Humanitext Reader

希波克拉底 · 论少女病 §1

青春期处女疾病的病理与婚姻疗法

第 1 段,共 1 段 · 希腊语

内容简介

本节阐述了青春期处女由于经血滞留而引起精神错乱、幻觉和自杀冲动的身体机制,并指出尽早结婚和怀孕是最佳的治疗方法。

§1## ΠΕΡΙ ΠΑΡΘΕΝΙΩΝ. 1.
关于处女的疾病。
Ἀρχή μοι τῆς ξυνθέσιος τῶν αἰειγενέων ἰητρίκῆς·
1. 对我而言,这是论述永恒事物的医学汇编的开端。
οὐ γὰρ δυνατὸν τῶν νουσημάτων τὴν φύσιν γνῶναι, ὅ πέρ ἐστι τῆς τέχνης ἐξευρεῖν, ἢν μὴ γνῷ τὴν ἐν τῷ ἀμερεῖ κατὰ τὴν ἀρχὴν, ἐξ ἧς διέκρίθη.
因为,要认识疾病的本性(这正是医术所要探寻的),除非先认识其在分化之前的本源处、处于不可分割状态下的本性,否则是不可能的。
Πρῶτον περὶ τῆς ἱερῆς νούσου καλεομένης, καὶ περὶ τῶν ἀποπλήκτων, καὶ περὶ τῶν δειμάτων, ὁκόσα φοβεῦνται οἱ ἄνθρωποι ἰσχυρῶς, ὥστε παραφρονέειν καὶ ὁρῇν δοκέειν δαίμονάς τινας ἐφ’ ἑωυτῶν δυσμενέας, ὁκότε μὲν νυκτὸς, ὁκότε δὲ ἡμέρῃς, ὁκότε δὲ ἀμφοτέρῃσι τῇσιν ὥρῃσιν·
首先,关于所谓的“神圣病”,以及关于卒中,以及关于人们极度恐惧、以至于丧失理智并在眼前幻见某些敌对神魔的各种惊恐,这些惊恐有时在夜间,有时在白天,有时在两季中都会发生。
ἔπειτα ἀπὸ τῆς τοιαύτης ὄψιος πολλοὶ ἤδη ἀπηγχονίσθησαν, πλέονες δὲ γυναῖκες ἢ ἄνδρες· ἀθυμοτέρη γὰρ καὶ ὀλιγωτέρη ἡ φύσις ἡ γυναικείη.
随后,在经历这种幻觉之后,已有许多人上吊自杀,女性多于男性,因为女性的天性更为沮丧且更为软弱。
Αἱ δὲ παρθένοι, ὁκόσῃσιν ὥρη γάμου, παρανδρούμεναι, τοῦτο μᾶλλον πάσχουσιν ἅμα τῇ καθόδῳ τῶν ἐπιμηνίων, πρότερον οὐ μάλα ταῦτα κακοπαθέουσαι·
而处于适婚年龄却仍未婚的处女,在月经初潮时更容易遭受这种折磨,在此之前她们并未怎么受其痛苦。
ὕστερον γὰρ τὸ αἷμα ξυλλείβεται ἐς τὰς μήτρας, ὡς ἀποῤῥευσόμενον·
因为在后来,血液流向下焦聚集于子宫以待排出。
ὁκόταν οὖν τὸ στόμα τῆς ἐξόδου μὴ ᾖ ἀνεστομωμένον, τὸ δὲ αἷμα πλέον ἐπιῤῥέῃ διά τε τὰ σιτία καὶ τὴν αὔξησιν τοῦ σώματος, τηνικαῦτα οὐκ ἔχον τὸ αἷμα ἔκρουν ἀναΐσσει ὑπὸ πλήθεος ἐς τὴν καρδίην καὶ ἐς τὴν διάφραξιν·
因此,每当出口没有开通,且由于食物和身体的发育而有更多血液流入时,血液因量多而无处宣泄,便向上涌至心脏和膈肌。
ὁκόταν οὖν ταῦτα πληρωθέωσιν, ἐμωρώθη ἡ καρδίη· εἶτα ἐκ τῆς μωρώσιος νάρκη· εἶτ’ ἐκ τῆς νάρκης παράνοια ἔλαβεν.
每当这些部位被充满,心脏便会变得麻木;随后由这种麻木产生僵直;再由这种僵直导致疯狂的发作。
Ὥσπερ ὁκόταν καθημένου πουλὺν χρόνον τὸ ἐκ τῶν ἰσχίων καὶ μηρῶν αἷμα ἀποπιεχθὲν ἐς τὰς κνήμας καὶ τοὺς πόδας νάρκην παράσχῃ·
正如当一个人久坐时,臀部和大腿的血液被挤压向下流至小腿和足部,引起麻木一样。
ὑπὸ δὲ τῆς νάρκης ἀκρατέες οἱ πόδες ἐς ὁδοιπορίην γίνονται, ἔστ’ ἂν ἀναχωρήσῃ τὸ αἷμα ἐς ἑωυτό·
由于这种麻木,双脚变得无法行走,直到血液返回其原处。
