Humanitext Reader

维吉尔 · 埃涅阿斯纪 §7.164-7.245

拉提努斯接见特洛伊使团与伊利奥纽斯的请愿

第 64 段,共 127 段 · 拉丁语

内容简介

拉提努斯国王在劳伦图姆庄严的宫殿中接见了特洛伊使者。使团首领伊利奥纽斯呈上埃涅阿斯的礼物,并解释说他们是顺应神圣命运的指引在此寻求和平定居之地。

§7.164aut acris tendunt arcus aut lenta lacertis §7.165spicula contorquent cursuque ictuque lacessunt:
他们或拉开强弓,或用双臂投掷韧性的标枪,在奔跑和击刺中互相挑战。
§7.166cum praevectus equo longaevi regis ad auris §7.167nuntius ingentis ignota in veste reportat §7.168advenisse viros.
这时,一名骑马领先的使者向年迈国王的耳中报告,有身穿异乡服饰的魁梧男子到来。
Ille intra tecta vocari §7.169imperat et solio medius consedit avito.
国王下令将他们召入宫中,并在祖传的王座中央坐下。
§7.170Tectum augustum ingens. centum sublime columnis, §7.171urbe fuit summa, Laurentis regia Pici, §7.172horrendum silvis et religione parentum.
这是一座庄严宏伟的建筑,由百根柱子高高托起,坐落在城市的高处,是劳伦图姆人皮库斯的王宫,因其森林和祖先的崇拜而令人敬畏。
§7.173Hic sceptra accipere et primos attollere fasces §7.174regibus omen erat, hoc illis curia templum, §7.175hae sacris sedes epulis, hic ariete caeso §7.176perpetuis soliti patres considere mensis.
在这里,国王们接受王笏、首次升起权标,被视为吉兆;这里是他们的议事厅与神殿,也是举行圣宴的席位;在这里,宰杀公羊后,长老们习惯于在长排的餐桌旁坐下。
§7.177Quin etiam veterum effigies ex ordine avorum §7.178antiqua e cedro, Italusque paterque Sabinus §7.179vitisator, curvam servans sub imagine falcem, §7.180Saturnusque senex Ianique bifrontis imago §7.181vestibulo astabant, aliique ab origine reges §7.182Martiaque ob patriam pugnando volnera passi.
不仅如此,一排排古老祖先的雕像,由古老的雪松木雕刻而成——伊塔鲁斯,以及种植葡萄的萨宾努斯之父(在其雕像下保留着一把弯曲的镰刀),还有年迈的萨图尔努斯和双面雅努斯的雕像,都立在门廊里;还有自建国以来的其他国王,以及因祖国战斗而承受战伤的武勇之士。
§7.183Multaque praeterea sacris in postibus arma, §7.184captivi pendent currus curvaeque secures §7.185et cristae capitum et portarum ingentia claustra §7.186spiculaque clipeique ereptaque rostra carinis.
此外,神圣的门柱上还悬挂着许多武器:缴获的战车、弯曲的战斧、盔饰、巨大的门闩、标枪、盾牌,以及从船只上夺取下的船首冲角。
§7.187Ipse Quirinali lituo parvaque sedebat §7.188succinctus trabea laevaque ancile gerebat §7.189Picus, equum domitor; quem capta cupidine coniunx §7.190aurea percussum virga versumque venenis §7.191fecit avem Circe sparsitque coloribus alas.
皮库斯本人手持奎里纳斯的占卜杖,身穿紧束的短祭袍,左手执圣盾,他是驯马者;被情欲俘获的妻子,喀耳刻,用黄金魔杖击打他,并用毒药将其变形,使他变成了一只羽翼斑斓的鸟。
§7.192Tali intus templo divom patriaque Latinus §7.193sede sedens Teucros ad sese in tecta vocavit, §7.194atque haec ingressis placido prior edidit ore: §7.195Dicite, Dardanidae (neque enim nescimus et urbem
在这样一座神明神殿的内部,在祖先的王座上,拉提努斯坐着,将特洛伊人召入宫内自己的身边,并在他们进来时,首先用温和的语气对他们说道: “达耳达诺斯的子孙啊,请告诉我(因为我们并非不知道你们的城市和族系,我们也听说你们在海上指引着航向),你们追求什么?
§7.196et genus, auditique advertitis aequore cursum), §7.197quid petitis? Quae causa rates aut cuius egentis §7.198litus ad Ausonium tot per vada caerula vexit?
是什么原因,或者因缺少什么,将你们的船只在蓝色的波涛中带到了奥索尼亚的海岸?
§7.199Sive errore viae seu tempestatibus acti, §7.200qualia multa mari nautae patiuntur in alto, §7.201fluminis intrastis ripas portuque sedetis, §7.202ne fugite hospitium neve ignorate Latinos §7.203Saturni gentem, haud vinclo nec legibus aequam, §7.204sponte sua veterisque dei se more tenentem.
无论是因迷失航路,还是被风暴驱赶,正如水手们在深海中经常遭受的诸多苦难那样,你们进入了我们的河岸,停泊在港口中,那么就不要回避我们的好客,也不要不了解拉丁人,他们是萨图尔努斯的族裔,并非由于约束或法律而行正义,而是自愿地,并遵循古老神明的习俗约束自己。
