§12.876obscenae volucres: alarum verbera nosco §12.877letalemque sonum, nec fallunt iussa superba §12.878magnanimi Iovis.
不祥的鸟啊,我认得你翅膀的扑击和那致命的声响,大智大勇的朱庇特那高傲的命令欺骗不了我。
Haec pro virginitate reponit?
这就是他为我的贞洁所给的回报吗?
§12.879Quo vitam dedit aeternam? Cur mortis ademptast
他为何赐予我永生? 为何死亡的权利被剥夺了?
§12.880condicio? Possem tantos finire dolores §12.881nunc certe et misero fratri comes ire per umbras!
否则我今日必定能结束这般巨大的痛苦,伴随着我那可怜的兄弟,作为幽灵一同前往阴间!
§12.882Immortalis ego? Aut quicquam mihi dulce meorum
我是不朽的吗? 兄弟啊,若是没有你,我子民的一切对我而言还有什么甜美可言?
§12.883te sine, frater, erit? O quae satis ima dehiscet §12.884terra mihi Manisque deam demittet ad imos?
哦,有什么足够深的大地能为我裂开,将我这位女神送入最深处的亡灵之中?
§12.885Tantum effata caput glauco contexit amictu §12.886multa gemens et se fluvio dea condidit alto.
” 说罢这些,女神用青灰色的斗篷蒙住头,深深地叹息着,将自己隐没在深邃的河流之中。
埃涅阿斯迎面进逼,摇晃着他那巨大的、如大树一般的长枪,并用冷酷的心胸如此说道: “图尔努斯啊,接下来还有什么迟延?
§12.889Quae nunc deinde mora est? Aut quid iam, Turne, retractas?
或者你现在为何还要退缩?
§12.890Non cursu, saevis certandum est comminus armis.
我们必须用残酷的武器近身搏斗,而不是靠奔跑来竞争。
§12.891Verte omnis tete in facies et contrahe quidquid §12.892sive animis sive arte vales; opta ardua pennis §12.893astra sequi clausumve cava te condere terra.
把你变成所有的形状吧,把你所有的力量无论凭借勇气还是技巧都凝聚起来吧;你若愿意,可以展翅飞向高悬的星空,或是将自己封闭在深邃的大地之中。
§12.894Ille caput quassans
Non me tua fervida terrent §12.895dicta, ferox: di me terrent et Iuppiter hostis.
” 他摇着头(说道): “傲慢的人啊,你那狂暴的言语吓不倒我;令我畏惧的是神明,以及视我为敌的朱庇特。
§12.896Nec plura effatus saxum circumspicit ingens, §12.897saxum antiquum ingens, campo quod forte iacebat, §12.898limes agro positus, litem ut discerneret arvis.
” 他不再多言,环顾四周,看见一块巨石,那是一块古老的巨石,正巧躺在原野上,被立作田地的界碑,用以解决田产的争端。
§12.899Vix illud lecti bis sex cervice subirent, §12.900qualia nunc hominum producit corpora tellus: §12.901ille manu raptum trepida torquebat in hostem §12.902altior insurgens et cursu concitus heros.
即便挑选十二个壮丁,也难以用肩膀将其扛起,以今日大地上所孕育的人类体格而言;而这位英雄却用颤抖的手一把抓起它,企图向敌人掷去,他挺身跃起,借着奔跑的势头。
§12.903Sed neque currentem se nec cognoscit euntem §12.904tollentemve manus saxumve immane moventem; §12.905genua labant, gelidus concrevit frigore sanguis.
然而他既不觉得自己是在奔跑,也不觉得自己是在前行,或是举起双手,或是挪动那巨大的石块;他的双膝发软,冰冷的血液因寒意而凝固。
§12.906Tum lapis ipse viri, vacuum per inane volutus, §12.907nec spatium evasit totum neque pertulit ictum.
接着,英雄自己投出的这块石头,在虚空中翻滚,既没有越过全部的距离,也没有完成这一击。
§12.908Ac velut in somnis, oculos ubi languida pressit §12.909nocte quies, nequiquam avidos extendere cursus §12.910velle videmur et in mediis conatibus aegri §12.911succidimus, non lingua valet, non corpore notae §12.912sufficiunt vires, nec vox aut verba sequuntur: §12.913sic Turno, quacumque viam virtute petivit, §12.914successum dea dira negat.
正如同在梦中,当倦怠的安息在夜里压住我们的双眼时,我们似乎徒然想要延长我们急切的奔跑,却在努力的半途无力地瘫倒下去,舌头不听使唤,身体中熟悉的力气也不足支使,声音和言语都无法发出:图尔努斯也是如此,无论他以怎样的英勇去寻找出路,那凶恶的女神都阻碍了他的成功。
Tum pectore sensus §12.915vertuntur varii.
