← 查士丁尼一世

学说汇纂

§9.3.1.pr-9.3.1.10

关于投掷物与倾倒物致损的居住者责任

乌尔比安介绍并注释了关于在通行场所投下或泼洒物品导致损害的执政官告示,具体分析了该告示的适用要件、居住者的过失责任、针对自由人受损的特别规则,以及家子、奴隶和旅店主人的责任归属。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →

[ULPIANUS libro uicensimo tertio ad edictum.]

[乌尔比安,告示注解第23编]

§9.3.1.pr

​Praetor ait de his, qui deiecerint vel effuderint: 'unde1 in eum locum, quo volgo iter fiet vel in quo consistetur, deiectum uel effusum quid erit, quantum ex ea re damnum datum factumue erit, in eum, qui ibi habitauerit, in duplum iudicium dabo. si eo ictu homo liber perisse dicetur, quinquaginta aureorum iudicium dabo. si uiuet nocitumque ei esse dicetur, quantum ob eam rem aequum iudici uidebitur eum cum quo agetur condemnari, tanti iudicium dabo. si servus insciente domino fecisse dicetur, in iudicio adiciam: aut noxam dedere.'

裁判官对于投下或泼洒之物的人,这样说道:“若从某处,向通常有人通行或停留的地方,投下或泼洒了任何物品,不论因此造成或产生多少损害,我都将对居住于该处的人,给予双倍数额的诉讼。若有自由人被指因该击打而死亡,我将给予五十个奥雷金币的诉讼。若其人尚存且被指受损,关于该事,审判员认为对被告判处多少数额为公平,我便给予该数额的诉讼。若被指是奴隶在主人不知情的情况下所为,我将在诉讼程序中加入:‘或交出奴隶以抵偿损害’。”

§9.3.1.1

​Summa cum utilitate id praetorem edixisse nemo est qui neget: publice enim utile est sine metu et periculo per itinera commeari.

没有人能否定裁判官公布此告示具有极大的益处:因为无所畏惧和没有危险地在道路上通行,是有益于公共利益的。

§9.3.1.2

​Parui2 autem interesse debet, utrum publicus locus sit an uero priuatus, dummodo per eum uolgo iter fiat, quia iter facientibus prospicitur, non publicis uiis studetur: semper enim ea loca, per quae uolgo iter solet fieri, eandem securitatem debent habere. ceterum si aliquando uulgus in illa uia non commeabat et tunc deiectum quid uel effusum, cum adhuc secreta loca essent, modo coepit commeari, non debet hoc edicto teneri.

此外,该场所是公共场所还是私人场所,并无太大关系,只要通常有人从该处通行即可。因为保护的是出行的人,而非关注于公共道路本身:因为通常供人通行的那些地方,应当始终具有相同的安全性。然而,如果以往公众并不在该道路上通行,而在那里还属于僻静场所时投下或泼洒了某些物品,且该处最近才开始有人通行,则不应当受到本告示的管辖。

§9.3.1.3

​Quod, cum suspenderetur, decidit, magis deiectum uideri,3 sed et quod suspensum decidit, pro deiecto haberi magis est. proinde et si quid pendens effusum sit, quamuis nemo hoc effuderit, edictum tamen locum habere dicendum est.

吊挂过程中掉落之物,更应被视为投下之物;而被吊挂着随后掉落之物,亦更应被视作投下之物。因此,即使是悬挂之物泼洒出来,尽管并非任何人将其泼洒,也应当说该告示依然适用。

§9.3.1.4

​Haec in factum actio in eum datur, qui inhabitat, cum quid deiceretur uel effunderetur, non in dominum aedium: culpa enim penes eum est. nec adicitur culpae mentio uel infitiationis, ut in duplum detur actio, quamuis damni iniuriae utrumque exiget.

