Humanitext Reader

查士丁尼一世 · 学说汇纂 §15.1.57.pr-15.1.57.2

诉讼未决时死亡的特有财产与遗赠范围

第 2316 段,共 9271 段 · 拉丁语

内容简介

本条文说明了在诉讼未决期间家子或奴隶死亡时特有财产的评估标准,并探讨了在奴隶释奴遗赠以及向第三人遗赠时,基于遗嘱人意图推测的特有财产范围划分。

[TRYPHONINUS libro octauo disputationum. ] §15.1.57.prSi filius uel seruus, cuius nomine dumtaxat de peculio actum est, ante finitum iudicium decesserit, id peculium respicietur, quod aliquis eorum cum moriebatur habuit.
[特里丰尼努斯,《论辩集》第八编] 若仅因其名义而被提起特有财产之诉的家子或奴隶,在诉讼结束前死亡,则应以他们中任何人在死亡时所拥有的该特有财产为准。
§15.1.57.1Sed eum, qui seruum testamento liberum esse iubet et ei peculium legat, eius temporis peculium legare intellegi Iulianus scribit, quo libertas competit: ideoque omnia incrementa peculii quoquo modo ante aditam hereditatem adquisita ad manumissum pertinere.
但尤里安写道,在遗嘱中命令奴隶获得自由并向其遗赠特有财产的人,应被理解为是在遗赠该自由生效之时的特有财产;因此,在继承人接受继承之前以任何方式增加的特有财产的所有增值,均归被释奴所有。
§15.1.57.2At si quis extraneo peculium serui legauerit, in coniectura uoluntatis testatoris quaestionem esse, et uerosimilius esse id legatum quod mortis tempore in peculio fuerit ita, ut quae ex rebus peculiaribus ante aditam hereditatem accesserint debeantur, ueluti partus ancillarum et fetus pecudum, quae autem seruo donata fuerint siue quid ex operis suis adquisierit, ad legatarium non pertinere.
但若有人将奴隶的特有财产遗赠给第三人,则问题在于对遗嘱人意图的推测,且更合理的解释是,遗赠的是死亡时属于特有财产的财产,从而,在接受继承前由特有财产中的物品所产生的新增物(例如女奴所生之子女或牲畜之幼仔)应当予以给付,而赠与该奴隶的财产或他通过自己的劳动所获得的任何财产,则不归受遗赠人所有。

词汇与语法注释

  1. 15.1.57.1eum, qui seruum testamento liberum esse iubet et ei peculium legat, eius temporis peculium legare intellegi — 这是一个多层对格通格不定式(AcI)结构。被动不定式“intellegi”(被理解)直接取决于“Iulianus scribit”(尤里安写道)。而“intellegi”的主语本身又是一个主动的AcI子句:“eum ... legare”(他遗赠)。先行词“eum”由关系从句“qui ... iubet et ... legat”修饰,而“legare”的宾语则是“eius temporis peculium”。
  2. 15.1.57.2uerosimilius esse id legatum quod mortis tempore in peculio fuerit — 在作为“uerosimilius esse”(更合理/更可能)主语的对格不定式从句中,“id”是主语,“legatum”作为谓语对格(省略了“esse”的虚拟被动完成分词,或名词性地指“被遗赠之物”),关系从句“quod ... fuerit”修饰“id”。因此,其结构为“在死亡时属于特有财产的那个东西被遗赠了[是更合理的]”。
  3. 15.1.57.2ita, ut quae ex rebus peculiaribus ante aditam hereditatem accesserint debeantur, ueluti partus ancillarum et fetus pecudum, quae autem seruo donata fuerint siue quid ex operis suis adquisierit, ad legatarium non pertinere — “ita, ut”之后的前半部分是一个表示结果或限制的虚拟语气从句(“quae ... accesserint debeantur”),但后半部分(“quae autem ...”)则切换为了对格通格不定式结构(“ad legatarium non pertinere”)。这是一种句法脱节(anacoluthon),其在语义和句法上重新依附于主句的判定动词“uerosimilius esse”([更合理的是]……它们不归受遗赠人所有)。

引用这一段

查士丁尼一世, 学说汇纂 §15.1.57.pr-15.1.57.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:15.1.57.pr-15.1.57.2

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。