Humanitext Reader

贺拉斯 · 书信诗 §1.7.1-1.7.98

致梅塞纳斯信与乡居的独立与自由

第 8 段,共 29 段 · 拉丁语

内容简介

霍拉修斯向梅塞纳斯解释了他超期逗留乡间的缘由,通过各种寓言和故事(如黄鼠狼、特勒马科斯、以及菲利普斯与梅纳的轶事)阐述了自由与自立的价值。他强调,相比于依附权贵和财富,过一种符合自身分寸的简单生活更为可贵。

§1.7.1Quinque dies tibi pollicitus me rure futurum, §1.7.2Sextilem totum mendax desideror.
我曾向你许诺只在乡间逗留五天,撒谎的我却让整个八月都在盼望中落空。
atque §1.7.3si me vivere vis sanum recteque valentem, §1.7.4quam mihi das aegro, dabis aegrotare timenti, §1.7.5Maecenas, veniam, dum ficus prima calorque §1.7.6dissignatorem decorat lictoribus atris, §1.7.7dum pueris omnis pater et matercula pallet, §1.7.8officiosaque sedulitas et opella forensis §1.7.9adducit febris et testamenta resignat.
然而,如果你希望我健康、真正无恙地生活,你会把在我生病时所给予的宽容,同样赐予害怕生病的我,梅塞纳斯啊,当第一批无花果和炎热用黑衣侍从装点着殡仪干事,当每个父亲和忧心的母亲都为孩子们脸色发白,当尽职的殷勤与法庭的微末琐事招来高热并启封遗言之时。
§1.7.10quod si bruma nives Albanis illinet agris, §1.7.11ad mare descendet vates tuus et sibi parcet §1.7.12contractusque leget; te, dulcis amice, reviset §1.7.13cum Zephyris, si concedes, et hirundine prima.
如果冬至将白雪涂抹在阿尔巴的田野上,你的诗人将下到海边,休养身体,蜷缩着身子阅读;他会重新拜访你,我亲爱的朋友,伴着西风,如果你允许,并在第一只燕子到来之时。
§1.7.14Non quo more piris vesci Calaber iubet hospes, §1.7.15tu me fecisti locupletem.
卡拉布里亚的主人并非是以请你吃梨的那种方式,使我富有的。
vescere, sodes.
“吃吧,请。
§1.7.16iam satis est.
” “已经足够了。
at tu quantum vis tolle.
”“但只要你想,尽可以多拿一些。
benigne.
”“您真是太好意了。
§1.7.17non invisa feres pueris munuscula parvis.
” “你带回去的小礼物对孩子们来说不会是不受欢迎的。
§1.7.18tam teneor dono, quam si dimittar onustus.
” “我心领这份礼物,正如我满载而归一样感激。
§1.7.19ut libet; haec porcis hodie comedenda relinques.
” “随你便吧;反正你把这些留下来,今天也只是给猪吃的。
§1.7.20prodigus et stultus donat quae spernit et odit; §1.7.21haec seges ingratos tulit et feret omnibus annis,
” 挥霍而愚蠢的人,施舍他所鄙视和厌恶之物;这种播种在任何年代都曾收获、也将继续收获忘恩负义之人。
§1.7.22vir bonus et sapiens dignis ait esse paratus, §1.7.23nec tamen ignorat quid distent aera lupinis.
善良而智慧的人宣称自己随时准备帮助配得上的人,但他并非不知道真金白银与卢平豆之间的区别。
§1.7.24dignum praestabo me etiam pro laude merentis.
我也将表明自己配得上恩人的赞誉。
§1.7.25quod si me noles usquam discedere, reddes §1.7.26forte latus, nigros angusta fronte capillos, §1.7.27reddes dulce loqui, reddes ridere decorum et §1.7.28inter vina fugam Cinarae maerere protervae.
但如果你不想让我离开任何地方,你就必须还给我那昔日强壮的体魄、遮住窄额的黑发,还给我甜美的谈吐、得体的微笑,以及并在酒席间,为放荡不羁的西娜拉的离去而哀伤。
§1.7.29Forte per angustam tenuis volpecula rimam §1.7.30repserat in cumeram frumenti, pastaque rursus §1.7.31ire foras pleno tendebat corpore frustra; §1.7.32cui mustela procul, si vis, ait, “effugere istinc, §1.7.33macra cavum repetes artum, quem macra subisti.
有一次,一只消瘦的小狐狸穿过一道狭窄的缝隙,钻进了谷仓,吃饱之后,它试图重新挺着滚圆的身子钻出来,却只是徒劳;一只黄鼠狼在远处对它说:“如果你想从那里逃出来,你必须再次变得消瘦,回到你消瘦时钻进去的狭窄空洞里。
§1.7.34hac ego si compellor imagine, cuncta resigno; §1.7.35nec somnum plebis laudo satur altilium nec §1.7.36otia divitiis Arabum Uberrima muto.
” 如果我是被这个喻意所指,我将放弃一切;我既不会在饱食肥禽后才去赞美平民的安眠,也不会用我这极度富足的闲暇去交换阿拉伯人的巨万财富。
§1.7.37saepe verecundum laudasti, rexque paterque §1.7.38audisti coram nec verbo parcius absens: §1.7.39inspice si possum donata reponere laetus.
你经常赞美我的谦逊,在当面你听过我称你为“君王”与“父亲”,在你不在场时,我也不曾吝惜这些赞美之词:请看我能否欣然归还你所赐予的礼物。
§1.7.40haud male Telemachus, proles parientis Ulixei: §1.7.41“non est aptus equis Ithace locus, ut neque planis §1.7.42porrectus spatiis nec multae prodigus herbae: §1.7.43Atride, magis apta tibi tua dona relinquam.
坚忍的乌利塞斯之子特勒马科斯说得不无道理: “伊塔卡并非适合养马之地,它既无平坦开阔的疆域,也没有茂盛的牧草:阿特柔斯之子啊,我将留下你的礼物,它们更适合你。
§1.7.44parvum parva decent: mihi iam non regia Roma, §1.7.45sed vacuum Tibur placet aut imbelle Tarentum.
” 微细之人配微细之物:于我而言,如今并非那帝王之都罗马,而是幽静的蒂布尔,或是安宁的塔兰托,更合我意。
§1.7.46Strenuus et fortis causisque Philippus agendis §1.7.47clarus, ab officiis octavam circiter horam §1.7.48dum redit atque Foro nimium distare Carinas §1.7.49iam grandis natu queritur, conspexit, ut aiunt, §1.7.50adrasum quendam vacua tonsoris in umbra §1.7.51cultello proprios purgantem leniter unguis.
