Humanitext Reader

欧几里得 · 几何原本 §12.prop.6#2

三棱柱的三等分分割与棱锥体积的系理

第 277 段,共 316 段 · 希腊语

内容简介

基于棱柱侧面平行四边形的对角线分割以及共有相同平面的立体的同一性,证明了三棱柱可被分割为三个相等的三棱锥。由此导出一个系理,即任何棱锥的体积都是与它等底等高的棱柱的三分之一。

§12.prop.6#2ἐπεζεύχθωσαν γὰρ αἱ ΒΔ, ΕΓ, ΓΔ. ἐπεὶ παραλληλόγραμμόν ἐστι τὸ ΑΒΕΔ, διάμετρος δὲ αὐτοῦ ἐστιν ἡ ΒΔ, ἴσον ἄρα ἐστὶ τὸ ΑΒΔ τρίγωνον τῷ ΕΒΔ τριγώνῳ·
因为,设BD、EG、GD已被连接。 因为ABED是平行四边形,而BD是它的对角线,所以三角形ABD等于三角形EBD。
καὶ ἡ πυραμὶς ἄρα, ἧς βάσις μὲν τὸ ΑΒΔ τρίγωνον, κορυφὴ δὲ τὸ Γ σημεῖον, ἴση ἐστὶ πυραμίδι, ἧς βάσις μέν ἐστι τὸ ΔΕΒ τρίγωνον, κορυφὴ δὲ τὸ Γ σημεῖον.
因此,底面为三角形ABD且顶点为点G的棱锥,也等于底面为三角形DEB且顶点为点G的棱锥。
ἀλλὰ ἡ πυραμίς, ἧς βάσις μέν ἐστι τὸ ΔΕΒ τρίγωνον, κορυφὴ δὲ τὸ Γ σημεῖον, ἡ αὐτή ἐστι πυραμίδι, ἧς βάσις μέν ἐστι τὸ ΕΒΓ τρίγωνον, κορυφὴ δὲ τὸ Δ σημεῖον· ὑπὸ γὰρ τῶν αὐτῶν ἐπιπέδων περιέχεται.
但是,底面为三角形DEB且顶点为点G的棱锥,与底面为三角形EBG 且顶点为点D的棱锥是同一的;因为它们由相同的平面包围。
καὶ πυραμὶς ἄρα, ἧς βάσις μέν ἐστι τὸ ΑΒΔ τρίγωνον, κορυφὴ δὲ τὸ Γ σημεῖον, ἴση ἐστὶ πυραμίδι, ἧς βάσις μέν ἐστι τὸ ΕΒΓ τρίγωνον, κορυφὴ δὲ τὸ Δ σημεῖον.
因此,底面为三角形ABD且顶点为点G的棱锥,也等于底面为三角形EBG且顶点为点D的棱锥。
πάλιν, ἐπεὶ παραλληλόγραμμόν ἐστι τὸ ΖΓΒΕ, διάμετρος δέ ἐστιν αὐτοῦ ἡ ΓΕ, ἴσον ἐστὶ τὸ ΓΕΖ τρίγωνον τῷ ΓΒΕ τριγώνῳ.
再次,因为ZGBE是平行四边形,而GE是它的对角线,所以三角形GEZ等于三角形GBE。
καὶ πυραμὶς ἄρα, ἧς βάσις μέν ἐστι τὸ ΒΓΕ τρίγωνον, κορυφὴ δὲ τὸ Δ σημεῖον, ἴση ἐστὶ πυραμίδι, ἧς βάσις μέν ἐστι τὸ ΕΓΖ τρίγωνον, κορυφὴ δὲ τὸ Δ σημεῖον.
因此,底面为三角形BGE 且顶点为点D的棱锥,也等于底面为三角形EGZ且顶点为点D的棱锥。
ἡ δὲ πυραμίς, ἧς βάσις μέν ἐστι τὸ ΒΓΕ τρίγωνον, κορυφὴ δὲ τὸ Δ σημεῖον, ἴση ἐδείχθη πυραμίδι, ἧς βάσις μέν ἐστι τὸ ΑΒΔ τρίγωνον, κορυφὴ δὲ τὸ Γ σημεῖον· καὶ πυραμὶς ἄρα, ἧς βάσις μέν ἐστι τὸ ΓΕΖ τρίγωνον, κορυφὴ δὲ τὸ Δ σημεῖον, ἴση ἐστὶ πυραμίδι, ἧς βάσις μὲν τὸ ΑΒΔ τρίγωνον, κορυφὴ δὲ τὸ Γ σημεῖον·
