§4.340τίπτε καταπτώσσοντες ἀφέστατε, μίμνετε δʼ ἄλλους;
“你们为何退缩在一旁，等待着其他人？
§4.341σφῶϊν μέν τʼ ἐπέοικε μετὰ πρώτοισιν ἐόντας §4.342ἑστάμεν ἠδὲ μάχης καυστείρης ἀντιβολῆσαι· §4.343πρώτω γὰρ καὶ δαιτὸς ἀκουάζεσθον ἐμεῖο, §4.344ὁππότε δαῖτα γέρουσιν ἐφοπλίζωμεν Ἀχαιοί.
你们二位理当身处最前列，伫立着迎接炽烈的战斗；因为你们总是最先听到我举办宴会的消息，每当我们阿开亚人为长老们准备宴席。
§4.345ἔνθα φίλʼ ὀπταλέα κρέα ἔδμεναι ἠδὲ κύπελλα §4.346οἴνου πινέμεναι μελιηδέος ὄφρʼ ἐθέλητον· §4.347νῦν δὲ φίλως χʼ ὁρόῳτε καὶ εἰ δέκα πύργοι Ἀχαιῶν §4.348ὑμείων προπάροιθε μαχοίατο νηλέϊ χαλκῷ.
在那里，你们乐于享用烤肉，痛饮甘甜如蜜的美酒，直到你们满足为止；但如今，即使有十个阿开亚人的方阵在你们前面用无情的青铜进行战斗，你们也只会乐意在一旁观望。
§4.349τὸν δʼ ἄρʼ ὑπόδρα ἰδὼν προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς· §4.350Ἀτρεΐδη ποῖόν σε ἔπος φύγεν ἕρκος ὀδόντων;
” 足智多谋的奥德修斯怒目而视，对他说： “阿特柔斯之子，什么样的话竟漏出了你的齿缝？
你怎能说我们在战斗中松懈，每当阿开亚人对着驯马的特洛伊人发起猛烈的战斗之时？
§4.353ὄψεαι αἴ κʼ ἐθέλῃσθα καὶ αἴ κέν τοι τὰ μεμήλῃ §4.354Τηλεμάχοιο φίλον πατέρα προμάχοισι μιγέντα §4.355Τρώων ἱπποδάμων· σὺ δὲ ταῦτʼ ἀνεμώλια βάζεις.
如果你想看，且如果你关心这些事，你必将看见特密拉科斯心爱的父亲正置身于驯马的特洛伊人的最前线战士之中交战；而你却是在这里白费口舌。
§4.356τὸν δʼ ἐπιμειδήσας προσέφη κρείων Ἀγαμέμνων §4.357ὡς γνῶ χωομένοιο· πάλιν δʼ ὅ γε λάζετο μῦθον· §4.358διογενὲς Λαερτιάδη πολυμήχανʼ Ὀδυσσεῦ §4.359οὔτέ σε νεικείω περιώσιον οὔτε κελεύω· §4.360οἶδα γὰρ ὥς τοι θυμὸς ἐνὶ στήθεσσι φίλοισιν §4.361ἤπια δήνεα οἶδε· τὰ γὰρ φρονέεις ἅ τʼ ἐγώ περ.
” 见此情景，主帅阿伽门农朝他微笑，既然知道他动了怒；他便收回了刚才的话，说道： “神圣的拉埃尔特斯之子、足智多谋的奥德修斯，我既不愿过度责备你，也不愿对你施加命令；因为我深知，在你那亲切胸膛中的心灵懂得温和的劝诫；因为你所想的正和我一样。
§4.362ἀλλʼ ἴθι ταῦτα δʼ ὄπισθεν ἀρεσσόμεθʼ εἴ τι κακὸν νῦν §4.363εἴρηται, τὰ δὲ πάντα θεοὶ μεταμώνια θεῖεν.
