Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §34.9.1-34.9.13

埃姆波里亚埃的状况与卡托开启军事行动

第 1176 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

文章描述了埃姆波里亚埃的希腊人与西班牙人两座城镇之间,为了自卫和贸易而维持的严密纪律。卡托抵达后利用时间训练士兵,宣布战争将自给自足,随后开始对敌方领地进行侵略和蹂躏。

§34.9.1iam tunc Emporiae duo oppida erant muro divisa.
当时,埃姆波里亚埃是由城墙隔开的两座城镇。
unum Graeci habebant, a Phocaea, unde et Massilienses, oriundi, alterum Hispani;
一座由源自福凯亚(马西利亚人亦源于此)的希腊人占有,另一座由西班牙人占有。
§34.9.2sed Graecum oppidum in mare expositum totum orbem muri minus quadringentos passus patentem habebat, Hispanis retractior a mari trium milium passuum in circuitu murus erat.
但是,面临大海的希腊人城镇,其城墙的总周长不足四百步;而西班牙人的城墙则离海较远,周长达三千步。
§34.9.3tertium genus Romani coloni ab divo Caesare post devictos Pompei liberos adiecti.
第三类人是罗马殖民者,由神圣凯撒在击败庞培的诸子后增加进来。
nunc in corpus unum confusi omnes Hispanis prius, §34.9.4postremo et Graecis in civitatem Romanam adscitis.
如今所有人都融合为一个整体,在此之前,先是西班牙人,最后,希腊人也被接纳获得了罗马公民权。
miraretur, qui tum cerneret, aperto mari ab altera parte, ab altera Hispanis, tam fera et bellicosa gente, obiectis, quae res eos tutaretur.
当时目睹此景的人,定会感到诧异:在一侧是开阔的大海,在另一侧是西班牙人——如此野蛮而好战的民族——的双重夹击下,是什么东西在保护着他们。
disciplina erat custos infirmitatis, quam inter validiores optime timor continet.
纪律是防范他们软弱的守护者,而在更为强大的人群中,恐惧最能使纪律得以维持。
§34.9.5partem muri versam in agros egregie munitam habebant, una tantum in eam regionem porta imposita, cuius adsiduus custos semper aliquis ex magistratibus erat.
他们将朝向田野的那部分城墙防卫得极其坚固,在那个方向只设有一座城门,而该门的常设看守总是由某位政务官亲自担当。
§34.9.6nocte pars tertia civium in muris excubabat, neque moris causa tantum aut legis, sed quanta si hostis ad portas esset et servabant vigilias et circumibant cura.
夜间,三分之一的公民在城墙上守夜,不仅是为了遵守习俗或法律,而且就像敌人已到城门口一样,他们以极大的警惕守卫并巡视。
§34.9.7Hispanum neminem in urbem recipiebant; ne ipsi quidem temere urbe excedebant.
他们不接纳任何西班牙人进入城内;即使是他们自己,也不轻易出城。
ad mare patebat omnibus exitus.
向海的出口向所有人开放。
§34.9.8porta ad Hispanorum oppidum versa numquam nisi frequentes, pars tertia fere, cuius proxima nocte vigiliae in muris fuerant, §34.9.9egrediebantur.
朝向西班牙人城镇的城门,除非是成群结队——几乎是前一天晚上在城墙上值班的三分之一的人——否则绝不,他们不会外出。
causa exeundi haec erat: commercio eorum Hispani, imprudentes maris, gaudebant mercarique et ipsi ea, quae externa navibus inveherentur, et agrorum exigere fructus volebant.
外出的原因在于:不熟悉海洋的西班牙人乐于与他们进行贸易,既希望自己能购买船只运来的海外货物,又希望售出自己田地的农产品。
huius mutui usus desiderium, ut Hispana urbs Graecis pateret, §34.9.10faciebat. erant etiam eo tutiores, quod sub umbra, Romanae amicitiae latebant, quam sicut minoribus viribus quam Massilienses, pari colebant fide.
对这种互利互惠的渴望,使得西班牙人的城市对希腊人开放,并使他们因此更加安全,因为他们隐蔽在罗马友谊的庇护下,他们以同样的忠诚维护着这种友谊,尽管其实力不如马西利亚人。
tum quoque consulem exercitumque comiter ac benigne acceperunt.
当时,他们也对执政官及其军队表示了礼貌和热情的接待。
§34.9.11paucos ibi moratus dies Cato, dum exploraret, ubi et quantae hostium copiae essent, ut ne mora quidem segnis esset, omne id tempus exercendis militibus consumpsit.
卡托在那里逗留了几天,以探测敌人的军队在何处、规模有多大。 为了使这段耽搁时间也不至于虚度,他将全部时间都花在了训练士兵上。
§34.9.12id erat forte tempus anni, ut frumentum in areis Hispani haberent; itaque redemptoribus vetitis frumentum parare ac Romam dimissis “bellum” inquit “se ipsum alet.
当时恰好是一年中西班牙人将谷物存放在脱谷场的季节;因此,他禁止承包商筹备谷物并将他们遣送回罗马,说道:“战争会自给自足。
§34.9.13profectus ab Emporiis agros hostium urit vastatque, omnia fuga et terrore complet.
” 他自埃姆波里亚埃出发,焚烧并蹂躏敌人的田野,使一切充满逃亡与恐慌。

词汇与语法注释

  1. 34.9.4miraretur, qui tum cerneret — 虚拟式未完成过去时 miraretur(潜能或非现实)与起条件从句作用的关系从句 qui... cerneret(亦为虚拟式未完成过去时)的结合。整体表示对过去的推测:“当时若有人目睹此景,定会感到诧异……”。
  2. 34.9.4quam — 关系代词 quam(阴性单数宾格)的先行词最自然应当理解为主句的主语 disciplina(纪律),而非紧邻的 infirmitatis。因此,其意思是“在更为强大的人群中,恐惧最能使纪律得以维持”。
  3. 34.9.8porta — porta(以及与其一致的分词 versa)并非主格,而是夺格(表示路径的夺格,“通过……门”)。该句的主动词是复数形式的 egrediebantur(§34.9.9),其逻辑主语为 frequentes 和 pars tertia 等复数概念。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §34.9.1-34.9.13. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:34.9.1-34.9.13

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。