菲利普斯,精力充沛而坚强,因代理诉讼闻名,大约在第八个小时结束公务回去时,抱怨着卡里奈距离广场实在太远步入老境的他,据人们说,看见了一个刚剃过头脸的人,在空无一人的理发馆阴凉处,正用一把小刀轻轻地修剪自己的指甲。
§1.7.52Demetri, (puer hic non laeve iussa Philippi §1.7.53accipiebat) “abi, quaere et refer, unde domo, quis, §1.7.54cuius fortunae, quo sit patre quove patrono.
“德米特里,”(这个仆童绝非笨拙地接受菲利普斯的命令的人)“去,打听并回话:他家在何处,是谁,财产几何,父亲是谁,或是谁做庇护人。
§1.7.55it, redit et narrat, Voltcium nomine Menam, §1.7.56praeconem, tenui censu, sine crimine, notum §1.7.57et properare loco et cessare et quaerere et uti, §1.7.58gaudentem parvisque sodalibus et lare certo §1.7.59et ludis et post decisa negotia Campo.
” 他去了,回来报告说:那人名叫沃尔泰乌斯·梅纳,是一名拍卖宣告员,资产微薄,品行无可指责,既能在适当时机勤奋工作,也懂得闲暇,挣钱也懂得花钱,乐于同微末的伙伴交往,有固定的住所,喜欢公共竞技,以及在办完公事后去战神广场。
§1.7.60“scitari libet ex ipso quodcumque refers: dic §1.7.61ad cenam veniat.
“我想亲自向他询问你所报告的一切:去告诉他,来赴晚宴。
” non sane credere Mena,
”梅纳委实不敢相信,在心中默默惊异。
§1.7.62mirari secum tacitus, quid multa? benigne, §1.7.63respondet.
长话短说,“您太赏脸了”,他如此回答。
neget ille mihi? “negat improbus et te
“他竟敢拒绝我?
§1.7.64neglegit aut horret.
”“那个无礼之徒拒绝了,他要么是不理会你,要么是畏惧你。
” Volteium mane Philippus §1.7.65vilia vendentem tunicato scruta popello §1.7.66occupat et salvere iubet prior, ille Philippo
”清晨,菲利普斯在沃尔泰乌斯向穿短衣的穷苦平民出售廉价旧货时抢先一步找到他,并主动向他问好。
§1.7.67excusare laborem et mercennaria vincla, §1.7.68quod non mane domum venisset, denique quod non §1.7.69providisset eum.
那人向菲利普斯为自己的劳作和雇佣劳动的羁绊表示歉意,抱歉他没有在清晨登门拜访,最后抱歉他未能抢先向他行礼。
“sic ignovisse putato §1.7.70me tibi, si cenas hodie mecum.
“如果你今天和我一起进餐,就当我已经原谅你了。
” ut libet.
”“随您便。
“ergo §1.7.71post nonam venies: nunc i, rem strenuus auge. ”
”“那么,第九个小时之后来吧;现在去吧,勤勉地增加你的资产。
§1.7.72ut ventum ad cenam est, dicenda tacenda locutus §1.7.73tandem dormitum dimittitur.
” 及至来到宴席,他口无遮拦地闲扯了一通,终于被送回去睡觉。
Hic ubi saepe §1.7.74occultum visus decurrere piscis ad hamum, §1.7.75mane cliens et iam certus conviva, iubetur §1.7.76rura suburbana indictis comes ire Latinis, §1.7.77impositus mannis arvum caelumque Sabinum §1.7.78non cessat laudare, videt ridetque Philippus,
此后,他多次被看见像游向隐藏钓钩的鱼儿一般频繁光顾,清晨作为门客,如今已是固定的座上宾,他被命令在拉丁尼节日期间作为伴侣,一同前往郊外的别墅,骑着小马,他不停地赞美沙宾的田地和气候。
§1.7.79et sibi dum requiem, dum risus undique quaerit, §1.7.80dum septem donat sestertia, mutua septem §1.7.81promittit, persuadet uti mercetur agellum.
菲利普斯看着并暗自发笑,他既在为自己寻找休憩,也在从各处寻找笑料,他赠送给他七千塞斯特尔提乌斯,并允诺再借给他七千,说服他买下一块小小的农田。
§1.7.82mercatur.
他买下了。
ne te longis ambagibus ultra §1.7.83quam satis est morer, ex nitido fit rusticus atque §1.7.84sulcos et vineta crepat mera, praeparat ulmos, §1.7.85immoritur studiis et amore senescit habendi.
为了不用冗长的废话超出必要地耽搁你,他从一个讲究的体面人变成了乡下农夫,并且口里整天念叨着犁沟和葡萄园,准备着榆树,为劳作殚精竭虑,因对占有的渴望而衰老。
§1.7.86verum ubi oves furto, morbo periere capellae, §1.7.87spem mentita seges, bos est enectus arando, §1.7.88offensus damnis media de nocte caballum §1.7.89arripit iratusque Philippi tendit ad aedis.
然而,当他的绵羊被偷,山羊因病死,庄稼辜负了期望,牛也因耕作而累死,因这些损失而大受打击,他在半夜里骑上马,怒气冲冲地朝菲利普斯的宅邸奔去。
§1.7.90quem simul aspexit scabrum intonsumque Philippus, §1.7.91durus, ait, “Voltei, nimis attentusque videris §1.7.92esse mihi.
菲利普斯一看到他那污秽、不刮胡子的邋遢样,便说道:“沃尔泰乌斯,在我看来你似乎太辛苦,也太焦虑了。
” “pol, me miserum, patrone, vocares, §1.7.93si velles,” inquit, “verum mihi ponere nomen.
”“天哪,庇护人啊,”他说,“如果你想称呼我真正的名字,你应该叫我‘可怜的人’。
§1.7.94quod te per Genium dextramque deosque Penatis §1.7.95obsecro et obtestor, vitae me redde priori!”
因此,我凭你的守护神、你的右手和你的家神哀求并恳请你:让我回到以前的生活中去吧!
§1.7.96Qui semel aspexit, quantum dimissa petitis §1.7.97praestent, mature redeat repetatque relicta.
” 谁若一旦看清了,放手之物比追求之物强过多少,就当尽早回头,重新寻回他抛弃的东西。
§1.7.98metiri se quemque suo modulo ae pede verum est.
每个人都应当用自己的标准和脚步来衡量自己,这是真理。

