Humanitext Reader

奥维德 · 爱经 §1.2.1-1.2.52

归降丘比特与想象爱神的凯旋

第 3 段,共 53 段 · 拉丁语

内容简介

诗人意识到自己失眠的原因是爱神丘比特的袭击,并决定放弃抵抗、甘心屈服。他描绘了丘比特带着俘虏和随从举行盛大凯旋式的场景,并在服从其权力的同时请求这位胜利的年轻神明施予仁慈。

§1.2.1Esse quid hoc dicam, quod tam mihi dura videntur §1.2.2Strata, neque in lecto pallia nostra sedent, §1.2.3Et vacuus somno noctem, quam longa, peregi, §1.2.4Lassaque versati corporis ossa dolent?
我该说这是怎么回事,以至于我觉得床铺是如此坚硬,被褥在床上也铺不安稳,而我毫无困意,度过了这漫长的黑夜,辗转反侧的身体疲惫不堪、骨头隐隐作痛?
§1.2.5Nam, puto, sentirem, siquo temptarer amore.
因为,我想,如果我正受到某种爱情的折磨,我应该会感觉得到。
§1.2.6An subit et tecta callidus arte nocet?
或者是它正悄悄潜入,用隐蔽的手段狡黠地伤害着我?
§1.2.7Sic erit; haeserunt tenues in corde sagittae, §1.2.8Et possessa ferus pectora versat Amor.
定是如此;细细的箭矢已深植于我的心房,残酷的爱神正折磨着他已占领的心胸。
§1.2.9Cedimus, an subitum luctando accendimus ignem?
我们是屈服,还是通过抗争来拨旺这突如其来的烈火?
§1.2.10Cedamus! leve fit, quod bene fertur, onus.
屈服吧! 甘心承受的重担会变得温和。
§1.2.11Vidi ego iactatas mota face crescere flammas §1.2.12Et rursus nullo concutiente mori.
我曾亲眼见过,摇动火把会使燃起的火焰更盛,而在无人挥动时,它们又会重新熄灭。
§1.2.13Verbera plura ferunt, quam quos iuvat usus aratri, §1.2.14Detractant prensi dum iuga prima boves.
刚被套上牛轭便抗拒它的公牛,比那些乐于犁地的公牛要承受更多的鞭打。
§1.2.15Asper equus duris contunditur ora lupatis, §1.2.16Frena minus sentit, quisquis ad arma facit.
烈马的嘴会被坚硬的带齿马衔勒伤,而任何顺从驾驭的马,对缰绳的束缚感就会减少。
§1.2.17Acrius invitos multoque ferocius urget §1.2.18Quam qui servitium ferre fatentur Amor.
相比那些承认自己甘愿承受奴役的人,爱神会更猛烈、更凶残地逼迫那些违抗他的人。
§1.2.19En ego confiteor! tua sum nova praeda, Cupido; §1.2.20Porrigimus victas ad tua iura manus.
看啊,我承认了! 丘比特,我是你崭新的猎物;我向你的法则伸出屈服的双手。
§1.2.21Nil opus est bello — veniam pacemque rogamus; §1.2.22Nec tibi laus armis victus inermis ero.
无需战争——我祈求宽恕与和平;战胜毫无武装的我,对你的武力而言也算不得什么荣耀。
§1.2.23Necte comam myrto, maternas iunge columbas; §1.2.24Qui deceat, currum vitricus ipse dabit, §1.2.25Inque dato curru, populo clamante triumphum, §1.2.26Stabis et adiunctas arte movebis aves.
用香桃木编缀你的发丝,套上你母亲的鸽群;你的继父会亲手赐予你一辆相配的战车,在赐予的战车上,伴着人们高呼凯旋的声音,你将伫立其上,巧妙地驱使被套在一起的鸟儿。
§1.2.27Ducentur capti iuvenes captaeque puellae; §1.2.28Haec tibi magnificus pompa triumphus erit.
被俘的青年和少女将被押解随行;这支游行队伍将成为你壮丽的凯旋式。
§1.2.29Ipse ego, praeda recens, factum modo vulnus habebo §1.2.30Et nova captiva vincula mente feram.
我自己,这新鲜的猎物,也将带着刚刚受的伤,怀着被俘的心灵,带着新戴上的锁链。
§1.2.31Mens Bona ducetur manibus post terga retortis, §1.2.32Et Pudor, et castris quidquid Amoris obest.
“良知”将被反绑着双手押送,还有“羞耻之心”,以及任何阻碍爱神阵营的存在。
§1.2.33Omnia te metuent; ad te sua bracchia tendens §1.2.34Vulgus 'io' magna voce 'triumphe!' canet.
万物都将惧怕你;众人向你伸出双手,庶民将放声高唱:“哎呀,凯旋啦!
§1.2.35Blanditiae comites tibi erunt Errorque Furorque, §1.2.36Adsidue partes turba secuta tuas.
” “阿谀”、“迷误”与“狂热”将成为你的伴侣,这一群乌合之众将始终追随你的左右。
§1.2.37His tu militibus superas hominesque deosque; §1.2.38Haec tibi si demas commoda, nudus eris.
凭借这些士兵,你战胜了人类与神明;若是从你身上夺去这些利器,你便将赤条条一无所有。
§1.2.39Laeta triumphanti de summo mater Olympo §1.2.40Plaudet et adpositas sparget in ora rosas.
你那欢欣的母亲将从奥林匹斯山顶为你鼓掌,并将备好的玫瑰撒在你的脸上。
§1.2.41Tu pinnas gemma, gemma variante capillos §1.2.42Ibis in auratis aureus ipse rotis.
你的双翼将点缀着宝石,宝石也将装点你多姿的发丝,黄金般的你,将乘坐黄金的战车而行。
§1.2.43Tunc quoque non paucos, si te bene novimus, ures; §1.2.44Tunc quoque praeteriens vulnera multa dabis.
那时,如果我们足够了解你,你也仍会灼伤不少人;那时,你路过之处,依然会留下无数伤口。
§1.2.45Non possunt, licet ipse velis, cessare sagittae; §1.2.46Fervida vicino flamma vapore nocet.
即使你亲自愿意,你的箭矢也无法停息;炽热的火焰用它逼人的热气伤害着近旁。
§1.2.47Talis erat domita Bacchus Gangetide terra; §1.2.48Tu gravis alitibus, tigribus ille fuit.
征服恒河流域的土地时,巴克科斯便是如此;他曾威震猛虎,而你则以驾驭飞鸟而令人敬畏。
§1.2.49Ergo cum possim sacri pars esse triumphi, §1.2.50Parce tuas in me perdere, victor, opes!
因此,既然我能成为你神圣凯旋式的一部分,胜利者啊,请不要在我身上浪费你的神力!
§1.2.51Adspice cognati felicia Caesaris arma — §1.2.52Qua vicit, victos protegit ille manu.
瞧瞧你亲戚凯撒那战无不胜的武装—— 他用那征服一切的手,护佑着被征服的人。

