§367Hominis stultitiam!
那个人的愚蠢啊!
他把儿子大大赞扬了一番:并且感谢了我,因为是我出的这个主意。
§369Disrumpor.
我简直要笑破肚子。
§369bArgentum annumeravit ilico: §370Dedit praeterea in sumtum dimidium minae: §371Id distributum sane est ex sententia.
他当场就把银钱付清了:此外,他还给了半个米纳作为开销:那笔钱确实完全按照我的心意分发了。
§371bHem!
哼!
§372Huic mandes, si quid recte curatum velis.
如果你想让事情得到妥善处理,就把事情托付给这个人吧。
§373Hem, Demea, haud aspexeram te.
哎呀,德墨亚,我刚才没看见您。
Quid agitur?
您好吗?
§374Quid agatur? Vestram nequeo mirari satis
还问好吗?
§375Rationem.
我真是对你们的行径感到不可思议。
Pisces ceteros purga, Dromo: §377Congrum istum maximum in aqua sinito ludere §378Paulisper: ubi ego venero, exossabitur; §379Prius nolo.
德罗莫,把其余的鱼清洗干净:让那条最大的康格鳗在水里游玩一会儿:等我回来了,再把它去骨;我不想在这之前做。
§379bHaecine flagitia!
这些无耻的勾当!
Salsamenta haec, Stephanio, §381Fac macerentur pulchre.
斯蒂法尼奥,把这些咸鱼好好浸泡一下。
天哪,他是故意做这事呢,还是认为如果把儿子毁了就是一种光荣?
§383Fore si perdiderit gnatum? Vae misero mihi!
可怜的我啊!
我似乎已经看到了那一天,他穷困潦倒,从这里逃到某个地方去当兵。
§385bO Demea, §386Istuc est sapere, non quod ante pedes modo est §387Videre, sed etiam illa quae futura sunt §388Prospicere.
噢,德墨亚,那才是智慧:不仅能看见眼前的东西,还能预见那些未来的事情。
§388bQuid? istaec iam penes vos psaltria est?
什么? 那个弹琴女已经在你们那里了?
§389Ellam intus.
她在里面。
§389bEho an domi est habiturus?
哎呀,他打算把她养在家里吗?
§390bHaecine fieri!
竟然会发生这种事!
德墨亚,你们之间的差距太大了,我说这话可不是因为您就在眼前,差距实在太大了。
Sineres vero tu illum tuum §396Facere haec?
如果是您,您真的会允许您的儿子做这些事吗?
§396bSinerem illum? an non sex totis mensibus
我会允许他?
§397Prius olfecissem quam ille quicquam coeperit?
难道我不会在整整六个月之前,在他开始任何事情之前,就嗅出苗头来吗?
§398Vigilantiam tuam tu mihi narras?
您是在向我讲述您的警惕性吗?
§399bUt quisque suum vult esse, ita est.
每个人希望自己的儿子怎样,他就会怎样。
§400Quid eum? vidistine hodie?
至于他呢? 你今天见到他了吗?
§400bTuumne filium?
您的儿子?
§401Abigam hunc rus.
我要把他赶到乡下去。
Iamdudum aliquid ruri agere arbitror.
我想他已经在乡下干活有些时候了。
§402Satin scis ibi esse?
你确信他在那里吗?
§402bOh, qui egomet produxi.
噢,因为是我亲自送他去的。
§402cOptime est.
那太好了。
§403Metui ne haereret hic.
我还担心他滞留在城里呢。
§403bAtque iratum admodum.
而且他非常生气。
§404Quid autem?
怎么回事?
§405bAin vero?
真的吗?
§405cVah, nihil reticuit.
哎呀,他什么也没隐瞒。
§406Nam ut numerabatur forte argentum intervenit §407Homo de improviso: coepit clamare, "O Aeschine!
因为正好在数钱的时候,他突然闯了进来:他开始大喊:“噢,埃斯基努斯!
§408Haecine flagitia facere te! haec te admittere
你竟然做出这种无耻的事!
§409Indigna genere nostro!"
你竟然容许这些配不上我们门第的事!
§409bOh! lacrimo gaudio.
” 噢! 我高兴得流泪了。
§410"Non tu hoc argentum perdis sed vitam tuam. "
“你失去的不是这笔钱,而是你的生命。
§411Salvus sit, spero: est similis maiorum suum.
” 愿他平安无事,我希望:他像他的祖先。
§411bHui.
哼。
§412Syre, praeceptorum plenus istorum ille.
叙鲁斯,那孩子满脑子都是那些教训。
§412bPhy.
噢。
§413Domi habuit unde disceret.
他在家里有地方可以学习。
§413bFit sedulo.
确实做得很勤勉。
§414Nihil praetermitto: consuefacio: denique §415Inspicere tanquam in speculum in vitas omnium §416Iubeo, atque ex aliis sumere exemplum sibi.
我什么也不放过:让他习惯:总之,我让他像照镜子一样注视着所有人的生活,并从别人身上吸取教训。
§417"Hoc facito. "
“做这个。
§417bRecte sane.
” 确实很对。
§417c"Hoc fugito. "
“避开这个。
§417dCallide.
” 聪明。
§418"Hoc laudi est. "
“这是值得赞扬的。
§418bIstaec res est.
” 就是这么回事。
§418c"Hoc vitio datur. "
“这被视为缺点。
§419Probissime.
” 非常好。
Pisces ex sententia §421Nactus sum: hi mihi ne corrumpantur cautio est: §422Nam id nobis tam flagitium est quam illa, Demea, §423Non facere vobis quae modo dixti: et, quod queo, §424Conservis ad eundem istunc praecipio modum: §425"(Hoc salsum est; hoc adustum est; hoc lautum est parum, §426Illud recte: iterum sic memento:" sedulo §427Moneo quae possum pro mea sapientia.
这些鱼确实合我心意我买到了:我得小心别让它们坏了:因为对我们来说,不照料好这些,德墨亚,就像对你们来说不去做您刚才所说的事情一样,是件丑事:而且,尽我所能,我也用完全相同的方式叮嘱我的奴隶同伴们: “(这个太咸了;这个烧焦了;这个不够干净;那个很好:下次也要记住这样:)”我尽我所能,用我的智慧提出忠告。
§428Postremo tanquam in speculum in patinas, Demea, §429Inspicere iubeo, et moneo quid facto usus siet.
最后,德墨亚,我让他们像照镜子一样注视着盘子,并指点他们该怎么做。
我知道我们做的这些事很无聊:但能怎么办呢? 人是怎样的,你就得怎样迎合他。
§432Numquid vis?
还要别的吗?
§432bMentem vobis meliorem dari.
愿你们能得到更好的理智。
§433Tu rus hinc abis?
您这就回乡下去吗?
§433bRecta.
径直回去。
§433cNam quid tu hic agas,
因为您在这里能做什么呢?
§434Ubi si quid bene praecipias nemo obtemperet?
在这里,即使您提出什么好教训,也没人听从。
§435Ego vero hinc abeo, quando is quamobrem huc veneram §436Rus abiit: illum curo unum: ille ad me attinet.
确实,我也要离开这里了,既然我为此而来的那个人已经回乡下了:我只关心他一个人:他归我管。
§437Quando ita vult frater, de istoc ipse viderit.
既然我兄弟愿意这样,那家伙的事就让他自己去管吧。