人有效。
§3.5.3.8Si exsecutor a praetore in negotio meo datus dolum mihi fecerit, dabitur mihi aduersus eum actio.
如果法务官在我的事务中指定的执行人对我实施了欺诈,我将获得针对他的诉讼。
§3.5.3.9Interdum in negotiorum gestorum actione Labeo scribit dolum solummodo uersari: nam si affectione coactus, ne bona mea distrahatur, negotiis te meis optuleris, aequissimum esse dolum dumtaxat te praestare: quae sententia habet aequitatem.
拉贝奥写道,有时在无因管理诉讼中仅涉及恶意责任;因为如果是出于情谊驱使,为了不让我的财产被变卖,你主动承担了我的事务,那么最公平的是你仅对恶意承担责任;这一观点具有公平性。
§3.5.3.10Hac actione tenetur non solum is qui sponte et nulla necessitate cogente immiscuit se negotiis alienis et ea gessit, uerum et is qui aliqua necessitate urguente uel necessitatis suspicione gessit.
不仅是那些自愿且在无任何必要性强迫下介入并管理他人事务的人要承担此诉讼的责任,那些因某种紧迫的必要性或对必要性的怀疑而进行管理的人也同样要承担责任。
§3.5.3.11Apud Marcellum libro secundo digestorum quaeritur, si, cum proposuissem negotia Titii gerere, tu mihi mandaueris ut geram, an utraque actione uti possim? et ego puto utramque locum habere.
在马尔切鲁斯《学说汇纂》第二卷中有人提出疑问:如果当我已经打算管理蒂蒂乌斯的事务时,你委托我管理,我是否可以提起这两种诉讼? 我认为两者皆可适用。
quemadmodum ipse Marcellus scribit, si fideiussorem accepero negotia gesturus: nam et hic dicit aduersus utrumque esse actionem.
正如马尔切鲁斯自己所写,如果我打算管理事务并接受了保证人:因为他在此也说,针对两者的诉讼都是存在的。

词汇与语法注释

  1. 3.5.3.5curatori autem furiosi uel furiosae aduersus eum eamue dandam actionem Labeo ait — 隶属于 ait 的宾格加不定式(间接引语)结构,其中 actionem 是主语宾格,dandam [esse](省略了 esse)是将来被动不定式。与格 curatori 作间接宾语(“给予监护人”),而 aduersus eum eamue 意为“针对他或她”(指精神失常者)。这指的是监护人起诉被监护人(精神失常者)以要求偿还费用的无因管理诉讼情形。
  2. 3.5.3.6quoniam neque testatoris iam defuncti neque heredis qui nondum adiit negotium gessisse uidetur — 动词 uidetur 采用人称结构(主语为省略的事务管理人 gestor),支配完成时主动不定式 gessisse。属格的 testatoris 和 heredis 均修饰 negotium(“既非……也非……的事务”)。
  3. 3.5.3.11si, cum proposuissem negotia Titii gerere, tu mihi mandaueris ut geram — 在由 si 引导的条件从句中,嵌套了一个表示时间或让步的 cum 从句(使用过去完成时虚拟式 cum proposuissem...)。随后是 si 从句的动词 mandaueris(完成时虚拟式),该动词又支配了 ut 从句(ut geram,现在时虚拟式,作宾语从句)。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §3.5.3.pr-3.5.3.11. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:3.5.3.pr-3.5.3.11

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。