Humanitext Reader

奥维德 · 爱经 §1.10.1-1.10.64

对情人索要报酬的幻灭与对无偿之爱的呼唤

第 12 段,共 53 段 · 拉丁语

内容简介

诗人因曾经像神话美女般倾慕的情妇开始索要金钱而感到幻灭,并谴责将爱情与神明商业化的风气。他指出富人当奉献财富,穷人当奉献忠诚,而他自己则通过诗歌赋予永恒的名声,呼吁一种不掺杂金钱交易的纯洁爱情。

§1.10.1Qualis ab Eurota Phrygiis avecta carinis §1.10.2Coniugibus belli causa duobus erat, §1.10.3Qualis erat Lede, quam plumis abditus albis §1.10.4Callidus in falsa lusit adulter ave, §1.10.5Qualis Amymone siccis erravit in agris, §1.10.6Cum premeret summi verticis urna comas — §1.10.7Talis eras; aquilamque in te taurumque timebam, §1.10.8Et quidquid magno de Iove fecit amor.
正如那被弗里吉亚船只从埃夫罗塔斯河畔带走的女子,曾是她两位丈夫之间战争的起因,正如那丽达,当一个聪明的通奸者隐藏在白色的羽毛中,用一只假鸟的化身欺骗了她,正如阿密摩涅在干涸的土地上徘徊,当置于头顶的水罐压着她的秀发时—— 你曾是那般模样;为此我曾害怕那雄鹰与公牛,以及爱神让伟大的朱庇特所做的一切变身。
§1.10.9Nunc timor omnis abest, animique resanuit error, §1.10.10Nec facies oculos iam capit ista meos.
如今所有的恐惧都已消逝,心灵的迷误也已痊愈,你的那副容貌再也无法俘获我的双眼。
§1.10.11Cur sim mutatus, quaeris? quia munera poscis.
你问我为何改变? 因为你索要礼物。
§1.10.12Haec te non patitur causa placere mihi.
这一原因使你无法再取悦于我。
§1.10.13Donec eras simplex, animum cum corpore amavi; §1.10.14Nunc mentis vitio laesa figura tua est.
只要你还纯真,我便爱你的肉体,也爱你的心灵;如今你的容貌已被你心灵的卑劣所损害。
§1.10.15Et puer est et nudus Amor; sine sordibus annos §1.10.16Et nullas vestes, ut sit apertus, habet.
爱神既是男童,又是裸体;他拥有无瑕的岁月,且不着寸缕,以便能坦诚相见。
§1.10.17Quid puerum Veneris pretio prostare iubetis?
你们为何命令维纳斯的儿子为了金钱而卖身?
§1.10.18Quo pretium condat, non habet ille sinum!
他没有藏纳金钱的衣兜!
§1.10.19Nec Venus apta feris Veneris nec filius armis — §1.10.20Non decet inbelles aera merere deos.
维纳斯不适合粗暴的武器,维纳斯的儿子也不适合—— 非战之神不应当赚取军饷。
§1.10.21Stat meretrix certo cuivis mercabilis aere, §1.10.22Et miseras iusso corpore quaerit opes; §1.10.23Devovet imperium tamen haec lenonis avari §1.10.24Et, quod vos facitis sponte, coacta facit.
妓女为了固定的金钱而立,任人收买,用受人驱使的肉体换取可怜的财富;然而,即便她也诅咒那贪婪老鸨的统治,且在强迫下做着你们自愿做的事。
§1.10.25Sumite in exemplum pecudes ratione carentes; §1.10.26Turpe erit, ingenium mitius esse feris.
以缺乏理性的牲畜为榜样吧;若野兽的本性比人类更温和,那将是耻辱。
§1.10.27Non equa munus equum, non taurum vacca poposcit; §1.10.28Non aries placitam munere captat ovem.
母马不向公马索要礼物,母牛也不向公牛索要;公羊不用礼物去诱惑它中意的母羊。
§1.10.29Sola viro mulier spoliis exultat ademptis, §1.10.30Sola locat noctes, sola licenda venit, §1.10.31Et vendit quod utrumque iuvat quod uterque petebat, §1.10.32Et pretium, quanti gaudeat ipsa, facit.
唯独女人因从男人那里夺来的战利品而狂喜,唯独她出租黑夜,唯独她明码标价,出卖那让双方都感到愉悦、双方都在寻求的事物,并根据她自己享乐的程度来定价。
§1.10.33Quae Venus ex aequo ventura est grata duobus, §1.10.34Altera cur illam vendit et alter emit?
既然爱意同样能让双方感到愉悦,为何其中一方出卖它,而另一方购买它?
