Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §7.15.1-7.15.13

击溃高卢人与法比乌斯在塔尔奎尼的溃败

第 371 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

独裁官苏尔皮基乌斯通过策略和鼓舞大败高卢人并举行凯旋式,而执政官法比乌斯则在另一战线被塔尔奎尼人击败,导致被俘罗马士兵被献祭。

§7.15.1acrius invasere Galli dextrum cornu; neque sustineri potuissent, ni forte eo loco dictator fuisset Sex. §7.15.2Tullium nomine increpans rogitansque, “sicine pugnaturos milites spopondisset;
高卢人更猛烈地进攻了右翼;要不是独裁官碰巧在那个地方,他们是无法被抵挡住的,他名指着责备并质问塞克斯图斯·图利乌斯道:“你就是这样担保士兵们会战斗的吗?
ubi illi clamores sint arma poscentium, ubi minae iniussu imperatoris proelium inituros;
那些要求武器的呼喊声在哪里? 那些威胁要在没有统帅命令的情况下投入战斗的话语在哪里?
en ipsum imperatorem clara voce vocare ad proelium et ire armatum ante prima signa; ecquis sequeretur eorum, qui modo ducturi fuerint, in castris feroces, in acie pavidi.
看啊,统帅自己正用清晰的声音召唤战斗,并全副武装地走在最前列的前面;那些刚才还想当领袖的人,在营地里凶猛,在战线上却胆怯,他们中难道有人会跟上来吗?
” uera audiebant; §7.15.3itaque tantos pudor stimulos admovit, ut ruerent in hostium tela alienatis a memoria periculi animis.
”他们听到了真话;因此,极大的羞耻心驱使着他们,使他们抛却了对危险的记忆,冲向敌人的兵刃。
hic primo impetus prope vecors turbavit hostes, eques deinde emissus turbatos avertit.
这起初几乎近乎疯狂的冲锋扰乱了敌人,随后放出的骑兵将陷入混乱的敌人击退。
ipse dictator, §7.15.4postquam labantem una parte vidit aciem, signa in laevum cornu confert, quo turbam hostium congregari cernebat, et iis, qui in monte erant, signum, quod convenerat, dedit.
独裁官本人,在看到战线的一侧动摇之后,将部队移向左翼,他看到敌人的大队人马正聚集在那里,并给山上的那些人发出了约定的信号。
§7.15.5ubi inde quoque novus clamor ortus est et tendere obliquo monte ad castra Gallorum visi sunt, tum metu, ne excluderentur, omissa pugna est, cursuque effuso ad castra ferebantur.
当那里也响起新的呼喊声,并且看到他们正沿着山坡向高卢人的营地挺进时,由于害怕被切断退路,战斗被放弃了,他们狼狈地向营地溃逃。
§7.15.6ubi cum occurrisset eis M. Valerius magister equitum, qui profligato dextro cornu obequitabat hostium munimentis, §7.15.7ad montes silvasque vertunt fugam plurimique ibi a fallaci equitum specie agasonibusque excepti sunt; et eorum, quos pavor pertulerat in silvas, atrox caedes post sedatum proelium fuit.
在那里,当骑兵长官马尔库斯·瓦莱里乌斯迎面拦住他们时(他击溃了敌人的右翼,正骑马巡行在敌人的防御工事前),他们转向山林逃跑,其中大多数人被伪装成骑兵的人和马夫截获;而对于那些因恐惧而逃入森林的人,在战斗平息后遭到了残酷的屠杀。
§7.15.8nec alius post M. Furium quam C. Sulpicius iustiorem de Gallis egit triumphum.
在马尔库斯·富里乌斯之后,没有谁比盖乌斯·苏尔皮基乌斯对高卢人举行过更名正言顺的凯旋式了。
auri quoque ex Gallicis spoliis satis magnum pondus saxo quadrato saeptum in Capitolio sacravit.
他还将从高卢战利品中获得的相当重的一笔黄金,在卡皮托林山上用方形石块围起来进行奉献。
eodem anno et a consulibus vario eventu bellatum; §7.15.9nam Hernici a C. Plautio devicti subactique sunt.
同一年,执政官们也进行了胜负参半的战争;因为赫尔尼基人被盖乌斯·普劳提乌斯彻底击败并征服。
Fabius collega eius incaute atque inconsulte adversus Tarquinienses pugnavit.
而他的同僚法比乌斯在对抗塔尔奎尼人时,表现得既不小心也不理智。
§7.15.10nec in acie tantum ibi cladis acceptum, quam quod trecentos septem milites Romanos captos Tarquinienses immolarunt, qua foeditate supplicii aliquanto ignominia populi Romani insignitior fuit.
罗马人在那里所遭受的灾难,不仅在于战场上的损失,更在于塔尔奎尼人将捕获的三百零七名罗马士兵作为祭品处死,这种残忍的刑罚使罗马人民的耻辱变得更加昭著。
§7.15.11accessit ad eam cladem et vastatio Romani agri, quam Privernates, Veliterni deinde, incursione repentina fecerunt.
除了那场灾难之外,罗马领地也遭到了蹂躏,这是由普里韦尔努姆人、以及随后的维利特赖人通过突然入侵造成的。
§7.15.12eodem anno duae tribus, Pomptina et Publilia, additae; ludi votivi, quos M. Furius dictator voverat, facti; et de ambitu ab C. Poetelio tribuno plebis auctoribus patribus tum primum ad populum latum est; eaque rogatione novorum maxime hominum ambitionem, §7.15.13qui nundinas et conciliabula obire soliti erant, conpressam credebant.
同年,增加了两个部落:蓬普蒂纳和步兵利亚;举行了独裁官马尔库斯·富里乌斯曾许愿的还愿竞技;并且在元老院的批准下,平民护民官盖乌斯·波埃特利乌斯首次向人民提交了关于贿选(de ambitu)的法案;人们相信通过该法案,特别是新人的野心—— 他们习惯于往来于集市和集会场所,其野心得到了遏制。

词汇与语法注释

  1. 7.15.2Sex. Tullium nomine increpans rogitansque — 分词 increpans 和 rogitansque 修饰了 7.15.1 条件句中动词 fuisset 的主语 dictator。专有名词 Sex. 位于 7.15.1 的末尾,而 Tullium 位于 7.15.2 的开头,两者共同构成了一个名字(Sextus Tullius)。
  2. 7.15.2sicine pugnaturos milites spopondisset — 尽管被置于引号中,其构词依然遵循由 increpans 和 rogitansque 引导的间接引语(oratio obliqua)规则,因此动词 spopondisset 采用了虚拟式过去完成时。随后的句子也同样使用了虚拟式(sint, sequeretur)和“对格+不定式”结构(vocare, ire)。
  3. 7.15.5tendere obliquo monte ad castra Gallorum visi sunt — visi sunt 并非单纯表示被动“被看见”,而是作为系动词表示“显露出……的样子”或“被看见正在……”,tendere 是作为其补语的不定式。obliquo monte 是表示路径的夺格,意为“沿着斜山坡”或“斜穿过山体”。
  4. 7.15.10nec in acie tantum ibi cladis acceptum, quam quod — 这是 tantum ... quam quod 的比较结构,意为“在战线上所遭受的灾难,并不如……这一事实所带来的大(即相比战场损失,因某一事实而受创更深)”。cladis 是依附于 tantum 的部分属格。acceptum [est] 是无人称被动语态。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §7.15.1-7.15.13. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:7.15.1-7.15.13

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。