Humanitext Reader

维吉尔 · 埃涅阿斯纪 §11.456-11.532

图尔努斯与卡米拉定计与设伏

第 110 段,共 127 段 · 拉丁语

内容简介

特洛伊军队逼近,图尔努斯中断会议并整军备战。他与卡米拉相遇并制定共同作战计划,随后在险要山谷布下埋伏以迎击阿埃内阿斯。

§11.456haud secus atque alto in luco cum forte catervae §11.457consedere avium piscosove amne Padusae §11.458dant sonitum rauci per stagna loquacia cycni.
正如在深邃的森林中,成群的鸟儿碰巧落下,或是在鱼儿丰沛的帕杜萨河中,嘶哑的天鹅在喧闹的沼泽里发出啼鸣一样。
§11.459Immo, ait, O cives adrepto tempore, Turnus, §11.460cogite concilium et pacem laudate sedentes: §11.461illi armis in regna ruunt.
“的确如此,”图尔努斯抓住时机说道,“噢,公民们,你们坐下来召开会议,赞美和平吧,而他们(敌军)正拿着武器冲入我们的王国。
Nec plura locutus §11.462corripuit sese et tectis citus extulit altis.
”他不再多言,迅速站起身来,急忙走出了高耸的宫殿。
§11.463Tu, Voluse, armari Volscorum edice maniplos, §11.464duc, ait, et Rutulos.
“你,沃卢苏斯,命令沃尔斯基人的步兵中队武装起来,” 他说,“同时也率领鲁图利人。
Equitem Messapus in armis §11.465et cum fratre Coras latis diffundite campis.
梅萨普斯,以及带着兄弟的科拉斯,将武装的骑兵展开在广阔的平原上。
§11.466Pars aditus urbis firmet turrisque capessat, §11.467cetera, qua iusso, mecum manus inferat arma.
一部分人守卫城市的入口,登上高塔;其余的人马随我一起,在我命令的地方冲锋陷阵。
§11.468Ilicet in muros tota discurritur urbe.
” 顿时,全城的人都向城墙奔跑而去。
§11.469Consilium ipse pater et magna incepta Latinus §11.470deserit ac tristi turbatus tempore differt §11.471multaque se incusat, qui non adceperit ultro §11.472Dardanium Aenean generumque adsciverit urbi.
父王拉提努斯亲自放弃了会议和他的宏伟计划,因这悲惨的局势而动摇,并推迟了会议,他深深地自责,因为自己没有主动接纳达达尼亚人阿埃内阿斯,没有将他接纳为这座城市的女婿。
§11.473Praefodiunt alii portas aut saxa sudesque §11.474subvectant.
其他人在门前挖掘壕沟,或者运来石头和木桩。
Bello dat signum rauca cruentum §11.475bucina.
嘶哑的军号发出了血腥的战争信号。
Tum muros varia cinxere corona §11.476matronae puerique: vocat labor ultimus omnis.
这时,主妇们和男孩子们像各式各样的花冠一样围在城墙上:最后的考验召唤着所有人。
§11.477Nec non ad templum summasque ad Palladis arces §11.478subvehitur magna matrum regina caterva §11.479dona ferens, iuxtaque comes Lavinia virgo, §11.480causa mali tanti, oculos deiecta decoros.
此外,王后在众多母亲们的陪同下,乘车前往帕拉斯的神殿和最高耸的卫城,携带着礼物,在她身旁陪伴着的是少女拉维尼亚,这巨大灾祸的起因,她那美丽的双眼低垂着。
§11.481Succedunt matres et templum ture vaporant §11.482et maestas alto fundunt de limine voces: §11.483Armipotens, praeses belli, Tritonia virgo, §11.484frange manu telum Phrygii praedonis et ipsum §11.485pronum sterne solo portisque effunde sub altis.
母亲们相继进入,用香气熏陶神殿,并从高高的入口处倾诉出悲哀的声音: “武艺高强、战争的主宰者、特里托尼亚的贞女啊,用你的手折断弗里吉亚强盗的投枪,并让他本人俯卧在地上,摔在巍峨的大门之下。
§11.486Cingitur ipse furens certatim in proelia Turnus.
” 图尔努斯本人狂暴地、争先恐后地装备自己准备战斗。
§11.487Iamque adeo rutilum thoraca indutus aenis §11.488horrebat squamis surasque incluserat auro, §11.489tempora nudus adhuc, laterique adcinxerat ensem §11.490fulgebatque alta decurrens aureus arce,
此时他已经穿上了用青铜鳞片制成的闪亮胸甲,显得令人敬畏,他的小腿用黄金包裹着,头部尚未戴盔,腰间佩着长剑,他从高耸的卫城奔下,浑身闪耀着金光。
§11.491exsultatque animis et spe iam praecipit hostem:
他精神抖擞,已经在希望中预先击败了敌人。
§11.492qualis ubi abruptis fugit praesaepia vinclis §11.493tandem liber equus campoque potitus aperto §11.494aut ille in pastus armentaque tendit equarum §11.495aut adsuetus aquae perfundi flumine noto §11.496emicat adrectisque fremit cervicibus alte §11.497luxurians, luduntque iubae per colla, per armos.
正如一匹骏马挣脱了缰绳,终于获得了自由,逃离了马厩,占领了开阔的田野,它要么奔向母马的牧场和群落,要么习惯于在熟悉的河流中洗浴,它一跃而出,高昂着脖颈嘶鸣,纵情欢乐,鬃毛在脖颈和肩膀上飞舞。
