Humanitext Reader

希波克拉底 · 医学法 §1-5

成为真正医生的条件与医学的神圣性

第 1 段,共 1 段 · 希腊语

内容简介

作者指出医学在所有技术中最显赫却因无知而没落,用农业作比喻说明成为真正医生所需的条件,并强调医学知识的神圣性质。

§1## ΝΟΜΟΣ. 1. Ἰητρικὴ τεχνέων μὲν πασέων ἐστὶν ἐπιφανεστάτη· διὰ δὲ ἀμαθίην τῶν τε χρεομένων αὐτῇ, καὶ τῶν εἰκῆ τοὺς τοιούσδε κρινόντων, πολύ τι πασέων ἤδη τῶν τεχνέων ἀπολείπεται.
## 法 1. 医学在一切技术中最为显赫;但由于使用者以及那些轻率评判此类医生之人的无知,它在所有技术中已经远远落后。
Ἡ δὲ τῶνδε ἁμαρτὰς τὰ μάλιστά μοι δοκέει ἔχειν αἰτίην τοιήνδε· πρόστιμον γὰρ ἰητρικῆς μούνης ἐν τῇσι πόλεσιν οὐδὲν ὥρισται, πλὴν ἀδοξίης· αὕτη δὲ οὐ τιτρώσκει τοὺς ἐξ αὐτέης συγκειμένους.
他们的这种过错,在我看来主要有如下原因:因为在各城邦中,除了名誉扫地之外,对于医学这一种技术并没有规定任何惩罚;而名誉扫地并不能伤害那些由其组成的人。
Ὁμοιότατοι γάρ εἰσιν οἱ τοιοίδε τοῖσι παρεισαγομένοισι προσώποισιν ἐν τῇσι τραγῳδίῃσιν· ὡς γὰρ ἐκεῖνοι σχῆμα μὲν καὶ στολὴν καὶ πρόσωπον ὑποκριτοῦ ἔχουσιν, οὐκ εἰσὶ δὲ ὑποκριταὶ, οὕτω καὶ ἰητροὶ, φήμῃ μὲν πολλοὶ, ἔργῳ δὲ πάγχυ βαιοί.
因为这样的人最像悲剧里登场的人物:因为正如那些人拥有演员的外形、服装和面具,却并不是演员一样,医生也是如此,名义上很多,实际上极少。
§22. Χρὴ γὰρ, ὅστις μέλλει ἰητρικῆς ξύνεσιν ἀτρεκέως ἁρμόζεσθαι, τῶνδέ μιν ἐπήβολον γενέσθαι· φύσιος· διδασκαλίης· τόπου εὐφυέος· παιδομαθίης· φιλοπονίης· χρόνου.
2. 因为凡是想要真正掌握医学理解力的人,必须具备以下条件:天赋、教导、适宜的场所、童年时期的学习、勤勉和时间。
Πρῶτον μὲν οὖν πάντων δεῖ φύσιος· φύσιος γὰρ ἀντιπρησσούσης, κενεὰ πάντα· φύσιος δὲ ἐς τὸ ἄριστον ὁδηγεούσης, διδασκαλίη τέχνης γίνεται·
因此,首先最需要的是天赋;因为若自然反对,一切皆是枉然;但若天赋引导向最好,技术的教导便能成立。
ἣν μετὰ φρονήσιος δεῖ περιποιήσασθαι, παιδομαθέα γενόμενον ἐν τόπῳ, ὁκοῖος εὐφυὴς πρὸς μάθησιν ἔσται·
对此应当伴随智慧来获得,在有利于学习的场所从小成为学习者。
ἔτι δὲ φιλοπονίην προσενέγκασθαι ἐς χρόνον πουλὺν, ὅκως ἡ μάθησις, ἐμφυσιωθεῖσα, δεξιῶς τε καὶ εὐαλδέως τοὺς καρποὺς ἐξενέγκηται.
此外,还需投入长久时间的勤勉,以便使所学融入自身,从而顺利且丰硕地结出果实。
§33. Ὁκοίη γὰρ τῶν ἐν τῇ γῇ φυομένων [ἡ] θεωρίη, τοιήδε καὶ τῆς ἰητρικῆς ἡ μάθησις.
3. 因为医学的学习正如大地上生长之物的景象一样。
