Humanitext Reader

维吉尔 · 牧歌 §7.1-7.70

科里东与提尔西斯的交替歌唱比赛

第 8 段,共 12 段 · 拉丁语

内容简介

梅里博埃乌斯受达普尼斯之邀,聆听了科里东和提尔西斯之间的一场交替式歌唱比赛,并记录下了他们精彩的对唱诗行。

§7.1Forte sub arguta consederat ilice Daphnis, §7.2compulerantque greges Corydon et Thyrsis in unum, §7.3Trhyrsis ovis, Corydon distentas lacte capellas, §7.4ambo florentes aetatibus, Arcades ambo, §7.5et cantare pares, et respondere parati.
恰巧,达普尼斯正坐在一棵沙沙作响的冬青栎下,科里东和提尔西斯把他们的群落聚集在了一起,提尔西斯放牧着绵羊,科里东放牧着乳房充盈的母山羊,两人都处于青春年华,两人都是阿卡迪亚人,在歌唱上旗鼓相当,且准备好互相唱和。
§7.6Huc mihi, dum teneras defendo a frigore myrtos, §7.7vir gregis ipse caper deerraverat; atque ego Daphnim §7.8aspicio.
当我保护娇嫩的香桃木免受寒冷时,我的羊群之主,那只公山羊本身迷路到了这里;而我看见了达普尼斯。
Ille ubi me contra videt: “Ocius” inquit §7.9“huc ades, O Meliboee, caper tibi salvus et haedi; §7.10et, si quid cessare potes, requiesce sub umbra.
他一看到我,就说:“快点” “到这儿来,梅里博埃乌斯;你的公山羊和山羊羔都很安全;并且,如果你能闲暇片刻,就在树荫下休息吧。
§7.11huc ipsi potum venient per prata iuvenci, §7.12hic viridis tenera praetexit arundine ripas §7.13Mincius, eque sacra resonant examina quercu.
那些年轻的公牛自己会穿过草地来这里饮水,在这里,明基奥斯河用娇嫩的芦苇覆盖着绿色的岸边,神圣的橡树上正回响着成群的蜜蜂。
§7.14Quid facerem? Neque ego Alcippen, nec Phyllida habebam, §7.15depulsos a lacte domi quae clauderet agnos, §7.16et certamen erat, Corydon cum Thyrside, magnum.
” 我该怎么办呢? 我既没有阿尔基佩,也没有菲利斯来在家里关住那些断奶的小羊,并且科里东和提尔西斯之间有一场重大的比赛。
§7.17posthabui tamen illorum mea seria ludo: §7.18alternis igitur contendere versibus ambo §7.19coepere;
然而,为了他们的游戏,我把自己的正事放在了后面:于是,两人开始用交替的诗行竞逐;缪斯们希望他们记住交替的诗行。
alternos Musae meminisse volebant. §7.20hos Corydon, illos referebat in ordine Thyrsis.
科里东唱出这些,提尔西斯依次唱和那些。
§7.21Nymphae, noster amor, Libethrides, aut mihi carmen, §7.22quale meo Codro, concedite: proxima Phoebi §7.23versibus ille facit; aut, si non possumus omnes, §7.24hic arguta sacra pendebit fistula pinu.
利贝特隆的仙女们,我们的爱,要么恩赐我一首诗,就像恩赐我的科德鲁斯那样的诗:他作的诗仅次于斐波斯的诗篇;或者,如果我们不能人人如此,那么这支清脆的芦笛就将挂在神圣的松树上。
§7.25Pastores, hedera crescentem ornate poetam, §7.26Arcades, invidia rumpantur ut ilia Codro; §7.27aut si ultra placitum laudarit, baccare frontem §7.28cingite, ne vati noceat mala lingua futuro.
牧人们啊,用常春藤装饰这位成长中的诗人吧,阿卡迪亚人啊,让科德鲁斯的肋腹因嫉妒而破裂;或者,如果他的赞美超出了适度,就用野纳德编成冠冕围住他的额头,免得恶毒的舌头伤害到未来的诗人。
§7.29Saetosi caput hoc apri tibi, Delia, parvus §7.30et ramosa Micon vivacis cornua cervi.
黛莉亚啊,年幼的米孔向你奉献这只多毛野猪的头,以及长寿鹿的分叉鹿角。
§7.31Si proprium hoc fuerit, levi de marmore tota §7.32puniceo stabis suras evincta coturno.
如果这能成为我的永久恩赐,你将整身由光滑的大理石制成,你的小腿将由深红色的高筒靴绑缚。
§7.33Sinum lactis et haec te liba, Priape, quotannis §7.34exspectare sat est: custos es pauperis horti.
普里阿普斯啊,每年有一盆牛奶和这些扁饼让你期待,这就足够了:你是贫穷花园的守护者。
§7.35Nunc te marmoreum pro tempore fecimus; at tu, §7.36si fetura gregem suppleverit, aureus esto.
如今我们暂时用大理石制作了你;但是你,如果繁殖补充了羊群,就应当变成金身的。
§7.37Nerine Galatea, thymo mihi dulcior Hyblae, §7.38candidior cycnis, hedera formosior alba, §7.39cum primum pasti repetent praesepia tauri, §7.40si qua tui Corydonis habet te cura, venito.
