Humanitext Reader

里巴尼尤斯 · 演说集 第七篇:论不义之财比贫穷更悲惨 §1-12

不义致富者比穷人更为可悲之理

第 1 段,共 1 段 · 希腊语

内容简介

针对同伴对穷人可怜处境的叹息,叙述者指出,那些通过不义手段致富的人才真正更值得同情,因为无论在现世还是来世,他们都将面临无法逃脱的严厉惩罚。

§1## ΟΤΙ το ΠΑΟΤΤΕΙΝ ΑΔΙΚί2Σ ΤΟΤ> ΠΕΝΕΣΘΑΙ ΑΘΑΙί^ΤΕΡΟΝ. χθές τις ἐσπέρας ἤλγει τε καὶ ἔστενε τοὺς προσαιτοῦντας ἀριθμῶν, τοὺς μὲν ἑστῶτας, τοὺς δὲ οὐδὲ τοῦτο δυναμένους, τοὺς δὲ οὐδὲ καθῆσθαι, καὶ τοὺς μὲν ἠκρωτηριασμένους, τοὺς δὲ μᾶλλον τετηκότας ἢ πολλοὶ τῶν τεθνεώτων.
【标题】关于不义致富比贫穷更为悲惨。 昨天傍晚,有人在一边数着乞丐一边痛苦叹息。 他们中有些站着,有些连站立都做不到,有些甚至无法坐下,有些残疾,有些则比许多死者还要消瘦。
ἐλεεινὸν δὲ ἔφασκεν εἶναι καὶ τὸ ἐν ῥακίοις τοιούτοις ψῦχος τοιοῦτον διαφέρειν τοῖς μὲν ὄντων μόνων διαζωμάτων, τοῖς δὲ ἐκ βουβώνων τε καὶ ὤμων ἄκρων χειρῶν τε καὶ ποδῶν γεγυμνωμένῶν.
他说,穿着这样的破衣烂衫去忍受这样的寒冷是令人怜悯的,有些人只有腰布遮体,有些人则从腹股沟、肩膀到手脚末端都裸露着。
§2ἐφαίνοντο δέ τινες καὶ οἷς οὐδ’ ὁτιοῦν ἐκεκάλυπτο τοῦ σώματος, δεήσεις τε ἦσαν ἀφ’ ἑκάστου συχναὶ | δοῦναί τι τὸν παριόντα, καὶ μέγα ἦν οὐκ C = codex Chisianus Α = Monacensis gr. 483 (Augustanus) Ρ = Palatinus gr. 282 U = Urbinas gr. 126 Ι = Marcianus append. XCI 2 Β = Barberinus II 41 Ma = Marcianus append. XCII 7 ἄρτον μόνον λαβεῖν, ἀλλ’ ἤδη καὶ ὀβολόν.
似乎还有些人身体任何地方都没有遮盖。 每个人都频频向路人乞求施舍,能得到不仅是面包,甚至哪怕是一枚奥波尔,都已是一件大事了。
§3ἐν δὲ τῷ στένειν καὶ ἀποκαλεῖν ἀθλίους ὄντος ἐκείνου τοῦ ἀνθρώπου λελουμένοι τινὲς σοβοῦντες ᾔεσαν ὑπὸ λαμπάδων ἐπὶ δεῖπνα πάντα ἔχοντα πλὴν ἀμβροσίας καὶ νέκταρος.
就在那人叹息并称他们为悲惨之人的时候,一些刚洗过澡的人在火把的照耀下傲慢地走着,前去参加除了安布罗西亚和花蜜之外无所不包的宴会。
ὁ δέ, ὡς εὐδαίμονες οἱ ἄνδρες, ἐβόησε καὶ διεξῄει χρυσὸν πολὺν τίκτοντα χρυσόν.
他便喊道:“那些人多么幸福啊! ”并详细讲述起能繁衍出许多黄金的巨额黄金。
§4ἐγὼ δὲ οὐκ ἔφην οἷς ἐστι πλοῦτος, τούτους πάντως δεῖν καὶ μακαρίους νομίζειν.
但我说,绝不能认为拥有财富的人就一定是幸福的。
εἶναι γὰρ ἐνίους τῶν ἄγαν πλουσίων μᾶλλον ἀξίους ἐλεεῖσθαι ἢ οἶς ἡ δεξιὰ διὰ πάσης ἡμέρας ὑπτία τέταται προκαλουμένη τὸν δώσοντα.
因为在极富的人当中,有些人比那些整天伸出右手掌心向上、祈求施舍的人更值得同情。
§5τοῖς μὲν γάρ ἐστι τὸ κακὸν ἐν τῷ τὸν δώσοντα ζητεῖν, οὐ μὴν ἀποροῦσί γε τοῦ δώσοντος, ζῶσι γοῦν, δικαστὴς τε οὐδεὶς οὔτε ἐπὶ γῆς οὔτε ὑπὸ γῆς δίκην ἂν πτωχὸν ἀπαιτήσαι πτωχείας τῆς κατὰ τὴν τύχην.
因为对后者而言,痛苦在于寻找施舍者,但他们其实并不缺少施舍者,至少他们还活着;而且无论在地上还是在地下,都没有任何法官会因为命运带来的贫困而处罚一个穷人。
§6οὐδέ εἰσι νόμοι κείμενοι κατὰ τῶν ἢ οὐ μεγάλας ἐκδεξαμένων οὐσίας ἢ οὐκ αὐτῶν κτήσασθαι δυνηθέντῶν, κατὰ δέ γε τῶν κτησαμένων | αὐτῶν, οὐ μὴν σὺν τῷ καλῷ, γραφαί τε καὶ κρίσεις καὶ κατηγορίαι καὶ δίκαι καὶ μίση παρά τε ἀνθρώπων καὶ θεῶν.