这种基于事实的诉讼是针对在投下或泼洒物品时居住于该处的人提起的,而非针对房屋所有人:因为过失在于居住者。且其中并未加入对过失或否认的提及以使诉讼得以双倍给付,尽管不法损害诉讼对此二者皆有要求。

§9.3.1.5

​Sed cum homo liber periit, damni aestimatio non fit in duplum, quia in homine libero nulla corporis aestimatio fieri potest, sed quinquaginta aureorum condemnatio fit.

但若自由人死亡,则不对损害进行双倍评估,因为自由人的身体是无法作价评估的,而是判处五十个奥雷金币。

§9.3.1.6

​Haec autem uerba 'si uiuet nocitumque ei esse dicetur' non pertinent ad damna, quae in rem hominis liberi facta sunt, si forte uestimenta eius uel quid aliud scissum corruptumue est, sed ad ea, quae in corpus eius admittuntur.

而“若其人尚存且被指受损”这些字句,并不适用于对自由人的财产造成的损害(例如其衣物或其他物品被撕裂或损坏),而是适用于对其人身所造成的损害。

§9.3.1.7

​Si filius familias cenaculum conductum habuit et inde deiectum uel effusum quid sit, de peculio in patrem non datur, quia non ex contractu uenit: in ipsum itaque filium haec actio competit.

若家子拥有一处承租的阁楼,并从中投下或泼洒了某物,则不给予针对父亲以特有财产为限的诉讼,因为这并非源于契约:因此,该诉讼应针对家子本人提起。

§9.3.1.8

​Cum seruus habitator est, utrum noxalis actio danda sit, quia non est ex negotio gesto? an de peculio, quia non ex delicto servi venit? neque enim recte serui dicitur noxa, cum seruus nihil nocuerit. sed ego puto impunitum seruum esse non oportere, sed extra ordinem officio iudicis corrigendum.

当奴隶为居住者时,是否应当给予加害诉讼,因为这并非产生于事务所处理?还是应当给予关于特有财产的诉讼,因为这并非产生于奴隶的侵权行为?因为既然奴隶本身并未造成任何伤害,将其称为奴隶的侵害行为是不准确的。但我认为不应当让奴隶免受惩罚,而应当在非常审判程序中通过审判员的职权予以惩处。

§9.3.1.9

​Habitare autem dicimus vel in suo vel in conducto uel gratuito. hospes plane non tenebitur, quia non ibi habitat, sed tantisper hospitatur, sed is tenetur, qui hospitium dederit: multum autem interest inter habitatorem et hospitem, quantum interest inter domicilium habentem et peregrinantem.

而我们所说的“居住”,是指居住在自己的、承租的或无偿提供的住宅中。显然,旅客不承担责任,因为他并非居住于该处,而只是暂时落脚,但提供住宿的人应承担责任。因为居住者与旅客之间存在很大差别,正如拥有住所者与外行者之间的差别一样大。

§9.3.1.10

​Si plures in eodem cenaculo habitent, unde deiectum est, in quemuis haec actio dabitur,

如果数人居住在同一投下物品的阁楼内,则可对其中任何一人提起此诉讼,

语法注3 条
  1. 9.3.1.prunde

    关系副词,意为“从该处(投下或泼洒物品的地方)”。它与主句中的 in eum, qui ibi habitauerit(针对居住于该处的人)形成呼应关系。此外,同句中的 quid 为不定代词,等同于 aliquid(任何物品)。

  2. 9.3.1.2Parui

    与无人称动词 interesse 连用的价值属格(genitivus pretii),表示“关系不大”或“不重要”。

  3. 9.3.1.3magis deiectum uideri

    不定式 uideri 表明此处为转述法学家观点的间接引语(Oratio Obliqua),主句的支配动词(如“据说”或“被认为”)在上下文中被省略。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-07-12 发布)・修订记录(4 处,最近 2026-11-15)
  • 中于 2026-07-13 由 Gemini 3.5 Flash 重新翻译
  • 2026-11-15 AI校阅 — 译文 2 处
  • 2026-10-12 统一书写 — 译文 2 处
urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:9.3.1.pr-9.3.1.10