Humanitext Reader

维吉尔 · 埃涅阿斯纪 §3.159-3.237

家神的预言与抵达斯托法德斯群岛

第 23 段,共 127 段 · 拉丁语

内容简介

帕那特斯神明命令阿埃内阿斯前往真正的目的地意大利,安喀塞斯在想起卡萨德拉的旧预言后决定离开克里特。他们在航行中遭遇暴风雨漂流,最终抵达哈尔皮伊亚居住的斯托法德斯群岛。

§3.159imperiumque urbi dabimus: tu moenia magnis
我们将把帝国赐予这城市。
§3.160magna para, longumque fugae ne linque laborem.
你当为那些伟大的人准备伟大的城墙,不要放弃逃亡的长久苦难。
§3.161Mutandae sedes: non haec tibi litora suasit §3.162Delius, aut Cretae iussit considere Apollo.
居所必须改变;德洛斯的阿波罗并未向你推荐这些海岸,也未曾命令你在克里特定居。
§3.163Est locus, Hesperiam Grai cognomine dicunt, §3.164terra antiqua, potens armis atque ubere glaebae; §3.165Oenotri coluere viri; nunc fama minores §3.166Italiam dixisse ducis de nomine gentem: §3.167hae nobis propriae sedes; hinc Dardanus ortus, §3.168Iasiusque pater, genus a quo principe nostrum.
有一个地方,希腊人称之为赫斯佩里亚,那是一片古老的土地,武力强盛,且土壤肥沃;俄诺特里亚人曾耕耘这里;如今传闻说他们的后代已根据其领袖的名字将这个国家称为意大利:这是我们专属的居所;达尔达尼亚人源于此,还有父亲伊阿西乌斯,我们的一族最初便是由他而始。
§3.169Surge age, et haec laetus longaevo dicta parenti §3.170haud dubitanda refer: Corythum terrasque requirat §3.171Ausonias; Dictaea negat tibi Iuppiter arva.
起来,行动吧,快去把这些毋庸置疑的话语欢喜地转告年迈的父亲:让他寻找科里图斯和奥索尼亚的土地;朱庇特不准你留在克里特的迪克特原野。
§3.172Talibus attonitus visis et voce deorum— §3.173nec sopor illud erat, sed coram adgnoscere voltus §3.174velatasque comas praesentiaque ora videbar; §3.175tum gelidus toto manabat corpore sudor §3.176corripio e stratis corpus, tendoque supinas §3.177ad caelum cum voce manus, et munera libo §3.178intemerata focis.
” 我为如此景象和神明之声所震慑—— 那绝非梦境,相反,我似乎能清晰辨认出他们的面容、缠着发带的头发,以及呈现在面前的脸庞;那时,冷汗流遍我的全身—— 我从床铺上跃起,一边呼喊着,一边将双手向天高举,并在炉火中奉献纯洁无瑕的祭品。
Perfecto laetus honore §3.179Anchisen facio certum, remque ordine pando.
礼成之后,我满心欢喜,将此事确切地告知安喀塞斯,并按顺序陈述事情的经过。
§3.180Adgnovit prolem ambiguam geminosque parentes, §3.181seque novo veterum deceptum errore locorum.
他认出了双重的血统和两位祖先,并意识到自己因关于古老地方的新错误而被蒙蔽。
§3.182Tum memorat: Nate, Iliacis exercite fatis, §3.183sola mihi talis casus Cassandra canebat.
随后他说道: “我的儿子啊,为特洛伊的命运所磨炼的人,唯有卡萨德拉曾向我预言过这样的变故。
§3.184Nunc repeto haec generi portendere debita nostro, §3.185et saepe Hesperiam, saepe Itala regna vocare.
现在我想起,她曾预示这些是注定要给予我们部族的,她曾多次提起赫斯佩里亚,多次提起意大利的王国。
§3.186Sed quis ad Hesperiae venturos litora Teucros §3.187crederet, aut quem tum vates Cassandra moveret?
但有谁会相信特乌克罗斯人将来到赫斯佩里亚的海岸,或者在当时,有谁会被女先知卡萨德拉所动摇呢?
§3.188Cedamus Phoebo, et moniti meliora sequamur.
让我们顺从波波斯,并遵循指引,追求更好的出路吧。
§3.189Sic ait, et cuncti dicto paremus ovantes.
” 他如此说道,我们所有人皆欢呼着顺从他的话语。
§3.190Hanc quoque deserimus sedem, paucisque relictis §3.191vela damus, vastumque cava trabe currimus aequor.
我们也遗弃了这处居所,留下了少数人,扬帆起航,乘着中空的木船在广阔的海洋上飞驰。
§3.192Postquam altum tenuere rates, nec iam amplius ullae §3.193adparent terrae, caelum undique et undique pontus, §3.194tum mihi caeruleus supra caput adstitit imber, §3.195noctem hiememque ferens, et inhorruit unda tenebris.
在船只驶入深海,不再有任何陆地显现,四面皆是蓝天,四面皆是海洋之时,这时,一团黑沉沉的雨云笼罩在我的头顶,带来了黑夜与风暴,波涛在黑暗中变得狂暴。
§3.196Continuo venti volvunt mare, magnaque surgunt §3.197aequora; dispersi iactamur gurgite vasto; §3.198involvere diem nimbi, et nox umida caelum §3.199abstulit; ingeminant abruptis nubibus ignes.
狂风立刻席卷了海面,巨大的海浪升腾;我们被驱散开来,在广阔的深渊中颠簸;乌云笼罩了白昼,湿漉漉的黑夜夺走了天空;闪电从裂开的云层中不断劈下。
§3.200Excutimur cursu, et caecis erramus in undis.
我们偏离了航线,在迷茫的波涛中流浪。
§3.201Ipse diem noctemque negat discernere caelo, §3.202nec meminisse viae media Palinurus in unda.