§7.205Atque equidem memini (fama est obscurior annis) §7.206Auruncos ita ferre senes, his ortus ut agris §7.207Dardanus Idaeas Phrygiae penetravit ad urbes §7.208Threiciamque Samum, quae nunc Samothracia fertur.
而且我确实记得(这传说因年代久远而模糊不清)奥伦卡的百岁老人们曾这样讲述:在这片土地上出生的达耳达诺斯,曾前往弗里吉亚的伊达山城市和色雷斯的萨摩斯,即现在被称为萨莫色雷斯的地方。
§7.209Hinc illum, Corythi Tyrrhena ab sede profectum, §7.210aurea nunc solio stellantis regia caeli §7.211accipit et numerum divorum altaribus auget.
他从这里,从科里托斯的第勒尼安居所出发,如今繁星点点的天空之黄金宫殿已接纳他登上宝座,并增加了祭坛上神明的数量。
§7.212Dixerat, et dicta Ilioneus sic voce secutus: §7.213Rex, genus egregium Fauni, nec fluctibus actos, §7.214atra subegit hiemps vestris succedere terris §7.215nec sidus regione viae litusve fefellit: §7.216consilio hanc omnes animisque volentibus urbem, §7.217adferimur, pulsi regnis, quae maxima quondam §7.218extremo veniens Sol aspiciebat Olympo.
” 他说完了,伊利奥纽斯接着他的话如此说道: “国王,法乌努斯的高贵子嗣啊,既不是黑暗的风暴驱使我们穿过波涛而投奔你们的土地,也不是星辰或海岸在航路的方向上欺骗了我们:我们大家都是怀着深思熟虑和自愿的意志,被带到这座城市的,我们被驱逐出曾经最伟大的王国,那是太阳从天边升起时所俯瞰的最大的国度。
§7.219Ab Iove principium generis, Iove Dardana pubes §7.220gaudet avo, rex ipse Iovis de gente suprema, §7.221Troius Aeneas, tua nos ad limina misit.
我们族系的源头来自朱庇特,达耳达诺斯的青年们为有朱庇特这位祖先而感到欣喜;国王本人也来自朱庇特的至高族系,特洛伊人埃涅阿斯派我们来到您的门前。
§7.222Quanta per Idaeos saevis effusa Mycenis §7.223tempestas ierit campos, quibus actus uterque §7.224Europae atque Asiae fatis concurrerit orbis, §7.225audiit et siquem tellus extrema refuso §7.226summovet oceano et siquem extenta plagarum §7.227quattuor in medio dirimit plaga solis iniqui.
从凶残的迈锡尼席卷而来的风暴,在伊达的平原上是多么猛烈,在怎样的命运驱使下,欧罗巴与亚细亚这两个世界发生了碰撞,无论是被退潮的海洋隔绝在极地边缘的人,还是被延伸在四个地带中间的残酷烈日地带所阻断的人,都已经听闻了。
§7.228Diluvio ex illo tot vasta per aequora vecti §7.229dis sedem exiguam patriis litusque rogamus §7.230innocuum et cunctis undamque auramque patentem.
从那场洪水中,我们穿过如此多辽阔的海洋漂泊至此,为我们祖先的神明请求一处微小的居所和无害的海岸,以及向所有人开放的水源和空气。
§7.231Non erimus regno indecores, nec vestra feretur §7.232fama levis tantique abolescet gratia facti, §7.233nec Troiam Ausonios gremio excepisse pigebit.
我们不会成为您王国的耻辱,您的名声也不会被轻视,对如此伟大善行的感激也不会消逝,奥索尼亚人绝不会后悔在怀抱中接纳了特洛伊。
§7.234Fata per Aeneae iuro dextramque potentem §7.235sive fide seu quis bello est expertus et armis: §7.236multi nos populi, multae (ne temne, quod ultro §7.237praeferimus manibus vittas ac verba precantia) §7.238et petiere sibi et voluere adiungere gentes; §7.239sed nos fata deum vestras exquirere terras §7.240imperiis egere suis.
我凭埃涅阿斯的命运和他强有力的右手起誓,无论是在忠诚中,还是在战争和武器中,人们都曾见证过:许多部族、许多国家(请不要轻视我们,因为我们自愿用双手呈上花环和恳求的言辞)都曾既为了自己而寻找我们,也希望与我们结盟;但神明的命运却用他们的命令驱使我们去寻找你们的土地。
Hinc Dardanus ortus; §7.241huc repetit iussisque ingentibus urguet Apollo §7.242Tyrrhenum ad Thybrim et fontis vada sacra Numici.
达耳达诺斯正是起源于此;阿波罗正用其宏大的旨意催促并召唤我们回到这里,前往第勒尼安的台伯河和纳米丘斯泉水的圣洁浅滩。
§7.243Dat tibi praeterea fortunae parva prioris §7.244munera, reliquias Troia ex ardente receptas.
此外,他向您赠送这些昔日荣光的微薄礼物,这是从燃烧的特洛伊中抢救出来的遗物。
§7.245Hoc pater Anchises auro libabat ad aras;
父亲安喀塞斯曾用这只金杯在祭坛上奠酒;