去吧，倘若刚才说了什么不好的话，我们日后会妥善和解，愿神明使这一切都归于徒然。
§4.364ὣς εἰπὼν τοὺς μὲν λίπεν αὐτοῦ, βῆ δὲ μετʼ ἄλλους.
” 他说完这些，就把他们留在原地，朝其他人走去。
§4.365εὗρε δὲ Τυδέος υἱὸν ὑπέρθυμον Διομήδεα §4.366ἑσταότʼ ἔν θʼ ἵπποισι καὶ ἅρμασι κολλητοῖσι· §4.367πὰρ δέ οἱ ἑστήκει Σθένελος Καπανήϊος υἱός.
他找到了戴德乌斯那气宇轩昂的儿子迪奥梅德斯，正伫立在驭马和坚固的战车旁；在他的身旁，站着卡帕纽斯之子斯塞内洛斯。
§4.368καὶ τὸν μὲν νείκεσσεν ἰδὼν κρείων Ἀγαμέμνων, §4.369καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα· §4.370ὤ μοι Τυδέος υἱὲ δαΐφρονος ἱπποδάμοιο §4.371τί πτώσσεις, τί δʼ ὀπιπεύεις πολέμοιο γεφύρας;
见此情景，主帅阿伽门农厉声斥责，冲着他高声喊道，吐出了有翼的言语： “唉，那精明睿智、善于驭马的戴德乌斯之子，你为何退缩，为何在战争的通道前畏首畏尾？
§4.372οὐ μὲν Τυδέϊ γʼ ὧδε φίλον πτωσκαζέμεν ἦεν, §4.373ἀλλὰ πολὺ πρὸ φίλων ἑτάρων δηΐοισι μάχεσθαι, §4.374ὡς φάσαν οἵ μιν ἴδοντο πονεύμενον· οὐ γὰρ ἔγωγε §4.375ἤντησʼ οὐδὲ ἴδον· περὶ δʼ ἄλλων φασὶ γενέσθαι.
对戴德乌斯而言，这决非他所喜好的退缩方式，他反倒要在爱侣同伴的前方，与敌人殊死搏斗，那些见过他征战疆场的人们如是说；而我自己从未与他相遇，也未曾得见；但人们说他超越了所有人。
§4.376ἤτοι μὲν γὰρ ἄτερ πολέμου εἰσῆλθε Μυκήνας §4.377ξεῖνος ἅμʼ ἀντιθέῳ Πολυνείκεϊ λαὸν ἀγείρων· §4.378οἳ δὲ τότʼ ἐστρατόωνθʼ ἱερὰ πρὸς τείχεα Θήβης, §4.379καί ῥα μάλα λίσσοντο δόμεν κλειτοὺς ἐπικούρους· §4.380οἳ δʼ ἔθελον δόμεναι καὶ ἐπῄνεον ὡς ἐκέλευον· §4.381ἀλλὰ Ζεὺς ἔτρεψε παραίσια σήματα φαίνων.
确实，他曾不带一兵一卒来到迈锡尼，作为宾客与神一般的波吕涅克斯一同招募军队；他们那时正准备远征忒拜那神圣的城池，极力恳求迈锡尼人赐予他们显赫的盟军；迈锡尼人本愿给予，也赞同了他们的请求；但宙斯显示出不祥的征兆，使他们改变了主意。
§4.382οἳ δʼ ἐπεὶ οὖν ᾤχοντο ἰδὲ πρὸ ὁδοῦ ἐγένοντο, §4.383Ἀσωπὸν δʼ ἵκοντο βαθύσχοινον λεχεποίην, §4.384ἔνθʼ αὖτʼ ἀγγελίην ἐπὶ Τυδῆ στεῖλαν Ἀχαιοί.