ἀναχωρέει δὲ τάχιστα, ὁκόταν ἀναστὰς ἐν ὕδατι ψυχρῷ τέγγῃ τὸ ἄνω τῶν σφυρῶν.
而当人站立起来,将脚踝以上部分浸在冷水中时,血液返回得最快。
Αὕτη μὲν οὖν ἡ νάρκη εὐήνιος, ταχὺ γὰρ παλιῤῥοεῖ διὰ τὴν ἰθύτητα τῶν φλεβῶν, καὶ ὁ τόπος τοῦ σώματος οὐκ ἐπίκαιρος·
这种足部麻木易于调治,因为静脉笔直,血液回流迅速,且身体的这一部位并非致命要害。
ἐκ δὲ τῆς καρδίης καὶ τῶν φρενῶν βραδέως παλιῤῥοεῖ· ἐπικάρσιαι γὰρ αἱ φλέβες καὶ ὁ τόπος ἐπίκαιρος ἔς τε παραφροσύνην καὶ μανίην ἕτοιμος.
然而,血液从心脏和膈肌回流却很缓慢,因为那里的静脉是横向的,且该部位对生命至关重要,极易引发神志不清和疯狂。
Ὁκόταν δὲ πληρωθέωσι ταῦτα τὰ μέρεα, καὶ φρίκη ξὺν πυρετῷ ἀναΐσσει· πλανήτας τοὺς πυρετοὺς καλέουσιν.
当这些部位被充满时,寒战便伴随着发热一起向上袭来,人们称这种发热为“游走热”。
Ἐχόντων δὲ τουτέων ὧδε, ὑπὸ μὲν τῆς ὀξυφλεγμασίης μαίνεται, ὑπὸ δὲ τῆς σηπεδόνος φονᾷ, ὑπὸ δὲ τοῦ ζοφεροῦ φοβέεται καὶ δέδοικεν, ὑπὸ δὲ τῆς περὶ τὴν καρδίην πιέξιος ἀγχόνας κραίνουσιν, ὑπὸ δὲ τῆς κακίης τοῦ αἵματος ἀλύων καὶ ἀδημονέων ὁ θυμὸς κακὸν ἐφέλκεται·
在这些情况发生时,由于急性炎症,她会变得疯狂;由于腐败,她会产生杀人冲动;由于黑暗,她感到惊恐和害怕;由于心脏周围的压迫,她们便会上吊自杀;由于血液的恶劣,那彷徨而忧郁的心神便招致灾祸。
ἕτερον δὲ καὶ φοβερὰ ὀνομάζει· καὶ κελεύουσιν ἅλλεσθαι καὶ καταπίπτειν ἐς τὰ φρέατα καὶ ἄγχεσθαι, ἅτε ἀμείνονά τε ἐόντα καὶ χρείην ἔχοντα παντοίην·
她还会喊出其他可怕之物的名字,并且被命令跳入井中投水或上吊,仿佛这些做法更好且具有各种好处。
ὁκότε δὲ ἄνευ φαντασμάτων, ἡδονή τις, ἀφ’ ἧς ἐρᾷ τοῦ θανάτου ὥσπέρ τινος ἀγαθοῦ.
而有时在没有幻觉的情况下,会出现某种快乐,使她渴望死亡,视之如某种善事。
Φρονησάσης δὲ τῆς ἀνθρώπου, τῇ Ἀρτέμιδι αἱ γυναῖκες ἄλλα τε πολλὰ, ἀλλὰ δὴ καὶ τὰ πουλυτελέστατα τῶν ἱματίων καθιεροῦσι τῶν γυναικείων, κελευόντων τῶν μάντεων, ἐξαπατεώμεναι.
而当这女子恢复清醒时,妇女们在预言者的命令下受骗,向阿耳忒弥斯献祭许多其他物品,尤其是妇女最昂贵的衣物。
Ἡ δὲ τῆσδε ἀπαλλαγὴ, ὁκόταν τι μὴ ἐμποδίζῃ τοῦ αἵματος τὴν ἀπόῤῥυσιν.
对此病的解脱,在于没有任何东西阻碍血液的流出。
Κελεύω δ’ ἔγωγε τὰς παρθένους, ὁκόταν τὸ τοιοῦτον πάσχωσιν, ὡς τάχιστα ξυνοικῆσαι ἀνδράσιν·
我亲自建议,处女在遭受这种折磨时,应尽早与男子同居。
ἢν γὰρ κυήσωσιν, ὑγιέες γίνονται·
因为如果她们怀孕,便会康复。
εἰ δὲ μὴ, ἢ αὐτίκα ἅμα τῇ ἥβῃ ἢ ὀλίγον ὕστερον ἁλώσεται, εἴπερ μὴ ἑτέρῃ νούσῳ·
否则,要么在青春期即刻,要么在稍后不久,她便会被此病击倒,除非她得了其他疾病。
τῶν δὲ ἠνδρωμένων γυναικῶν αἱ στεῖραι μἅλλον ταῦτα πάσχουσιν.
而在已婚妇女中,不孕者更容易遭受这些痛苦。