词汇与语法注释

  1. 1.7.4dabis aegrotare timenti — dabis 是第二人称单数将来直陈式,在此带有礼貌但坚定的恳求或轻微命令的语气。aegrotare timenti 是与格分词短语,意为“给害怕生病的人(指霍拉修斯自己)”,与前一行的 aegro(给生病的人)形成对比,并充当 dabis 的间接宾语。
  2. 1.7.22dignis ait esse paratus — 在紧随 ait(他说)的不定式从句中,补足语 paratus 采用主格而非宾格(paratum),是因为该不定式的逻辑主语与主句主语(vir bonus et sapiens)一致。这是一种受到希腊语语法影响的句式(带有主格补足语的不定式结构)。dignis 是意为“给配得上的人”的与格,用以补充形容词 paratus。
  3. 1.7.27reddes dulce loqui, reddes ridere decorum — loqui 和 ridere 是名词性不定式,充当及物动词 reddes(你将归还)的直接宾语(宾格)。dulce 和 decorum 分别是修饰这些中性名词性不定式的形容词(中性单数宾格),明确表明 loqui 和 ridere 在此被视为名词。
  4. 1.7.98metiri se quemque suo modulo ae pede — 这是一个宾格不定式(A.C.I.)结构,作为无人称表达 verum est(……是正确的)的主语。不定式 metiri 的逻辑主语是 quemque(每个人,宾格),而宾语是反身代词 se(自己,宾格)。由于语序倒装(超前置),宾语 se 被置于主语 quemque 之前。

引用这一段

贺拉斯, 书信诗 §1.7.1-1.7.98. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0893.phi005.humanitext-lat2:1.7.1-1.7.98

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。