词汇与语法注释

  1. 1.2.3quam longa — 修饰 `noctem` 的关系性/感叹性插入语,功能相当于 `tam longam quam longa est`(“其漫长如其所是”),用以强调夜晚的无尽与漫长。
  2. 1.2.5siquo — 连词 `si` 与不定代名词 `quo`(修饰 `amore` 的夺格,源自 `quis`)的结合。在 `si` 之后,`aliquo` 的前缀 `ali-` 按规律脱落。
  3. 1.2.9Cedimus, an... — 此处使用直陈语气现在时来表示考虑或自问(“我们该屈服,还是……?”)。虽然在古典拉丁语语境中,表示熟虑通常首选虚拟语气,但在诗歌和口语中直陈语气也很常见,这与紧接着表示劝诱的虚拟语气 `Cedamus!` 形成了对比。
  4. 1.2.13Verbera plura ferunt, quam quos... — 句法结构梳理。`ferunt` 的主语是第14行的 `boves`。在 `quam quos...` 中,`quos` 是关系代词,省略了其先行词(如 `eos boves`),从而构成了比较结构:“(那些抗拒牛轭的牛)比那些乐于犁地的牛承受更多的鞭打”。
  5. 1.2.45licet ipse velis — 此处的 `licet` 用作让步连词,后接虚拟现在时 `velis`,构成让步从句,表示“即使你亲自愿意”。

引用这一段

奥维德, 爱经 §1.2.1-1.2.52. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0959.phi001.humanitext-lat2:1.2.1-1.2.52

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。