Humanitext Reader

维吉尔 · 埃涅阿斯纪 §12.318-12.399

埃涅阿斯负伤与图尔努斯的猛攻

第 120 段,共 127 段 · 拉丁语

内容简介

埃涅阿斯因突遭暗箭受伤而被迫撤离战场,图尔努斯则乘机驾车发起猛烈进攻,斩杀众多特洛伊盟军战士。受伤的埃涅阿斯被送往营地接受治疗,深受阿波罗钟爱的医者伊亚皮克斯赶来相助。

§12.318Has inter voces, media inter talia verba §12.319ecce viro stridens alis adlapsa sagitta est §12.320incertum qua pulsa manu, quo turbine adacta, §12.321quis tantam Rutulis laudem, casusne deusne, §12.322adtulerit: pressa est insignis gloria facti. §12.323nec sese Aeneae iactavit vulnere quisquam.
在这些呼喊声中,在这些话语的当口,看哪,一支呼啸的飞箭双翼振动,滑向那人,无法确知是由谁的手射出,被何种旋风驱策,究竟是机缘还是神明,为鲁图利亚人带来了如此巨大的荣耀:这卓越功勋的光荣被隐瞒了,也没有任何人夸口说是自己伤了埃涅阿斯。
§12.324Turnus ut Aenean cedentem ex agmine vidit §12.325turbatosque duces, subita spe fervidus ardet: §12.326poscit equos atque arma simul saltuque superbus §12.327emicat in currum et manibus molitur habenas.
图尔努斯一看见埃涅阿斯退出军阵,以及领袖们陷入混乱,便因突然燃起的希望而炽热:他同时要求马匹与武器,骄傲地一跃登上战车,用双手操纵起缰绳。
§12.328Multa virum volitans dat fortia corpora Leto, §12.329semineces volvit multos aut agmina curru §12.330proterit aut raptas fugientibus ingerit hastas.
他飞驰着,将许多勇士的躯体送入死亡,碾倒了许多半死之人,或者用战车践踏军阵,或者将夺来的长枪掷向逃跑的人。
§12.331Qualis apud gelidi cum flumina concitus Hebri §12.332sanguineus Mavors clipeo increpat atque furentis §12.333bella movens immittit equos; illi aequore aperto §12.334ante Notos Zephyrumque volant; gemit ultima pulsu §12.335Thraca pedum; circumque atrae Formidinis ora §12.336Iraeque Insidiaeque, dei comitatus, aguntur: §12.337talis equos alacer media inter proelia Turnus §12.338fumantis sudore quatit, miserabile caesis §12.339hostibus insultans; spargit rapida ungula rores §12.340sanguineos, mixtaque cruor calcatur harena.
就像在冰冷的赫布鲁斯河畔,被激怒的血腥的马沃斯敲击着他的盾牌,发动战争,释放他那狂暴的骏马;它们在开阔的平原上飞奔,比南风和西风还要快;蹄声震动,色雷斯的最深处发出呻吟;而在他们周围,黑暗的恐惧面孔,以及愤怒与阴谋——神明的随从,奔走不息:如此,敏捷的图尔努斯在战斗的中心驱策着因汗水而冒烟的骏马,无情地践踏着被杀的仇敌;疾驰的蹄子溅起血红的露珠,鲜血被践踏,与沙土混合。
§12.341Iamque neci Sthenelumque dedit Thamyrumque Pholumque, §12.342hunc congressus et hunc, illum eminus; eminus ambo §12.343Imbrasidas, Glaucum atque Laden, quos Imbrasus ipse §12.344nutrierat Lycia paribusque ornaverat armis, §12.345vel conferre manum vel equo praevertere ventos.
此时他已将斯塞内卢斯、塔米里斯和波卢斯送入死亡,与前两人近身交战,而将后者远距离击杀;同样从远处击杀了因布拉苏斯的双子:格劳科斯与拉德斯,因布拉苏斯本人曾在吕基亚抚育他们,并为他们配备了相同的武器,无论是让他们近身格斗,还是骑马超越疾风。