也没有法律是针对那些没有继承巨大财产或未能靠自己获得财富的人而设立的;然而,对于那些获得了财产却并非通过正当手段的人,则充满了控告、审判、起诉、刑罚,以及来自人类和神明的憎恨。
§7καὶ αὐτοῖς τὰ τῇδε φεύγουσι δικαστήρια πλέον οὐδέν, ἀλλ’ ὂν οὐχ οἷόν τε ὑπερπηδῆσαι, κάθηται δικαστὴς Μίνως ὁ Δῖός, διαγιγνώσκων εὐθὺς Ἰδῶν ψυχὴν ἄδικόν τε καὶ δικαίαν·
即使他们逃避了这里的法庭也毫无用处,因为在一个无法逾越的地方,坐着法官——宙斯之子米诺斯,他一看到灵魂,便能立刻分辨出其是不义还是正义。
συμμαχία δὲ οὐδαμόθεν τῇ κακῇ οὔτε ἀπὸ λόγων δεινότητος οὔτε ἀπὸ χρημάτων πλήθους οὔτε ἀπὸ συγγενείας ἢ φίλων, ἀλλ’ ὠσθεῖσὰν οἷ τέτακται φέρειν ἀνάγκη κολαζομένην.
邪恶的灵魂无法从任何地方获得帮助,无论是通过言辞的巧妙,还是财产的丰厚,亦或是亲友的协助,它只能被推向被指定的去处,在惩罚中忍受痛苦。
8. Ὅστις οὖν ὀρθῷ ἐλέῳ χρήσεται, μᾶλλον αὐτῷ δόξουσιν οἵδε οἱ πλούσιοι τῶν πτωχῶν ἐκείνων εινοί, κἂν πάνυ πεινῆν ἐκεῖνοι λέγωσιν ὀμνύντες.
因此,凡是怀有正确同情心的人,都会觉得这些富人比那些穷人更可怜,即使那些穷人发誓说自己正极度饥饿。
πολὺ γὰρ δήπου δεινότερον τοῦ μετὰ τῶν κυνῶν ἐν φορυτῷ καθεύδειν τὸ ἐν ἀργυραῖς κλίναις οὐ καλῶς πεπορισμέναις.
因为,相比于与狗一起在乱草中入睡,在以不正当手段谋得的银床上入睡无疑要可怕得多。
§9τούτων τοίνυν τῶν τοὺς μεγάλους εἰργασμένων πλούτους οὐκ ὀλίγους εὕροις ἂν ἑτέρους ἐκδεδυκότας, οὐ κατὰ τοὺς λωποδύτας τουτουσὶ τοὺς τὰ μικρὰ ἀδίκους, ἀλλὰ πολλοὺς μὲν οἰκέτας, πολλὰς δὲ συνοικίας ἀφελομένους, πολλοὺς δὲ ἀγρούς, πολλὰς δὲ ὁλκάδας, χρυσόν, ἄργυρον, ἐσθῆτα.
在这些积累了巨额财富的人当中,你会发现有不少人剥夺了他人——他们不像那些犯下小错的偷衣贼,而是夺走了许多奴隶、许多出租公寓、许多田地、许多商船、黄金、白银和衣服。
§10οἱ δὲ καὶ τεμένη τε καὶ νεὼς κτήματα ἑαυτῶν ἐποιήσαντο, εἶτα μάλα εὐχερῶς ἐκρίψαντες τὰ ἔδη ξύλων, οἱ δὲ ἀχύρων τοὺς νεὼς ἐνέπλησαν, οἱ δὲ αὖ ἀνδρειότεροι καὶ καθελόντες | οἰκίας ᾤκησαν τῶν ἐκεῖθεν λίθων πεποιημενας.
有些人甚至将圣域和神庙化为己有,然后极其轻率地扔掉木雕神像,有些人则用稻草填满神庙,而另一些更胆大妄为的人,则拆毁了他人的房屋,住进了用那些石头建造的住宅中。
11. Ὧν οἱ μὲν ἔδοσαν ἤδη δίκην, οἱ δὲ οὔπω μέν, οὐκ ἔστι δὲ ὅ, τι αὐτοὺς ἐξαιρήσεται.
在这些人当中,有些人已经受到了惩罚,有些人虽然还没有,但没有什么能将他们救赎。
λέγων δὲ αὐτούς, αὐτοὺς λέγω καὶ παῖδας καὶ τοὺς ἐξ ἐκείνων.
当我说“他们”时,我指的是他们自己,也包括他们的子孙和后代。
ὧν ἐφ’ ὅντινα ἂν ἔλθῃ τὸ πλῆττον, ὁ γεννάδας ἐκεῖνος πέπληκται.
他们中无论谁遭受了那一击,那个“高贵”的始作俑者也就受到了惩罚。
§12τούτους οὖν οἰκτείρειν χρεὼν ἂν εἴη μᾶλλον ἢ ὅσοι βλέπουσιν εἰς τοὺς ἑτέρων δακτύλους· ὡς τοῖς μὲν ἡ τελευτὴ λύσει τὸ χρῄζειν τῶν ἐπαρκεσόντων, τοῖς δὲ ἀντὶ μικροῦ χρόνου τοῦ τῆς ἡδονῆς ἀθάνατος ἐπικείσεται ζημία.
因此,我们应该同情这些人,而不是那些盯着别人手指的人;因为对后者而言,死亡将解除他们对施助者的需要,而对前者而言,短暂的享乐之后将是永恒的惩罚。

