Humanitext Reader

李维 · 自建城以来史 §30.5.1-30.5.10

西庇阿夜袭并焚毁西法克斯军营

第 986 段,共 1770 段 · 拉丁语

内容简介

西庇阿策划夜袭,派遣莱利乌斯和马西尼萨突袭并纵火烧毁西法克斯的营地,而自己则准备攻打哈斯德鲁巴的营地。大火引发了敌军的极大混乱,未武装的敌兵惨遭屠杀。

§30.5.1his praeparatis advocatoque consilio et dicere exploratoribus iussis, quae conperta adferrent, Masinissaque, cui omnia hostium nota erant, postremo ipse, quid pararet in proximam noctem, proponit; tribunis edicit, §30.5.2ut, ubi praetorio dimisso signa concinuissent, extemplo educerent castris legiones.
在准备好这些工作、召集了军事会议,并命令侦察兵报告他们所探知的情况之后,对敌人的一切了如指掌的马西尼萨,以及最后西庇阿本人,指明了他在接下来的夜晚所准备采取的行动;他向军事护民官下令,一旦统帅帐篷的会议散会、军号齐鸣,他们就应当立即将各军团带出营地。
§30.5.3ita ut imperaverat signa sub occasum solis efferri sunt coepta.
正如他所命令的那样,太阳落山时军旗开始被抬出。
ad primam ferme vigiliam agmen explicaverunt; media nocte — septem enim milia itineris erant — modico gradu ad castra hostium perventum est.
大约在第一夜更时,他们展开了队伍;半夜时分——因为路程有七英里——他们以适度的步伐到达了敌人的营地。
§30.5.4ibi Scipio partem copiarum Laelio Masinissamque ac Numidas adtribuit et castra Syphacis invadere ignesque conicere iubet.
在营地,西庇阿将一部分兵力分配给莱利乌斯,并将马西尼萨和努米底亚人也配属给他,命令他们侵入西法克斯的营地并纵火。
§30.5.5singulos deinde separatim Laelium ac Masinissam deductos obtestatur, ut, quantum nox providentiae adimat, tantum diligentia expleant curaque; se Hasdrubalem Punicaque castra adgressurum; ceterum non ante coepturum, §30.5.6quam ignem in regiis castris conspexisset.
随后,他单独把莱利乌斯和马西尼萨拉到一边,恳求他们用勤勉和细心来弥补黑夜所夺走的预见力;他表示自己将进攻哈斯德鲁巴和迦太基人的营地,但不会开始行动,直到他看见王室营地中起火。
§30.5.7neque ea res morata diu est; nam ut proximis casis iniectus ignis haesit, extemplo proxima quaeque et deinceps continua amplexus totis se passim dissipavit castris.
这件事情并未拖延太久;因为一当扔向最近木屋的火燃起,它便立即蔓延到每一个相邻以及接连不断的木屋,并在整个营地中四处扩散。
§30.5.8et trepidatio quidem, quantam necesse erat in nocturno effuso tam late incendio, orta est; ceterum fortuitum, non hostilem ac bellicum ignem rati esse, sine armis ad restinguendum incendium effusi in armatos incidere hostes, §30.5.9maxime Numidas ab Masinissa notitia regiorum castrorum ad exitus itinerum idoneis locis dispositos.
在这场蔓延如此之广的夜间火灾中,自然引起了必然会有的混乱;然而,他们认为这是一场偶然的火灾,而非敌对和战争的火焰,于是在未带武器的情况下冲出去灭火,却撞上了武装的敌人,尤其是那些由马西尼萨凭借对王室营地的了解,部署在通道出口合适位置的努米底亚兵。
multos in ipsis cubilibus semisomnos hausit flamma; §30.5.10multi in praecipiti fuga ruentes super alios alii in angustiis portarum obtriti sunt.
火焰将许多在床榻上处于半睡状态的人吞噬;许多人在仓皇逃跑中互相推搡、践踏,在狭窄的门道里被压死。

词汇与语法注释

  1. §30.5.1dicere exploratoribus iussis — 这是一个独立夺格(ablative absolute)结构,“exploratoribus”是过去分词“iussis”的逻辑主语。不定词“dicere”依赖于“iussis”,其宾语是省略了先行词“ea”的关系从句“quae... adferrent”。
  2. §30.5.4partem copiarum Laelio Masinissamque ac Numidas adtribuit — 动词“adtribuit”带有两个对格直接宾语“partem copiarum”和“Masinissam ac Numidas”,以及一个与格间接宾语“Laelio”。因此,其含义为“他将一部分兵力分配给莱利乌斯,并将马西尼萨和努米底亚人也配属给他”。
  3. §30.5.8ceterum fortuitum, non hostilem ac bellicum ignem rati esse — “rati”是动词“reor”的复数主格分词,修饰主句的隐形主语。它引导一个对格加不定式结构(间接引语),“ignem”为对格主语,“esse”为不定式,意为“(他们)认为火灾是偶然的,而不是敌对或战争的火焰……”。
  4. §30.5.9maxime Numidas ab Masinissa notitia regiorum castrorum ad exitus itinerum idoneis locis dispositos — 此短语与前句中“incidere”的宾语“hostes”构成同位语。“Numidas... dispositos”意为“尤其是那些被部署的努米底亚人……”。夺格“notitia”表示手段或原因(“凭借/由于对王室营地的了解”)。

引用这一段

李维, 自建城以来史 §30.5.1-30.5.10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0914.phi001.humanitext-lat2:30.5.1-30.5.10

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。