而底面为三角形BGE 且顶点为点D的棱锥,已被证明等于底面为三角形ABD且顶点为点G的棱锥;因此,底面为三角形GEZ且顶点为点D的棱锥,也等于底面为三角形ABD且顶点为点G的棱锥。
διῄρηται ἄρα τὸ ΑΒΓΔΕΖ πρίσμα εἰς τρεῖς πυραμίδας ἴσας ἀλλήλαις τριγώνους ἐχούσας βάσεις.
因此,棱柱ABGDEZ被分割成三个彼此相等且具有三角形底面的棱锥。
καὶ ἐπεὶ πυραμίς, ἧς βάσις μέν ἐστι τὸ ΑΒΔ τρίγωνον, κορυφὴ δὲ τὸ Γ σημεῖον, ἡ αὐτή ἐστι πυραμίδι, ἧς βάσις τὸ ΓΑΒ τρίγωνον, κορυφὴ δὲ τὸ Δ σημεῖον· ὑπὸ γὰρ τῶν αὐτῶν ἐπιπέδων περιέχονται· ἡ δὲ πυραμίς, ἧς βάσις τὸ ΑΒΔ τρίγωνον, κορυφὴ δὲ τὸ Γ σημεῖον, τρίτον ἐδείχθη τοῦ πρίσματος, οὗ βάσις τὸ ΑΒΓ τρίγωνον, ἀπεναντίον δὲ τὸ ΔΕΖ, καὶ ἡ πυραμὶς ἄρα, ἧς βάσις τὸ ΑΒΓ τρίγωνον, κορυφὴ δὲ τὸ Δ σημεῖον, τρίτον ἐστὶ τοῦ πρίσματος τοῦ ἔχοντος βάσιν τὴν αὐτὴν τὸ ΑΒΓ τρίγωνον, ἀπεναντίον δὲ τὸ ΔΕΖ. Πόρισμα ἐκ δὴ τούτου φανερόν, ὅτι πᾶσα πυραμὶς τρίτον μέρος ἐστὶ τοῦ πρίσματος τοῦ τὴν αὐτὴν βάσιν ἔχοντος αὐτῇ καὶ ὕψος ἴσον·
又因为,底面为三角形ABD且顶点为点G的棱锥,与底面为三角形GAB且顶点为点D的棱锥是同一的;因为它们由相同的平面包围;而底面为三角形ABD且顶点为点G的棱锥,已被证明是底面为三角形ABG且对面为DEZ的棱柱的三分之一,因此,底面为三角形ABG且顶点为点D的棱锥,也是具有相同底面(即三角形ABG)且对面为DEZ的棱柱的三分之一。
ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
系理由此显然可知,每一个棱锥都是与它具有相同底面且等高的棱柱的三分之一;这就是所要证明的。

词汇与语法注释

  1. ¦15¦ἡ αὐτή ἐστι πυραμίδι ... ὑπὸ γὰρ τῶν αὐτῶν ἐπιπέδων περιέχεται — 与格 `πυραμίδι` 依附于表示同一性的形容词 `ἡ αὐτή`(与……相同)。动词 `περιέχεται` 采用单数形式,强调这两种不同的描述(底面为DEB且顶点为G的棱锥,与底面为EBG且顶点为D的棱锥)实质上指的是同一个单一体(对比 ¦40¦ 处使用的复数形式 `περιέχονται`)。
  2. ¦40¦τρίτον ἐδείχθη τοῦ πρίσματος — `τρίτον` 是中性形容词作名词使用,表示“三分之一”。属格 `τοῦ πρίσματος` 是表示整体的部分属格(“棱柱的三分之一”)。

引用这一段

欧几里得, 几何原本 §12.prop.6#2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg1799.tlg001.humanitext-grc2:12.prop.6%232

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。