于是，当他们离去并在路途上前行，来到那芦苇繁茂、芳草萋萋的阿索波斯河畔，阿开亚人便派戴德乌斯再次前去传达口信。
他出发去，发现许多卡德摩斯子民正聚集在强大的埃特奥克勒斯的殿堂里饮宴。
§4.387ἔνθʼ οὐδὲ ξεῖνός περ ἐὼν ἱππηλάτα Τυδεὺς §4.388τάρβει, μοῦνος ἐὼν πολέσιν μετὰ Καδμείοισιν, §4.389ἀλλʼ ὅ γʼ ἀεθλεύειν προκαλίζετο, πάντα δʼ ἐνίκα §4.390ῥηϊδίως· τοίη οἱ ἐπίρροθος ἦεν Ἀθήνη.
在那里，驭马手戴德乌斯虽是个异乡人，在众多的卡德摩斯人中孤身一人，却毫无惧色，反而向他们挑战竞技，并轻易赢得了所有的胜利；雅典娜就是他如此强大的助能者。
§4.391οἳ δὲ χολωσάμενοι Καδμεῖοι κέντορες ἵππων §4.392ἂψ ἄρʼ ἀνερχομένῳ πυκινὸν λόχον εἷσαν ἄγοντες §4.393κούρους πεντήκοντα· δύω δʼ ἡγήτορες ἦσαν, §4.394Μαίων Αἱμονίδης ἐπιείκελος ἀθανάτοισιν, §4.395υἱός τʼ Αὐτοφόνοιο μενεπτόλεμος Πολυφόντης.
卡德摩斯那些驱赶骏马的人们恼羞成怒，在他归途之上设下重重埋伏，伏击着五十个青年；领头的是两位，一位是海蒙之子梅昂，貌若天神，另一位是奥托佛诺斯之子、坚韧于战阵的波吕丰特斯。
§4.396Τυδεὺς μὲν καὶ τοῖσιν ἀεικέα πότμον ἐφῆκε· §4.397πάντας ἔπεφνʼ, ἕνα δʼ οἶον ἵει οἶκον δὲ νέεσθαι· §4.398Μαίονʼ ἄρα προέηκε θεῶν τεράεσσι πιθήσας.
戴德乌斯对这伙人也降下了悲惨的命运；他杀光了所有人，只放走了一个人重返家园；他听从神明的预兆，放走了梅昂。
埃托利亚的戴德乌斯就是这样的人；但他生下的儿子在战斗中大不如他，但在议事会上却更胜一筹。
§4.401ὣς φάτο, τὸν δʼ οὔ τι προσέφη κρατερὸς Διομήδης §4.402αἰδεσθεὶς βασιλῆος ἐνιπὴν αἰδοίοιο· §4.403τὸν δʼ υἱὸς Καπανῆος ἀμείψατο κυδαλίμοιο· §4.404Ἀτρεΐδη μὴ ψεύδεʼ ἐπιστάμενος σάφα εἰπεῖν· §4.405ἡμεῖς τοι πατέρων μέγʼ ἀμείνονες εὐχόμεθʼ εἶναι· §4.406ἡμεῖς καὶ Θήβης ἕδος εἵλομεν ἑπταπύλοιο §4.407παυρότερον λαὸν ἀγαγόνθʼ ὑπὸ τεῖχος ἄρειον, §4.408πειθόμενοι τεράεσσι θεῶν καὶ Ζηνὸς ἀρωγῇ· §4.409κεῖνοι δὲ σφετέρῃσιν ἀτασθαλίῃσιν ὄλοντο·
” 他这样说，强壮的迪奥梅德斯一言不发，敬畏于那令人崇敬的国王的斥责；而显赫的卡帕纽斯之子则反驳道： “阿特柔斯之子，你明明懂得如何说出大实话，就别撒谎；我们自豪地宣称自己比父辈要强得多；我们甚至攻克了那有着七座城门的忒拜城，带领着更少的兵马，逼近那更为坚固的城墙，深信神明的征兆和宙斯的援助；而那些人，却因为他们自己的愚妄而毁灭。 ”