§11.498Obvia cui Volscorum acie comitante Camilla §11.499occurrit portisque ab equo regina sub ipsis
迎面,卡米拉在沃尔斯基人军队的陪同下,与他相遇,女王在城门下从马背上跳了下来。
§11.500desiluit, quam tota cohors imitata relictis §11.501ad terram defluxit equis;
全体骑兵也效仿她,扔下战马,滑落到地面。
tum talia fatur: §11.502Turne, sui merito siqua est fiducia forti, §11.503audeo et Aeneadum promitto occurrere turmae §11.504solaque Tyrrhenos equites ire obvia contra.
然后她如此说道: “图尔努斯,如果勇者对自己有应有的信心,我敢于并承诺去迎击阿埃内阿斯的随从,并独自去迎战提勒尼亚的骑兵。
§11.505Me sine prima manu temptare pericula belli §11.506tu pedes ad muros subsiste et moenia serva.
请允许我亲手去尝试战争的最初危险;你作为步兵留在城墙旁,守卫着防御工事。
§11.507Turnus ad haec, oculos horrenda in virgine fixus: §11.508O decus Italiae virgo, quas dicere grates
” 图尔努斯对此回答说,他的眼睛注视着令人敬畏的贞女: “噢,意大利的荣耀,贞女啊,我该如何言谢,又该如何回报?
§11.509quasve referre parem? Sed nunc, est omnia quando §11.510iste animus supra, mecum partire laborem.
但现在,既然你的这种精神超越了一切,就请与我分担这辛劳吧。
§11.511Aeneas, ut fama fidem missique reportant §11.512exploratores, equitum levia improbus arma §11.513praemisit, quaterent campos; ipse ardua montis §11.514per deserta iugo superans adventat ad urbem.
阿埃内阿斯,正如传闻和派出的斥候确凿地报告那样,这无耻之徒预先派出了轻装骑兵去震慑平原;他自己则在翻越山脉荒凉的脊梁,向城市逼近。
§11.515Furta paro belli convexo in tramite silvae, §11.516ut bivias armato obsidam milite fauces.
我正准备在森林弯曲的小径上设下埋伏,用武装的士兵堵截双向的隘口。
§11.517Tu Tyrrhenum equitem conlatis excipe signis; §11.518tecum acer Messapus erit turmaeque Latinae §11.519Tiburtique manus, ducis et tu concipe curam.
你用相接的旗帜去迎战提勒尼亚骑兵;与你同在的有勇猛的梅萨普斯和拉提乌斯骑兵,以及提布尔的军队。 你也来承担指挥官的职责吧。
§11.520Sic ait, et paribus Messapum in proelia dictis §11.521hortatur sociosque duces et pergit in hostem.
” 他如此说完,并用同样的话鼓励梅萨普斯和盟军领袖们投入战斗,然后向敌人进发。
§11.522Est curvo anfractu valles, adcommoda fraudi §11.523armorumque dolis, quam densis frondibus atrum §11.524urget utrimque latus, tenuis quo semita ducit §11.525angustaeque ferunt fauces aditusque maligni.
在一处弯曲的回折中有一处山谷,适宜设伏和实施武器的诡计,密叶把阴暗的两侧逼得很紧,一条细窄的小路通向那里,狭窄的咽喉和险恶的入口引向其间。
§11.526Hanc super in speculis summoque in vertice montis §11.527planities ignota iacet tutique receptus, §11.528seu dextra laevaque velis occurrere pugnae, §11.529sive instare iugis et grandia volvere saxa.
在此之上,在山的最高峰和瞭望处,躺着一片不为人知的平地,以及安全的退路,无论你想在左侧还是右侧迎击战斗,还是站在山脊上,滚下巨大的石块。
§11.530Huc iuvenis nota fertur regione viarum §11.531arripuitque locum et silvis insedit iniquis.
年轻的图尔努斯沿着熟知的路线来到这里,占据了有利位置,并驻扎在险要的森林中。
§11.532Velocem interea superis in sedibus Opim,
与此同时,在天上的居所中,向着敏捷的奥皮斯,

词汇与语法注释

  1. 11.456haud secus atque — 比较副词短语,与接续词 "cum" 共同构成强烈的明喻(“正如……之时一样”),将市民的骚动与鸟类的喧噪重叠表现。
  2. 11.471qui non adceperit — 由关系代词 "qui" 引导的从句使用虚拟语气完成时 "adceperit",用以表示主句自责(se incusat)的原因或理由。
  3. 11.480oculos deiecta decoros — "oculos decoros" 是修饰过去分词 "deiecta" 的“关系宾格”(即希腊式宾格),用以指明受修饰者拉维尼亚的状态或身体部位(“低垂着美丽的双眼”)。
  4. 11.502sui — 反身代词的属格。作为直后名词 "fiducia" 的“客观性属格”发挥作用(“对自身的信心”)。
  5. 11.515Furta paro belli — "furta" 在此处是复数宾格名词,意为“秘密策略、奇袭、伏兵”。紧随其后的 "ut" 从句伴随虚拟语气 "obsidam",是表示设伏“目的”的状语从句。

引用这一段

维吉尔, 埃涅阿斯纪 §11.456-11.532. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0690.phi003.humanitext-lat2:11.456-11.532

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。