§1.10.35Cur mihi sit damno, tibi sit lucrosa voluptas, §1.10.36Quam socio motu femina virque ferunt?
为何那由男女共同举动所带来的快乐,却成了我的损失,而成了你的财富?
§1.10.37Non bene conducti vendunt periuria testes, §1.10.38Non bene selecti iudicis arca patet.
被雇佣的证人出卖伪誓是不妥的,被选出的法官敞开钱箱也是不妥的。
§1.10.39Turpe reos empta miseros defendere lingua; §1.10.40Quod faciat magni, turpe tribunal, opes; §1.10.41Turpe tori reditu census augere paternos, §1.10.42Et faciem lucro prostituisse suam.
用买来的舌头为可怜的被告辩护是可耻的;法庭为了聚敛巨额财富是可耻的;通过床榻的收益增加父辈的财产是可耻的,为了利润而出卖自己的容貌也是可耻的。
§1.10.43Gratia pro rebus merito debetur inemptis; §1.10.44Pro male conducto gratia nulla toro.
对于未被购买的事物,理应致以谢意;而对于出租的床榻,则无需任何感激。
§1.10.45Omnia conductor solvit; mercede soluta §1.10.46Non manet officio debitor ille tuo.
承租者支付了一切;一旦付清酬金,他便不再亏欠你的情分。
§1.10.47Parcite, formosae, pretium pro nocte pacisci; §1.10.48Non habet eventus sordida praeda bonos.
美丽的姑娘们啊,请不要为了一夜而商定价格;肮脏的掠夺不会有好的结果。
§1.10.49Non fuit armillas tanti pepigisse Sabinas, §1.10.50Ut premerent sacrae virginis arma caput; §1.10.51E quibus exierat, traiecit viscera ferro §1.10.52Filius, et poenae causa monile fuit.
约定获取萨宾人的手镯并不值那么多,以至于让圣洁处女的头颅被武器压碎;儿子用铁剑刺穿了那生育自己的母体,而一条首饰便是这惩罚的起因。
§1.10.53Nec tamen indignum est a divite praemia posci; §1.10.54Munera poscenti quod dare possit, habet.
然而,向富有的人索取回报并非不妥;他拥有能够给予索求者的东西。
§1.10.55Carpite de plenis pendentes vitibus uvas; §1.10.56Praebeat Alcinoi poma benignus ager!
从饱满的藤蔓上采摘悬挂着的葡萄吧;让阿尔基诺奥斯那慷慨的田地提供果实!
§1.10.57Officium pauper numeret studiumque fidemque; §1.10.58Quod quis habet, dominae conferat omne suae.
穷人则应当奉献他的服务、热情与忠诚;每个人都应当将自己所拥有的全部奉献给他的女主人。
§1.10.59Est quoque carminibus meritas celebrare puellas §1.10.60Dos mea; quam volui, nota fit arte mea.
用诗歌赞美值得赞美的姑娘,也是我的嫁妆;凡我所中意的人,都将因我的艺术而闻名。
§1.10.61Scindentur vestes, gemmae frangentur et aurum; §1.10.62Carmina quam tribuent, fama perennis erit.
衣物会被撕裂,宝石和黄金会被打碎;而诗歌所赋予的名声将是永恒的。
§1.10.63Nec dare, sed pretium posci dedignor et odi; §1.10.64Quod nego poscenti, desine velle, dabo!
我并不鄙视给予,但我鄙视并痛恨被索要价格;停止渴望我拒绝给索要求者的东西,我自然会给予!

词汇与语法注释

  1. 1.10.7Qualis ... Talis — 第1、3、5行中以 `Qualis` 开始的三个比喻从句,都指向第7行中含有 `Talis` 的主句。诗人将从前的情妇比作神话中的美女(海伦、丽达、阿密摩涅),以此解释为什么他过去会因她而害怕朱庇特的各种变身。
  2. 1.10.20aera merere — 原本是一个军事术语,意为“赚取军饷”或“服兵役”。此处既呼应了前文的 `feris ... armis`,又在语境中双关地指代“(为了爱而)获取报酬或金钱”。
  3. 1.10.49tanti pepigisse — 使用价值属格 `tanti` 的无人称表达,意为“承兑……不值那么多钱”。不定式 `pepigisse`(承诺、约定)充当主语,第50行的 `Ut` 从句是随之而来的结果从句。此处指索要萨宾人手镯的塔尔佩亚的神话。

引用这一段

奥维德, 爱经 §1.10.1-1.10.64. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0959.phi001.humanitext-lat2:1.10.1-1.10.64

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。