§12.346Parte alia media Eumedes in proelia fertur, §12.347antiqui proles bello praeclara Dolonis, §12.348nomine avum referens, animo manibusque parentem, §12.349qui quondam, castra ut Danaum speculator adiret, §12.350ausus Pelidae pretium sibi poscere currus; §12.351illum Tydides alio pro talibus ausis §12.352adfecit pretio, nec equis adspirat Achillis.
在另一处,尤梅德斯冲入了战斗中心,他是昔日在战争中显赫的多隆之子,在名字上承袭了祖父,在心志和手段上则承袭了父亲,他的父亲昔日为了作为探子潜入达奈人的阵营,竟敢为自己索要佩利得斯的战车作为奖赏;蒂得斯为了惩罚其狂妄,给予了他另一种奖赏,使他再也无法觊觎阿喀琉斯的骏马。
§12.353Hunc procul ut campo Turnus prospexit aperto, §12.354ante levi iaculo longum per inane secutus §12.355sistit equos biiugis et curru desilit atque §12.356semianimi lapsoque supervenit et pede collo §12.357impresso dextrae mucronem extorquet et alto §12.358fulgentem tinguit iugulo atque haec insuper addit: §12.359En agros et quam bello, Troiane, petisti, §12.360Hesperiam metire iacens: haec praemia qui me §12.361ferro ausi temptare ferunt, sic moenia condunt.
当图尔努斯从开阔的平原上远远地望见他时,先是用轻便的投枪穿过遥远的长空追击,随后停下双马战车并一跃而下,踩在半死且倒地的他身上,用脚踩住他的脖子,从其右手夺下利刃,将那闪亮的剑深深地刺入他的喉咙,并又加了这些话: “看啊,特洛伊人,躺下来丈量你曾在战争中追寻的赫斯佩里亚土地吧:这就是那些敢于用利刃挑战我的人所得到的奖赏,他们就是这样建立城墙的。
§12.362Huic comitem Asbyten coniecta cuspide mittit. §12.363Chloreaque Sybarimque Daretaque Thersilochumque §12.364et sternacis equi lapsum cervice Thymoeten.
” 随后投掷长枪,将阿斯比特斯送去作他的同伴,并杀死了克洛雷乌斯、锡巴里斯、达雷斯和特尔西洛科斯,以及从摔人的骏马颈部跌落的蒂莫特斯。
§12.365Ac velut Edoni Boreae cum spiritus alto §12.366insonat Aegaeo sequiturque ad litora fluctus, §12.367qua venti incubuere, fugam dant nubila caelo: §12.368sic Turno, quacumque viam secat, agmina cedunt §12.369conversaeque ruunt acies; fert impetus ipsum, §12.370et cristam adverso curru quatit aura volantem.
正如当埃多尼亚北风的呼啸在深邃的爱琴海响起,并将波涛推向海岸,风所到之处,云雾从天空中退散逃跑:同样地,在图尔努斯开辟道路的所有地方,军阵纷纷退让,反转的战线溃散;他自身的冲击力带动着他,迎面而来的风在他战车疾驰中摇曳着他飞扬的头盔羽冠。
§12.371Non tulit instantem Phegeus animisque frementem: §12.372obiecit sese ad currum et spumantia frenis §12.373ora citatorum dextra detorsit equorum.
菲格乌斯无法忍受他步步紧逼、气势汹汹:他挺身挡在战车前,用右手勒住疾驰骏马那口吐白沫的嘴。
§12.374Dum trahitur pendetque iugis, hunc lata retectum §12.375lancea consequitur rumpitque infixa bilicem §12.376loricam et summum degustat volnere corpus.
正当他被拖拽着挂在车轭上时,一支宽刃的长枪追上了暴露无遗的他,并刺入其中,穿透了双层织的锁子甲,用伤口轻触了身体的表面。