这时,他的胸中翻腾着各种各样的情感。
Rutulos aspectat et urbem §12.916cunctaturque metu letumque instare tremescit; §12.917nec quo se eripiat, nec qua vi tendat in hostem, §12.918nec currus usquam videt aurigamve sororem.
他望着鲁图利人和城市,因恐惧而迟疑,因死亡的逼近而颤抖;他既不知道该往哪里逃避,也不知道该以何种力量向敌人进攻,也看不到战车,更看不到作为御者的妹妹。
§12.919Cunctanti telum Aeneas fatale coruscat, §12.920sortitus fortunam oculis, et corpore toto §12.921eminus intorquet.
趁着他迟疑之际,埃涅阿斯挥舞起那致命的武器,用眼睛定夺了运气,并使出浑身的力量从远处投掷出去。
Murali concita numquam §12.922tormento sic saxa fremunt, nec fulmine tanti §12.923dissultant crepitus.
攻城弩射出的巨石从未如此呼啸,雷霆也从未爆发出如此剧烈的轰鸣。
Volat atri turbinis instar §12.924exitium dirum hasta ferens orasque recludit §12.925loricae et clipei extremos septemplicis orbes.
长枪宛如黑色的旋风般飞去,带着可怕的毁灭,撕开了胸甲的边缘以及那七重盾牌最外层的圆周。
§12.926Per medium stridens transit femur.
长枪呼啸着穿透了他的大腿中部。
Incidit ictus §12.927ingens ad terram duplicato poplite Turnus.
遭受了这沉重的一击,强壮的图尔努斯双膝跪倒在地。
§12.928Consurgunt gemitu Rutuli, totusque remugit §12.929mons circum, et vocem late nemora alta remittunt.
鲁图利人伴着呻吟一齐起立,整座山峦在周围回响,深邃的树林在远方传回他们的呼喊。
§12.930Ille humilis supplexque oculos, dextramque precantem §12.931protendens,
Equidem merui nec deprecor,
inquit: §12.932utere sorte tua.
他神色谦卑,带着乞求的目光,伸出哀求的右手,说道: “我确实罪有应得,也不求宽恕;用你的运气吧。
Miseri te siqua parentis §12.933tangere cura potest, oro (fuit et tibi talis §12.934Anchises genitor), Dauni miserere senectae §12.935et me seu corpus spoliatum lumine mavis §12.936redde meis.
如果对一个可怜父亲的顾念能够打动你,我祈求你(你也有过这样一位父亲安基塞斯),怜悯年迈的达乌努斯,并将我——或者如果你愿意,将我失去生命的躯体—— 归还给我的亲人。
Vicisti, et victum tendere palmas §12.937Ausonii videre; tua est Lavinia coniunx: §12.938ulterius ne tende odiis.
你赢了,阿奥索尼亚人都看见我,战败者,向你伸出双手;拉维尼亚是你的妻子:不要再让仇恨继续蔓延了。
Stetit acer in armis §12.939Aeneas, volvens oculos, dextramque repressit; §12.940et iam iamque magis cunctantem flectere sermo §12.941coeperat, infelix umero cum apparuit alto §12.942balteus et notis fulserunt cingula bullis §12.943Pallantis pueri, victum quem volnere Turnus §12.944straverat atque umeris inimicum insigne gerebat.
” 埃涅阿斯披挂着武器,锐利地伫立着,眼珠转动,按兵不动,收回了右手;随着他的迟疑,那番话开始越来越多地打动他,这时,不幸的肩带在他那高高的肩头显现出来,那条饰有熟悉圆钉的腰带闪烁着光芒,那是少年帕拉斯的,图尔努斯曾用致命的伤口击败了他、将其放倒,并把这敌人的标志戴在自己的肩上。
§12.945Ille, oculis postquam saevi monimenta doloris §12.946exuviasque hausit, furiis accensus et ira §12.947terribilis,
Tune hinc spoliis indute meorum
埃涅阿斯用双眼打量着那痛苦悲伤的纪念物和那战利品,随后被复仇的怒火点燃,在愤怒中显得无比可怕(他大喊道): “难道你,身披我友人的战利品,竟能从我手中逃脱吗?
§12.948eripiare mihi? Pallas te hoc volnere, Pallas §12.949immolat et poenam scelerato ex sanguine sumit,
是帕拉斯用这一击,是帕拉斯将你献祭,并从你这罪恶的血液中索取惩罚!
Ast illi solvuntur frigore membra §12.952vitaque cum gemitu fugit indignata sub umbras.
而对方的肢体在冰冷中松弛下来,生命伴随着呻吟,愤愤不平地逃往阴暗的幽冥。