Humanitext Reader

维吉尔 · 埃涅阿斯纪 §5.162-5.238

赛船之争与克罗安图斯的祈祷

第 41 段,共 127 段 · 拉丁语

内容简介

吉亚斯因舵手梅诺埃特斯落后而愤怒地将其推入海中并亲自掌舵,后方的姆斯涅斯透斯与塞尔杰斯托斯乘机追击,但塞尔杰斯托斯触礁,最终姆斯涅斯透斯紧逼向海神祈祷的克罗安图斯。

§5.162Quo tantum mihi dexter abis? Huc dirige gressum; §5.163litus ama, et laevas stringat sine palmula cautes; §5.164altum alii teneant.
“你为什么离我往右偏这么多? 往这边调整航向;贴着海岸走,让桨叶擦过左侧的礁石;让其他人去占据深水区吧。
Dixit; sed caeca Menoetes §5.165saxa timens proram pelagi detorquet ad undas.
”他说道;但梅诺埃特斯害怕那暗藏的礁石,将船首转向外海的波涛。
§5.166Quo diversus abis? iterum Pete saxa, Menoete!
“你为什么往别的方向走? 再次靠向礁石,梅诺埃特斯!
§5.167cum clamore Gyas revocabat; et ecce Cloanthum §5.168respicit instantem tergo, et propiora tenentem.
” 吉亚斯大声呼喊着叫他回来;就在这时,他看到克罗安图斯紧贴在身后,并占据了更近的航线。
§5.169Ille inter navemque Gyae scopulosque sonantes §5.170radit iter laevum interior, subitoque priorem §5.171praeterit, et metis tenet aequora tuta relictis.
他在吉亚斯的船和发出轰鸣的礁石之间,从内侧擦过左侧的航道,突然超越了前面的人,在绕过折返点后,占据了安全的水域。
§5.172Tum vero exarsit iuveni dolor ossibus ingens, §5.173nec lacrimis caruere genae, segnemque Menoeten,
这时,这位青年的骨子里燃起了巨大的痛苦与愤怒,泪水流满了面颊。
§5.174oblitus decorisque sui sociumque salutis, §5.175in mare praecipitem puppi deturbat ab alta; §5.176ipse gubernaclo rector subit, ipse magister, §5.177hortaturque viros, clavumque ad litora torquet.
他忘记了自己的尊严和同伴的安全,将懒惰的梅诺埃特斯从高高的船尾上头朝下地推进了大海;他自己充当掌舵人,自己作为领航员,鼓励着水手们,并将舵转向海岸。
§5.178At gravis, ut fundo vix tandem redditus imo est, §5.179iam senior madidaque fluens in veste Menoetes §5.180summa petit scopuli siccaque in rupe resedit.
然而,身躯沉重的梅诺埃特斯,好不容易才从海底浮上来,他已年迈,湿漉漉的衣服不断往下滴水,爬上了礁石的顶端,坐在干燥的岩石上。
§5.181Ilium et labentem Teucri et risere natantem, §5.182et salsos rident revomentem pectore fluctus.
特洛伊人看着他跌落,看着他游泳,都嘲笑他,看着他从胸腔里吐出咸涩的海水,他们依然大笑。
§5.183Hic laeta extremis spes est accensa duobus, §5.184Sergesto Mnestheique, Gyan superare morantem.
此时,最后两名竞争者——塞尔杰斯托斯和姆斯涅斯透斯,燃起了喜悦的希望,想要超越那被耽搁的吉亚斯。
§5.185Sergestus capit ante locum scopuloque propinquat, §5.186nec tota tamen ille prior praeeunte carina; §5.187parte prior, partem rostro premit aemula Pristis.
塞尔杰斯托斯先占领了位置并逼近礁石,然而他并没有领先一整艘船的身位;他只领先了一部分,而竞争对手“普里斯蒂斯”号的船首紧咬着另一部分。
§5.188At media socios incedens nave per ipsos §5.189hortatur Mnestheus: Nunc, nunc insurgite remis, §5.190Hectorei socii, Troiae quos sorte suprema §5.191delegi comites; nunc illas promite vires, §5.192nunc animos, quibus in Gaetulis Syrtibus usi, §5.193Ionioque mari Maleaeque sequacibus undis.
此时,姆斯涅斯透斯在船身中部穿行于同伴之间,鼓励他们道:“现在,就是现在,奋力摇桨吧,赫克托耳的同伴们,在特洛伊最后的命运中我挑选你们作为随从;现在展现出那份力量吧,展现出那种斗志,就像你们在盖图利亚的叙尔特斯、爱奥尼亚海以及马勒阿那紧追不舍的波涛中所表现出来的那样。
§5.194Non iam prima peto Mnestheus, neque vincere certo; §5.195quamquam O!—sed superent, quibus hoc, Neptune, dedisti; §5.196extremos pudeat rediisse; hoc vincite, cives, §5.197et prohibete nefas.
我,姆斯涅斯透斯,现在不再追求第一,也不去争夺胜利;尽管,噢! ——但愿那些你所赐予这一荣誉的人获胜吧,尼普顿啊;让我们为最后一名归航感到羞耻;市民们,在这一点上战胜对手,并阻止这不名誉的事。
Olli certamine summo §5.198procumbunt; vastis tremit ictibus aerea puppis, §5.199subtrahiturque solum; tum creber anhelitus artus §5.200aridaque ora quatit, sudor fluit undique rivis.
”他们以极大的拼搏俯身向前;青铜包皮的船尾在巨大的击打下震颤,水面从他们身下被抽离;随后,急促的喘息震动着四肢和干渴的口唇,汗水如溪流般四处流淌。
§5.201Attulit ipse viris optatum casus honorem.
机遇本身给这群汉子带来了所期盼的荣誉。
§5.202Namque furens animi dum proram ad saxa suburguet §5.203interior, spatioque subit Sergestus iniquo, §5.204infelix saxis in procurrentibus haesit.
