§8.1Ut belli signum Laurenti Turnus ab arce §8.2extulit et rauco strepuerunt cornua cantu, §8.3utque acris concussit equos utque impulit arma, §8.4extemplo turbati animi, simul omne tumultu §8.5coniurat trepido Latium saevitque iuventus §8.6effera.
当图尔努斯从劳伦图姆的城塞上高举起战争的信号,且号角以嘶哑的鸣声震响时,当他驱策起狂暴的战马,并击打兵器时,人心顿时动荡不安,同时整个拉提乌姆在惊恐的骚乱中联合起来,狂野的青年们凶猛地发狂。
Ductores primi Messapus et Ufens §8.7contemptorque deum Mezentius undique cogunt §8.8auxilia et latos vastant cultoribus agros.
首要的领袖梅萨普斯和乌芬斯,以及蔑视神明的梅曾提乌斯,从四面八方集结援军,并剥夺广大田野上的耕作者,使其荒凉。
§8.9mittitur et magni Venulus Diomedis ad urbem, §8.10qui petat auxilium et Latio consistere Teucros, §8.11advectum Aenean classi victosque penatis §8.12inferre et fatis regem se dicere posci §8.13edoceat multasque viro se adiungere gentis §8.14Dardanio et late Latio increbrescere nomen.
维努鲁斯也被派往伟大的狄奥墨德斯的城市,去请求援助,并告知特洛伊人已在拉提乌姆立足,埃涅阿斯已率领舰队抵达,并带来了被击败的祖国神,声称命运要求他成为国王,且许多民族正加入这位达尔达尼亚人(埃涅阿斯)的行列,他的名声已在拉提乌姆广泛传播。
§8.15Quid struat his coeptis, quem, si Fortuna sequatur, §8.16eventum pugnae cupiat, manifestius ipsi §8.17quam Turno regi aut regi apparere Latino.
以便告知:他通过这些开端企图策划什么,如果命运眷顾,他期望得到怎样的战斗结局,这对他自己而言,比对图尔努斯国王或拉提努斯国王更为清晰地显现。
§8.18Talia per Latium.
拉提乌姆各地皆如此。
Quae Laomedontius heros §8.19cuncta videns magno curarum fluctuat aestu, §8.20atque animum nunc huc celerem, nunc dividit illuc.
而拉奥墨冬家的英雄目睹这一切,在忧虑的滔天巨浪中动荡起伏,将他敏捷的心思时而分置于此,时而分置于彼。
§8.21In partisque rapit varias perque omnia versat: §8.22sicut aquae tremulum labris ubi lumen aenis §8.23sole repercussum aut radiantis imagine lunae §8.24omnia pervolitat late loca iamque sub auras §8.25erigitur summique ferit lacuaria tecti.
他将心思带向各个不同的方向,并在所有事情中周旋:犹如在青铜水盆中,那因太阳或闪耀月影的反射而颤动的水光,广泛地飞掠过所有地方,时而又向着空中升起,击打着高大屋顶的格天井。
§8.26Nox erat, et terras animalia fessa per omnis §8.27alituum pecudumque genus sopor altus habebat: §8.28cum pater in ripa gelidique sub aetheris axe §8.29Aeneas, tristi turbatus pectora bello, §8.30procubuit seramque dedit per membra quietem.