§12.377Ille tamen clipeo obiecto conversus in hostem §12.378ibat et auxilium ducto mucrone petebat: §12.379cum rota praecipitem et procursu concitus axis §12.380impulit effunditque solo, Turnusque secutus §12.381imam inter galeam summi thoracis et oras §12.382abstulit ense caput truncumque reliquit harenae.
然而他依然用盾牌护在身前,转身面向敌人走去,拔出利刃寻求援助:此时,车轮和因疾驰而获得势头的车轴猛烈撞击,将他掀翻倒地,图尔努斯紧随其后,在头盔最下端与护胸甲最上端的边缘之间,用剑斩下了他的头颅,将躯干留在了沙地上。
§12.383Atque ea dum campis victor dat funera Turnus, §12.384interea Aenean Mnestheus et fidus Achates §12.385Ascaniusque comes castris statuere cruentum, §12.386alternos longa nitentem cuspide gressus.
当胜利者图尔努斯在平原上散布死亡之时,与此同时,姆奈斯托斯和忠实的阿卡特斯以及同伴阿斯卡尼乌斯将满身是血的埃涅阿斯扶在营地里,他正用长枪支地,艰难地迈着一深一浅的步伐。
§12.387Saevit et infracta luctatur arundine telum §12.388eripere auxilioque viam, quae proxima, poscit §12.389ense secent lato vulnus telique latebram §12.390rescindant penitus seseque in bella remittant.
他愤怒异常,挣扎着想拔出断了杆的箭,并要求采取最快捷的救援方式,即让他们用宽剑割开伤口,将深藏在体内的箭彻底剖出,以便让他重新投入战斗。
§12.391Iamque aderat Phoebo ante alios dilectus Iapyx §12.392Iasides, acri quondam cui captus amore §12.393ipse suas artes, sua munera, laetus Apollo §12.394augurium citharamque dabat celerisque sagittas.
此时,比旁人更受菲勃斯宠爱的伊亚皮克斯已经赶到,他是亚西德斯,昔日阿波罗自己被强烈的爱意所动,曾满怀喜悦地想把自己的技艺与恩赐,即预言、竖琴和飞箭,赠予他。
§12.395Ille ut depositi proferret fata parentis, §12.396scire potestates herbarum usumque medendi §12.397maluit et mutas agitare inglorius artes.
但他为了延长他那生命垂危的父亲的生命,宁愿去探求药草的力量与治疗的法门,甘愿默默无闻地从事这寂静的艺术。
§12.398Stabat acerba fremens, ingentem nixus in hastam §12.399Aeneas magno iuvenum et maerentis Iuli
埃涅阿斯正因极度痛苦而怒吼着,拄着巨大的长枪立在那里,身旁围着一大群青年和哀戚的尤卢斯。

词汇与语法注释

  1. §12.321casusne deusne — 由 `-ne... -ne...`(是……还是……)引导的双重间接疑问从句,主句动词 `adtulerit` 使用虚拟式完成时。
  2. §12.345vel conferre manum — 不定式 `conferre` 与 `praevertere` 依附于前句动词 `ornaverat`(装备/赋予),表示目的或结果,这是受到希腊语影响的说明性不定式(epexegetical infinitive)用法。
  3. §12.352nec equis adspirat Achillis — 动词 `adspirare`(向……吹气、热望)在此接与格 `equis`。此处作为死亡的婉转说法,令人联想到其父曾索要阿喀琉斯骏马的致命要求,暗示尤梅德斯已被杀,无法再觊觎它们。
  4. §12.395depositi parentis — 分词 `depositi`(原意为“被放下的”)在此处作惯用语,意为“无可挽救的、濒死的”,指病入膏肓、毫无康复希望的人。

引用这一段

维吉尔, 埃涅阿斯纪 §12.318-12.399. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:12.318-12.399

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。