Humanitext Reader

小塞内卡 · 淮德拉 §286-387

爱神无可匹敌的威力与发狂的帕德拉登场

第 4 段,共 14 段 · 拉丁语

内容简介

歌队歌颂了克皮多(爱)支配天神、英雄及世间万兽的无可抗拒的宇宙伟力。随后,乳母向歌队长报告了帕德拉极度的痛苦与疯狂,紧接着精神失常的帕德拉亲自现身。

§286quaeque ad Hesperiae iacet ora metas, §287si qua ferventi subiecta cancro, §288si qua Parrbasiae glacialis ursae §289semper errantes patitur colonos, §290novit hos aestus, iuvenum feroces
以及那躺在赫斯珀里亚边界的海岸,以及那置于炽热巨蟹座之下的土地,以及那容忍着帕拉西亚冰冷大熊座下经常流浪的居民的土地,都深知这些热病。
§291concitat flammas senibusque fessis §292rursus extinctos revocat calores, §293virginum ignoto ferit igne pectus §294et iubet caelo superos relicto §295vultibus falsis habitare terras.
他激起年轻人的猛烈火焰,并向疲惫的老人重新唤回已消逝的热度;他用未知的火击中少女的胸膛,并命令离开天空的天神们带着虚假的面容居住在人间。
§296Thessali Phoebus pecoris magister §297egit armentum positoque plectro §298impari tauros calamo vocavit,
作为斐萨利亚牲畜的看管者,玻玻斯驱赶着牛群,放下了琴拨,用长短不一的芦笛呼唤着公牛。
§299induit formas quotiens minores §300ipse qui caelum nebulasque ducit: §301Candidas ales modo movit alas, §302dulcior vocem moriente cygno; §303fronte nunc torva petulans iuvencus §304virginum stravit sua terga ludo, §305perque fraternos nova regna fluctus §306ungula lentos imitante remos §307* pectore adverso domuit profundum, §308pro sua vector timidus rapina,
他曾多少次穿上低微的化身,那位亲自引导天空和云层的人:他曾化作飞鸟振动洁白的羽翼,歌声比临终的天鹅还要甜美;如今又化作额头严峻、放肆的公牛,为了少女的游戏平铺开自己的脊背,穿过兄弟的波涛,这片崭新的王国,用模仿着缓慢船桨的蹄子,挺起胸膛征服了深渊,作为一个为自己的掠夺物而担惊受怕的背负者。
§309arsit obscuri dea clara mundi §310nocte deserta nitidosque fratri §311tradidit currus aliter regendos: §312ille nocturnas agitare bigas §313discit et gyro breviore flecti, §316dum tremunt axes graviore curru; §314nec suum tempus tenuere nectes §315et dies tardo remeavit ortu.
幽暗世界的明亮女神燃起了爱火,抛弃了黑夜,将闪亮的战车交托给兄弟,使其以不同寻常的方式被驾驭:兄弟开始学习驱赶夜间的双头马车,并以更短的轨道转弯,此时车轴因沉重的战车而震颤;黑夜无法保持其应有的时刻,白昼也伴随着迟缓的升起而归来。
§317natus Alcmena posuit pharetras §318et minax vasti spolium leonis, §319passus aptari digitis zmaragdos §320et^dari legem rudibus capillis; §321crura distincto religavit auro. §322luteo plantas cohibente socco; §323et manu, clavam modo qua gerebat, §324fila deduxit properante fuso: §325Vidit Persis ditique ferox §326Lydia regno §327deiecta feri terga leonis §328umerisque, quibus sederat alti §329regia caeli, §330tenuem Tyrio stamine pallam.
阿尔克墨涅之子放下了他的箭袋以及那巨狮令人望而生畏的皮毛,容许绿宝石被戴上他的手指,并让那粗乱的头发被打理得井井有条;他用雕花黄金束起双腿,藏青底的黄色轻鞋包裹着他的双脚;并且,用他不久前还握着木槌的手,伴随着飞转的纺锤抽出了丝线:波斯目睹了这一幕,而拥有富庶王国的凶猛吕底亚也看见,凶猛雄狮背部的皮毛被弃置一旁,而在他曾托起崇高天界皇宫的双肩上,却披着一件由提尔丝线织成的薄薄斗篷。
§330bsacer est ignis (credite laesis) §331nimiumque potens, qua terra salo §332cingitur alto quaque per ipsum §333candida mundum sidera currunt: §334haec regna tenet puer immitis, §335spicula cuius sentit in imis §336pervius undis rex Nereidum §337flammamque nequit relevare mari.
这是神圣之火(相信那些受过伤害的人吧),且具有无比强大的力量,凡是土地被深海环绕之处,以及在闪亮的星辰穿行于宇宙之中的地方:那个残酷的男孩统治着这个王国,甚至连波涛可穿透的涅瑞伊得斯之王,也在最深的波底感受到了他的箭矢,且无法用海洋来减弱这火焰。
§338ignes sentit genus aligerum; §339Venere instinctus suscipit audax §340grege pro toto bella iuvencus; §341si coniugio timuere suo, §342poscunt timidi proelia cervi.
有翼的族群也感受到了他的火;在维纳斯的驱动下,勇敢的年轻公牛为了整个牛群挑起战争;若是为自己的配偶感到担忧,胆怯的雄鹿也会要求决斗。
§348Poeni quatiunt colla leones §349cum movit Amor.
迦太基的雄狮也抖落颈毛,当爱神触动它们时。
§343et mugitu dant concepti §343bsigna furoris.
它们用咆哮发出了孕育中的狂热信号。
§344tunc virgatas India tigres §345decolor horret; §346tunc vulnificos acuit dentes §347aper et toto est spumeus ore; §350tum silva gemit murmure saevo.
那时,印度为其条纹斑斓的猛虎而面色失色地惊恐;那时,野猪磨砺起伤人的利齿,且满口都是泡沫;此时森林因狂野的低吟而哀鸣。
§351amat insani belua ponti §352Lucaeque boves: vindicat omnes §353natura, sibi nihil immune est, §354odiumque perit, cum iussit Amor: §355veteres cedunt ignibus irae.
狂暴海洋中的巨兽在爱,卢卡尼亚的公牛也在爱:自然主宰着一切,没有什么能免于自身,当爱下令时,仇恨消逝:古老的愤怒向火焰屈服。
§356quid plura canam?
我何须多唱?
§357vincit saevas cura novercas.
爱的关切征服了残酷的继母。
§358altrix, profare quid feras; quonam in loco est
乳母,快说你带来了什么;在何处是女王?
§359regina? saevis ecquisest flammis modus?.
这狂暴的火焰可有任何限度?
§360Spes nulla tantum posse leniri malum, §361finisque flammis nullus insanis erit.
毫无希望这般巨大的灾祸能得以缓解,狂乱的火焰也将永无止境。
§362torretur aestu tacito et inclusus quoque, §363quamvis tegatur, proditur vultu furor; §364erumpit oculis ignis et lassae genae §365lucem recusant, nil idem dubiae placet §366artusque varie iactat incertus dolor,
她被无声的热病煎熬着,即使深锁闺中,尽管多方遮掩,狂乱仍从面容上暴露出来;烈火从眼中喷涌而出,疲惫的双颊拒绝着光线,游移不定的她对任何事都无法长久满意,游移的痛苦让她的肢体以各种方式辗转反侧。
§367nunc ut soluto labitur moriens gradu §368et vix labante sustinet collo caput, §369nunc se quieti reddit et. somni immemor, §370noctem querelis ducit; attolli iubet §371iterumque poni corpus et solvi comas §372rursusque fingi: semper impatiens sui §373mutatur habitus, nulla iam Cereris subit §374cura aut salutis; vadit' incerto pede, §375iam viribus defecta: non idem vigor, §376non ora tinguens nitida purpureus rubor; §379et qui ferebant signa Phoebeae facis §380oculi nihil gentile nec patrium micant.
此时她宛如垂死之人般步伐松散地滑落,在低垂的颈项上勉强支撑着头部,彼时她又回到榻上,全然忘记了睡眠,在哀诉中度过黑夜;她命令扶起身体,随后又让其躺下,并让人松开她的头发,接着又让人重新整理:她总是对自己感到不耐烦,其姿态不断改变,如今已不思饮食,也不顾健康;她以虚浮的步伐走动,力量早已耗尽:不复往日的活力,亦无染红她明亮面庞的绯红血色;那些曾带有玻玻斯火炬标志的双眼,如今闪烁不出任何家族或父亲的光芒。
§381lacrimae cadunt per ora et assiduo genae §382rore irrigantur, qualiter Tauri iugis §383tepido madescunt imbre percussae nives.
泪水顺着面颊滑落,双颊被不间断的露水浸湿,就如在托罗斯的山脊上,被温雨击打着的白雪逐渐消融。
§404Sepone questus: non levat miseros dolor; §405agreste placa virginis numen deae.
且放下你的哀怨:痛苦并不能宽慰可怜之人;去安抚那位贞洁女神荒野的神威吧。
§384Sed en, patescunt regiae fastigia.
但看啊,宫殿的门扉打开了。
§385reclinis ipsa sedis auratae toro §386solitos amictus mente non sana abnuit.
她自己斜倚在黄金座椅的垫子上,心智失常地拒绝了平日的衣物。
§387Removete, famulae, purpura atque auro inlitas
侍女们,把那些漆着紫色与黄金的……拿开。