那时是夜晚,在所有的土地上,疲惫的动物、飞禽和走兽之类皆被深沉的睡眠所笼罩:这时,父亲埃涅阿斯在冷冽天穹之下的川岸上,因悲惨的战争而胸中烦乱,躺了下来,让手足享受迟来的安宁。
§8.31Huic deus ipse loci fluvio Tiberinus amoeno §8.32populeas inter senior se attollere frondes §8.33visus; eum tenuis glauco velabat amictu §8.34carbasus, et crinis umbrosa tegebat harundo, §8.35tum sic adfari et curas his demere dictis: §8.36O sate gente deum, Troianam ex hostibus urbem §8.37qui revehis nobis aeternaque Pergama servas, §8.38exspectate solo Laurenti arvisque Latinis, §8.39hic tibi certa domus, certi, ne absiste, penates;
在他面前,此地的神灵——年迈的提贝里努斯亲自从美丽的川流中现身于白杨树叶之间;他披着一件灰绿色的薄麻斗篷,阴凉的芦苇遮覆着他的头发,接着他似乎这样向其说话,并用这些言语带走他的忧虑: “啊,源自神明家族的人,你从敌人手中为我们带回了特洛伊城,并守护着永恒的珀尔伽墨,劳伦图姆土地和拉丁原野所长久期待的人啊,这里是你确固的家园,这里有确固的祖国神(切莫退缩!
);也勿为战争的恐吓所惊惧:神明所有的愤怒和怨恨皆已消退。
现在,你将如何以胜利者的姿态来解决眼前的迫切之务,我将用寥寥数语(注意听)向你阐明。
§8.51Arcades his oris, genus a Pallante profectum, §8.52qui regem Euandrum comites, qui signa secuti, §8.53delegere locum et posuere in montibus urbem §8.54Pallantis proavi de nomine Pallanteum.
在这些海岸上,有来自帕拉斯后代的阿尔卡迪亚人,他们作为同伴追随埃万德鲁斯国王,追随其旗帜,选择了一处地方,并在山中建立了一座城市,依据其祖先帕拉斯的名字命名为帕兰特乌姆。
他们不断地与拉丁民族交战;将他们作为盟友拉入你的阵营,并缔结盟约。
我亲自沿着河岸和笔直的河道引导你,好让你乘船克服逆流,逆流而上。
§8.59Surge age, nate dea, primisque cadentibus astris §8.60Iunoni fer rite preces iramque minasque §8.61supplicibus supera votis.
起来吧,女神之子,当第一批星辰陨落之时,依礼向朱诺献上祈祷,用虔诚的誓愿征服她的愤怒与威胁。
Mihi victor honorem §8.62persolves.
你得胜之后,要向我履行敬意。
Ego sum pleno quem flumine cernis §8.63stringentem ripas et pinguia culta secantem, §8.64caeruleus Thybris, caelo gratissimus amnis.
我就是你看见的那以丰盈之水拂过河岸、切割肥沃耕地的河流,碧蓝的蒂布里斯河,天界最喜爱的河流。
§8.65Hic mihi magna domus, celsis caput urbibus, exit.
在此,我宏大的居所,即高耸城市之首,将要崛起。
” 他说完,随后河神便隐没在深邃的渊潭中,潜入底部;夜晚和梦境离埃涅阿斯而去。
§8.68Surgit et aetherii spectans orientia solis §8.69lumina rite cavis undam de flumine palmis §8.70sustinet ac talis effundit ad aethera voces: §8.71Nymphae, Laurentes nymphae, genus amnibus unde est, §8.72tuque, o Thybri tuo genitor cum flumine sancto, §8.73accipite Aenean et tandem arcete periclis.
他起身,注视着天空中初升太阳的光芒,依礼用捧起的水掌从河中接水,并向天空吐露出这样的话语: “仙女们,劳伦图姆的仙女们,河流所由诞生的源头啊,还有你,哦,蒂布里斯父神,连同你神圣的川流,请接纳埃涅阿斯,并终使他远离危险。
§8.74Quo te cumque lacus miserantem incommoda nostra §8.75fonte tenet, quocumque solo pulcherrimus exis, §8.76semper honore meo, semper celebrabere donis §8.77corniger hesperidum fluvius regnator aquarum.
无论哪处源泉将怜悯我们困境的你留在渊潭中,无论你从哪片土地上以最美丽的姿态显现,你将永远受到我的敬奉,永远为我的礼物所赞颂,长角的河流,赫斯佩里亚水域的统治者。
§8.78Adsis o tantum et propius tua numina firmes.
但愿你亲临,并更切近地彰显你的神威。