Ἡ μὲν γὰρ φύσις ἡμέων, ὁκοῖον ἡ χώρη· τὰ δὲ δόγματα τῶν διδασκόντων, ὁκοῖον τὰ σπέρματα· ἡ δὲ παιδομαθίη, τὸ καθ᾿ ὥρην αὐτὰ πεσεῖν εἰς τὴν ἄρουραν· ὁ δὲ τόπος ἐν ᾧ ἡ μάθησις, ὁκοῖον ἡ ἐκ τοῦ περιέχοντος ἠέρος τροφὴ γιγνομένη τοῖσι φυομένοισιν· ἡ δὲ φιλοπονίη, ἐργασίη· ὁ δὲ χρόνος ταῦτα ἐνισχύει πάντα, ὡς τραφῆναι τελέως.
我们的天赋好比土地;教师的学说好比种子;童年的学习好比它们在适当的季节落入耕地;学习所在的场所好比生长之物从周围空气中所获得的营养;勤勉好比耕作;而时间则加强了所有这些,使其完全成长。
§44. Ταῦτα ὦν χρὴ ἐς τὴν ἰητρικὴν τέχνην ἐσενεγκαμένους, καὶ ἀτρεκέως αὐτέης γνῶσιν λαβόντας, οὕτως ἀνὰ τὰς πόλιας φοιτεῦντας, μὴ λόγῳ μοῦνον, ἀλλὰ καὶ ἔργῳ ἰητροὺς νομίζεσθαι.
4. 凡是将这些投入医学技术、并真正获得其知识的人,在巡游各个城邦时,不仅在言词上、而且在行动上都应当被视为医生。
Ἡ δὲ ἀπειρίη, κακὸς θησαυρὸς καὶ κακὸν κειμήλιον τοῖσιν ἔχουσιν αὐτέην, καὶ ὄναρ καὶ ὕπαρ, εὐθυμίης τε καὶ εὐφροσύνης ἄμοιρος, δειλίης τε καὶ θρασύτητος τιθήνη.
而缺乏经验对于拥有它的人来说,无论在梦中还是在醒时,都是坏的财宝和坏的积蓄,它没有欣喜与快乐,是懦弱和鲁莽的乳母。
Δειλίη μὲν γὰρ ἀδυναμίην σημαίνει· θρασύτης δὲ, ἀτεχνίην.
因为懦弱表明无能,而鲁莽表明缺乏技术。
Δύο γὰρ, ἐπιστήμη τε καὶ δόξα, ὧν τὸ μὲν ἐπίστασθαι ποιέει, τὸ δὲ ἀγνοεῖν.
盖因有两样东西,知识与俗论,前者使人知道,后者使人无知。
§55. Τὰ δὲ ἱερὰ ἐόντα πρήγματα ἱεροῖσιν ἀνθρώποισι δείκνυται· βεβήλοισι δὲ, οὐ θέμις, πρὶν ἢ τελεσθῶσιν ὀργίοισιν ἐπιστήμης.
5. 神圣的事物只展示给神圣的人;对于俗人,在他们发起进入知识的秘仪之前,展示这些是不合神法的。

词汇与语法注释

  1. §1τοὺς ἐξ αὐτέης συγκειμένους — 代词 αὐτέης 在语法上既可以指代紧邻的前件 ἀδοξίης(恶评),也可以指代较远的 ἰητρικής(医学)。若指前者,意为“由不名誉构成的人(即厚颜无耻之辈)”;若指后者,则意为“构成医学界的人(即自称医生的人)”。
  2. §2φύσιος γὰρ ἀντιπρησσούσης — 属格绝对分词结构。伴随表示原因的质词 γάρ,提示了带有假设条件意味的前提(“因为若天赋反对……”)。
  3. §4ὧν τὸ μὲν ἐπίστασθαι ποιέει, τὸ δὲ ἀγνοεῖν — 关系代词 ὧν 的先行词为 ἐπιστήμη τε καὶ δόξα。具有指示代词用法的 τὸ μὲν 和 τὸ δὲ 分别主导“知识”和“俗论”作主语,而在后半句中省略了动词 ποιέει(产生、导致),这是利用 μέν... δέ 对比的极度凝练的句式。

引用这一段

希波克拉底, 医学法 §1-5. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0627.tlg014.humanitext-grc1:1-5

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。