词汇与语法注释

  1. 288Parrhasiae glacialis ursae... colonos — “帕拉西亚冰冷大熊座(大熊星座)”下“经常流浪的居民”指的是生活在遥远北方严酷气候下的游牧民族(如斯基泰人)。`Parrhasiae glacialis ursae` 作为属格修饰 `colonos`,强调了北极圈附近的严酷自然环境。
  2. 302vocem — `vocem` 是关系宾格(希腊式宾格),修饰比较级形容词 `dulcior`,表示“在声音方面更甜美”。`moriente cygno` 用作比较夺格。
  3. 325Vidit Persis ditique ferox Lydia... — 这是一个包含复杂远隔修饰(Hyperbaton)的句子结构。主语为 `Persis` 和 `ferox Lydia`,动词 `Vidit` 带有两个并列的宾格短语作直接宾语:1)`deiecta feri terga leonis`(被抛弃的猛狮背皮),2)`tenuem Tyrio stamine pallam`(用提尔丝线织成的薄斗篷)。第二个宾语与 `umerisque`(在肩膀上)相关联,并由关系从句 `quibus sederat alti regia caeli`(曾托起崇高天界皇宫的双肩)修饰,暗指赫拉克勒斯替阿特拉斯支撑天空的神话。
  4. 360Spes nulla tantum posse leniri malum — 在 `Spes nulla` 之后省略了表示存在的动词 `est`。在随后的“对格与不定式”(A.C.I.)结构中,`tantum malum` 作不定式的语气主语,`leniri` 是现在时被动不定式,整句意为“毫无希望这般巨大的灾祸能得以缓解”。

引用这一段

小塞内卡, 淮德拉 §286-387. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1017.phi005.humanitext-lat2:286-387

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。