词汇与语法注释

  1. 1τῆς ξυνθέσιος τῶν αἰειγενέων ἰητρίκῆς — `τῶν αἰειγενέων`(永恒存在者的)可以被解释为修饰 `ἰητρίκῆς`(医学,爱奥尼亚方言属格)的形容词(意为“永恒的医学”),或者解释为中性复数属格的名词化,意为“关于永恒事物(如元素、本原)的”。此处考虑到前苏格拉底自然哲学的影响,译为“关于永恒事物的医学”。
  2. 1τὴν ἐν τῷ ἀμερεῖ κατὰ τὴν ἀρχὴν — 这是一种省略表达,冠词 `τὴν` 指代前文的 `τὴν φύσιν`(本性/自然)。`ἀμερεῖ`(不可分割的、无部分的)指疾病或事物原始的、未分化的状态。这是一个认识论的主张,即为了理解疾病的本质,必须认识到它在分化为各种症状之前、处于本源处的统一状态。
  3. 1ἐμωρώθη — 这是一个箴言不定过去时(gnomic aorist),它不指代过去的某一事件,而是表达普遍真理或因果关系,因此译为现在时(“变得麻木/迟钝”)。随后的动词 `ἔλαβεν` 同样是箴言不定过去时。
  4. 1παρανδρούμεναι — 动词 `παρανδρόομαι` 的现在被动分词。此处形容“虽达适婚年龄,却仍未婚(没有丈夫)”的状态。这种在青春期未婚的状态,被定位为因经血滞留而引起精神障碍的直接社会和生理背景。
  5. 1ἀγχόνας κραίνουσιν — 三人称复数动词 `κραίνουσιν`(实行、带来)的主语,从上下文单数主语(如 `ὁ θυμός`)跳跃而来,既可以理解为遭受这些症状的“患者们(妇女们)”,也可以理解为带来幻觉的“神魔们”。通常解释为前者,即“她们(患者)上吊自杀”。
  6. 1ἐξαπατεώμεναι — 女性复数主格被动分词,修饰主句主语 `αἱ γυναῖκες`(妇女们),表示“(妇女们)被欺骗”而献祭昂贵衣物。这体现了作者(希波克拉底)理性、医学的视角,对神殿预言者(`μάντεων`)的剥削持批判态度。

引用这一段

希波克拉底, 论少女病 §1. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0627.tlg037.humanitext-grc1:1

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。