帕利努鲁斯自己也说无法在天空中分辨白昼与黑夜,在波涛汹涌之中,也记不得航路。
§3.203Tris adeo incertos caeca caligine soles §3.204erramus pelago, totidem sine sidere noctes.
就这样,在盲目的黑暗中,我们度过了三个不确定的白昼,在海上漂泊,也度过了同样多没有星光的夜晚。
§3.205Quarto terra die primum se attollere tandem §3.206visa, aperire procul montis, ac volvere fumum.
到了第四天,终于第一次看到陆地徐徐升起,远处的山峦渐渐清晰,且有烟雾缭绕。
§3.207Vela cadunt, remis insurgimus; haud mora nautae §3.208adnixi torquent spumas et caerula verrunt.
船帆落下,我们奋力摇橹;毫不迟疑,水手们齐心协力激起浪花,划破蓝色的海面。
§3.209Servatum ex undis Strophadum me litora primum §3.210accipiunt; Strophades Graio stant nomine dictae, §3.211insulae Ionio in magno, quas dira Celaeno §3.212Harpyiaeque colunt aliae, Phineia postquam §3.213clausa domus, mensasque metu liquere priores.
从波涛中获救后,斯托法德斯群岛的海岸首先接纳了我;这些岛屿以希腊语的名字被称为斯托法德斯,座落于广阔的爱奥尼亚海中,可怕的塞拉伊诺和其他哈尔皮ュ伊亚居住于此,自从菲纽斯的门户被封闭,她们因恐惧而离开了先前的食桌。
§3.214Tristius haud illis monstrum, nec saevior ulla §3.215pestis et ira deum Stygiis sese extulit undis.
没有比她们更阴森的怪物,也没有任何更凶残的瘟疫或神明的愤怒从斯堤克斯的波涛中浮现。
§3.216Virginei volucrum voltus, foedissima ventris §3.217proluvies, uncaeque manus, et pallida semper §3.218ora fame.
这些飞禽有着少女的面容,极其肮脏的腹部排泄物,长着钩爪的双爪,以及因饥饿而永远苍白的面庞。
§3.219Huc ubi delati portus intravimus, ecce §3.220laeta boum passim campis armenta videmus, §3.221caprigenumque pecus nullo custode per herbas.
我们漂泊至此,进入了港口,看啊,我们看见肥美的牛群在原野上四处游荡,还有山羊群在草地上,无人看管。
§3.222Inruimus ferro, et divos ipsumque vocamus §3.223in partem praedamque Iovem; tum litore curvo §3.224exstruimusque toros, dapibusque epulamur opimis.
我们手持武器冲上前去,并呼唤众神和朱庇特本人来分享猎物;然后我们在弯曲的海岸上筑起卧榻,享用丰盛的宴席。
§3.225At subitae horrifico lapsu de montibus adsunt §3.226Harpyiae, et magnis quatiunt clangoribus alas, §3.227diripiuntque dapes, contactuque omnia foedant §3.228immundo; tum vox taetrum dira inter odorem.
但突然间,伴随着可怕的降落,哈尔皮ュ伊亚从山上飞驰而至,并用巨大的喧嚣拍打着翅膀,她们抢夺走食物,并用不洁的接触将一切玷污;在恶臭的气味中,传来可怕的叫声。
§3.229Rursum in secessu longo sub rupe cavata, §3.230arboribus clausi circum atque horrentibus umbris, §3.231instruimus mensas arisque reponimus ignem: §3.232rursum ex diverso caeli caecisque latebris §3.233turba sonans praedam pedibus circumvolat uncis, §3.234polluit ore dapes.
再次,在深邃幽静的岩穴下,周围被树木和阴森的阴影笼罩着,我们重新布置了食桌,并在祭坛上再次点燃火焰:再次从天空的不同方向和隐秘的藏身处,喧嚣的群怪用她们钩状的利爪围绕着猎物飞舞,用嘴玷污了宴席。
Sociis tunc, arma capessant, §3.235edico, et dira bellum cum gente gerendum.
那时我向同伴们下令,让他们拿起武器,必须与这可怕的族类进行战斗。
§3.236Haud secus ac iussi faciunt, tectosque per herbam §3.237disponunt enses et scuta latentia condunt.
他们不折不扣地按照命令去做,在草丛中暗藏好宝剑,并将盾牌隐秘地掩盖起来。

词汇与语法注释

  1. 3.159tu moenia magnis / magna para — magnis 是阳性复数与格的名词性用法,指代前一行的 venturos... nepotes(未来的子孙)。意思是“为伟大的(子孙)准备伟大的城墙”。
  2. 3.173nec sopor illud erat, sed coram adgnoscere voltus / velatasque comas praesentiaque ora videbar; — videbar(我似乎)在此处使用人称结构,伴随主动不定式 adgnoscere(辨认),而非使用非人称结构 videbatur。字面意思是“我似乎认出了他们的面容”。
  3. 3.181seque novo veterum deceptum errore locorum. — 这是一个依附于 adgnovit 的带对格不定式结构(间接引语)。主语是 se(他自己/安喀塞斯),deceptum [esse] 作不定式。veterum locorum 是修饰 errore 的属格,意为“关于古老地方的新错误”。
  4. 3.234Sociis tunc, arma capessant, / edico — 这是一个依附于 edico 的间接命令句,其中接续词 ut 被省略,直接使用了虚拟式现在时 capessant。

引用这一段

维吉尔, 埃涅阿斯纪 §3.159-3.237. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:3.159-3.237

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。