词汇与语法注释

  1. §1τοὺς προσαιτοῦντας ἀριθμῶν — 现在分词活动态阳性单数主格的 `ἀριθμῶν`(由 `ἀριθμέω` 缩合而来)修饰主句的主语 `τις`(某人),起副词性分词的作用(“数着乞丐们的时候”)。
  2. §1διαφέρειν — 不定式 `διαφέρειν` 在此处意为“忍受”或“挺住”,其主格对格(主语)为 `τὸ ἐν ῥακίοις τοιούτοις ψῦχος τοιοῦτον`。
  3. §1ὄντων μόνων διαζωμάτων — 此处被解释为属格绝对句(“在只有腰布遮体的情况下”),对应于表示领有的与格 `τοῖς μὲν`(“对某些人而言”)。
  4. §3ὄντος ἐκείνου τοῦ ἀνθρώπου — 这是一个嵌入在名词化介词短语 `ἐν δὲ τῷ στένειν...` 中的属格绝对结构(“在那个人叹息期间”)。
  5. §7ὃν οὐχ οἷόν τε ὑπερπηδῆσαι — 对格关系代词 `ὃν` 指代前述的场所或法官(米诺斯),并作为不定式 `ὑπερπηδῆσαι`(“逾越”)的宾语。
  6. §8δεινότερον τοῦ ... καθεύδειν τὸ ... — 带有 `δεινότερον` 的比较结构,其中比较的第二项由属格不定式 `τοῦ ... καθεύδειν` 表示,第一项由主格不定式 `τὸ ...` 表示。
  7. §11ὁ γεννάδας ἐκεῖνος πέπληκται — `γεννάδας`(“出身高贵者”)是对不义致富的祖先的讽刺。这反映了连带惩罚的观念,即祖先通过降临在其子孙身上的打击而受到了惩罚。

引用这一段

里巴尼尤斯, 演说集 第七篇:论不义之财比贫穷更悲惨 §1-12. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg2200.tlg00407.humanitext-grc1:1-12

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。