词汇与语法注释

  1. §7.166cum — 逆转的 cum 从句 (cum inversum)。在主句描述年轻人正在进行训练的场景中,突然发生的重要事件(使者的到来)由 cum 引导并使用直陈式历史现在时 reportat 引入。
  2. §7.173regibus omen erat — regibus 是关系与格(“对国王们而言”)。系动词的主语是不定式短语 accipere et attollere(接受王笏与升起权标)。
  3. §7.189quem ... fecit avem Circe — 双宾格结构,以 quem (Picus) 为直接宾语,avem 为宾语补足语。percussum 和 versum 是修饰 quem 的完成时分词。
  4. §7.197cuius egentis — egentis 是分词 egens(“需要,缺乏”)的复数宾格,与 rates 一致。cuius 是中性单数属格,受 egentis 支配(“需要什么的船只”)。
  5. §7.225si quem ... si quem — si quem = si aliquem。虽然结构上是条件从句,但起到了让步或普遍强调的作用,意为“即使是(在极远之地/在烈日地带)的人”。
  6. §7.236ne temne — 否定命令句(“不要轻视”)。从句 quod ultro praeferimus...(我们自愿呈上……这一事实)作为 temne 的宾语。

引用这一段

维吉尔, 埃涅阿斯纪 §7.164-7.245. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:7.164-7.245

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。