因为当塞尔杰斯托斯心中狂乱地将船首向礁石逼近、切入内侧并驶入不利的狭窄空间时,不幸的他,被卡在了突出的礁石上。
§5.205Concussae cautes, et acuto in murice remi §5.206obnixi crepuere, inlisaque prora pependit.
礁石受到震动,顶在尖锐石块上的桨叶折断发出声响,撞击上去的船首悬挂在那里。
§5.207Consurgunt nautae et magno clamore morantur, §5.208ferratasque trudes et acuta cuspide contos §5.209expediunt, fractosque legunt in gurgite remos.
水手们一齐站起来,大声呐喊着停顿下来,准备好铁箍排木和尖头的长篙,并从漩涡中捞取折断的船桨。
§5.210At laetus Mnestheus successuque acrior ipso §5.211agmine remorum celeri ventisque vocatis §5.212prona petit maria et pelago decurrit aperto.
而姆斯涅斯透斯欣喜若狂,并因这一成功本身而更加锐意进取,凭借快速整齐的桨群和唤来的风,驶向顺流的海域,在开阔的洋面上疾驰。
§5.213Qualis spelunca subito commota columba, §5.214cui domus et dulces latebroso in pumice nidi, §5.215fertur in ana volans, plausumque exterrita pennis §5.216dat tecto ingentem, mox aere lapsa quieto §5.217radit iter liquidum, celeres neque commovet alas: §5.218sic Mnestheus, sic ipsa fuga secat ultima Pristis §5.219aequora, sic illam fert impetus ipse volantem.
正如一只突然从洞穴中被惊扰的鸽子,它的家和可爱的巢穴就在隐秘的浮石之中,飞向原野,在惊恐中,它的翅膀在屋顶下发出巨大的拍击声,但随后它滑入宁静的天空,擦过流畅的轨迹,甚至不再扇动迅捷的双翼:姆斯涅斯透斯也是如此,在奔逃中,“普里斯蒂斯”号自身劈开最后的水面,那股冲力本身就载着飞奔的它向前。
§5.220Et primum in scopulo luctantem deserit alto §5.221Sergestum, brevibusque vadis frustraque vocantem §5.222auxilia, et fractis discentem currere remis
首先,他把在峭壁上挣扎的塞尔杰斯托斯留在后面,眼看着他在浅滩上徒劳地呼喊求援,并学习着如何用折断的桨前行。
§5.223Inde Gyan ipsamque ingenti mole Chimaeram §5.224consequitur; cedit, quoniam spoliata magistro est.
接着,他追上了吉亚斯和那艘体量庞大的“奇美拉”号;它让路了,因为它已被剥夺了领航员。
§5.225Solus iamque ipso superest in fine Cloanthus: §5.226quem petit, et summis adnixus viribus urguet.
此时,只剩下克罗安图斯一人留在最末的终点前:他向着他追去,使出全身解数紧紧逼迫。
§5.227Tum vero ingeminat clamor, cunctique sequentem §5.228instigant studiis, resonatque fragoribus aether.
此时,呐喊声确实成倍增加,所有人都在热烈鼓舞着追赶的人,天空中回荡着雷鸣般的轰响。
§5.229Hi proprium decus et partum indignantur honorem §5.230ni teneant, vitamque volunt pro laude pacisci; §5.231hos successus alit: possunt, quia posse videntur.
这一队人认为,如果不保持自己的荣耀和已得的尊严,那将是奇耻大辱,并甘愿用生命换取赞誉;那一队人则因成功而受滋养:他们能行,因为他们显得能行。
§5.232Et fors aequatis cepissent praemia rostris, §5.233ni palmas ponto tendens utrasque Cloanthus §5.234fudissetque preces, divosque in vota vocasset: §5.235Di, quibus imperium est pelagi, quorum aequora curro, §5.236vobis laetus ego hoc candentem in litore taurum §5.237constituam ante aras, voti reus, extaque salsos §5.238porriciam in fluctus et vina liquentia fundam.
也许他们本已能并驾齐驱地夺得奖品,若非克罗安图斯向海洋伸出双手,倾诉祈祷,并在许愿中呼唤神明: “掌管海洋权柄的神明啊,我正在你们的洋面上航行,我将满怀喜悦地在海岸上为你们立在祭坛前,作为还愿者,我将把内脏投入咸涩的波涛,并倾倒清澈的美酒。 ”

词汇与语法注释

  1. §5.163stringat sine — 虚拟语气现在时 stringat 隶属于 sine(动词 sinere“允许、让”的单数现在时命令式),此处省略了连词 ut。
  2. §5.172iuveni dolor ossibus — iuveni 是关系与格(表示所有),而 ossibus 作地点与格或关系与格,意为“在年轻人的骨子里”。
  3. §5.192quibus in Gaetulis Syrtibus usi — 异态动词(半脱离动词)uti(使用、经历)的完成分词 usi 省略了助动词 estis,其宾语为夺格形式的关系代名词 quibus。
  4. §5.202furens animi — 伴随现在分词 furens(狂乱的)的属格 animi(或起源于方位格)表示限定或关系,意为“在心灵上/心中”。
  5. §5.232cepissent ... ni ... fudisset — 由结句的虚拟语气过去完成时 cepissent 与引导条件句的 ni(伴随虚拟语气过去完成时 fudisset 和 vocasset)构成的过去非真实条件句,意为“若非……,他们本已……”。

引用这一段

维吉尔, 埃涅阿斯纪 §5.162-5.238. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:5.162-5.238

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。