涅柔斯的女儿伽拉忒亚啊,对我而言比许布拉的百里香更甜,比天鹅更白,比白常春藤更美丽,一当吃饱的公牛重新回到牛棚,如果对你的科里东的思念有哪怕一点牵动着你,就来吧。
§7.41Immo ego Sardoniis videar tibi amarior herbis, §7.42horridior rusco, proiecta vilior alga, §7.43si mihi non haec lux toto iam longior anno est.
恰恰相反,愿我让你觉得比萨丁尼亚的苦草更苦,比假叶树更粗糙,比被抛弃的海藻更卑贱,如果这一天对我而言,不曾比整整一年还要漫长。
§7.44Ite domum pasti, si quis pudor, ite iuvenci.
回家去吧,吃饱的公牛们,如果你们还有羞耻心,回家去吧。
§7.45Muscosi fontes et somno mollior herba, §7.46et quae vos rara viridis tegit arbutus umbra, §7.47solstitium pecori defendite; iam venit aestas §7.48torrida, iam lento turgent in palmite gemmae.
苔藓斑驳的泉水和比睡眠更柔软的草地,以及用稀疏的绿荫遮盖你们的野草莓树,请帮牲畜避开夏至的酷热;如今炎热的夏天来了,如今柔软的葡萄藤上花蕾正在膨胀。
§7.49Hic focus et taedae pingues, hic plurimus ignis §7.50semper, et adsidua postes fuligine nigri; §7.51hic tantum Boreae curamus frigora, quantum §7.52aut numerum lupus, aut torrentia flumina ripas.
这里有壁炉和富含油脂的松脂,这里总是有着旺盛的火,门框因不断的烟熏而发黑;在这里,我们对北风寒冷的在乎程度,就像狼在乎羊群的数量,或激流在乎河岸一样。
§7.53Stant et iuniperi, et castaneae hirsutae; §7.54strata iacent passim sua quaque sub arbore poma; §7.55omnia nunc rident: at si formosus Alexis §7.56montibus his abeat, videas et flumina sicca.
刺柏和毛茸茸的栗树都挺立着;落在地上的果实遍布各处,各自在自己的树下;如今万物都在微笑:但是如果美丽的亚历克西斯从这些山峦中离去,你甚至会看见河流干涸。
§7.57Aret ager; vitio moriens sitit aeris herba; §7.58Liber pampineas invidit collibus umbras: §7.59Phyllidis adventu nostrae nemus omne virebit, §7.60Iuppiter et laeto descendet plurimus imbri.
田野干枯;由于空气的毒害,枯萎的草叶干渴;巴克科斯嫉妒给予山丘葡萄藤的阴凉:随着我们菲利斯的到来,整片林木都将变绿,朱庇特也将化作丰沛而令人欢欣的雨水降临。
§7.61Populus Alcidae gratissima, vitis Iaccho, §7.62formosae myrtus Veneri, sua laurea Phoebo; §7.63Phyllis amat corylos: illas dum Phyllis amabit, §7.64nec myrtus vincet corylos, nec laurea Phoebi.
白杨最受阿尔凯德斯喜爱,葡萄藤归于巴克科斯,香桃木归于美丽的维纳斯,他自己的月桂树归于斐波斯;菲利斯喜爱榛树:只要菲利斯还喜爱它们,那么香桃木就不会战胜榛树,斐波斯的月桂树也不会。
§7.65Fraxinus in silvis pulcherrima, pinus in hortis, §7.66populus in fluviis, abies in montibus altis: §7.67saepius at si me, Lycida formose, revisas, §7.68fraxinus in silvis cedat tibi, pinus in hortis.
梣树在森林中最美,松树在花园里最美,白杨在河流旁,冷杉在高山上:但是,美丽的吕基达斯啊,如果你能更频繁地探望我,森林里的梣树就会让位给你,花园里的松树也会。
§7.69Haec memini, et victum frustra contendere Thyrsim: §7.70ex illo Corydon Corydon est tempore nobis.
这些事我都记得,也记得被击败的提尔西斯徒劳地竞争:从那时起,科里东对我们来说就是真正的科里东。

词汇与语法注释

  1. §7.6mihi — 伦理性与格(dativus ethicus),表示与主观情绪或个人利益相关,可译为“对我而言”或暗示“在我没注意时”。
  2. §7.14Quid facerem? — 过去时态的商榷语气虚拟语气(deliberative subjunctive),表达过去的一种两难境地(“我当时该怎么办呢?”)。
  3. §7.15quae clauderet — 关系从句中的未完成过去时虚拟语气 clauderet,在先行词(缺失的 Alcippe 或 Phyllis)后引导一个目的或特征关系从句。
  4. §7.19alternos — 形容词 alternus 的阳性宾格复数,省略了名词 versus(诗行),指代互答歌唱(amoebaean singing)的形式。
  5. §7.27ultra placitum — “超出所喜好的限度”(即“过分地”或“不适当地”)。反映了古典时期认为过分赞美会招致妒忌和邪眼的观念。

引用这一段

维吉尔, 牧歌 §7.1-7.70. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0690.phi001.humanitext-lat2:7.1-7.70

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。