← 查士丁尼一世

学说汇纂

§3.5.7.pr-3.5.7.3

事务管理人的过失责任与孳息返还及相反诉权

论述了事务管理人的过失责任范围、因不当手段获取的超额孳息的返还义务、裁判中未处理抵销时提起相反之诉的可能性,以及在仅有两名合伙人中的一人禁止管理时所产生的法律效果。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →

[ULPIANUS libro decimo ad edictum.]

[乌尔比安,《告示评注》第十卷]

§3.5.7.pr

​Si autem is fuit qui negotia administrauit a quo mandatum non exigebatur, posse ei imputari,1 cur oblata de rato cautione eum non conuenit:2 si modo facile ei fuerit satisdare. certe in sua persona indubitatum est: et ideo si ex causa fuit obligatus, quae certo tempore finiebatur, et tempore liberatus est, nihilo minus negotiorum gestorum actione erit obligatus. idem erit dicendum et in ea causa, ex qua heres non teneretur, ut Marcellus scribit.

但是,如果管理事务的人是无需被要求出示授权的人,那么当提供了追认担保时,他为什么没有起诉他这一点,就可以归责于他;只要对该人(债务人)而言提供担保是容易的。当然,关于其自身的人格,这是毫无疑问的;因此,如果他因某种在特定期限内终止的诉由而负有债务,并且因期限届满而免除,那么(事务管理人)仍将根据无因管理之诉承担义务。正如马尔切卢斯所写,在继承人不承担责任的诉由中,也应当作同样的阐述。

§3.5.7.1

​Item si fundum tuum uel ciuitatis per obreptionem petiero negotium tuum uel ciuitatis gerens3 et ampliores quam oportuit fructus fuero consecutus, debebo hoc ipsum tibi uel rei publicae praestare, licet petere non potuerim.

同样,如果我作为你或城市的事务管理人,通过欺瞒手段请求了你或城市的土地,并且获得了超出应当获得的孳息,那么即使我本不能请求,我也应当将这部分收益交付给你或公法人。

§3.5.7.2

​Si quocumque modo ratio compensationis habita non est a iudice, potest contrario iudicio agi: quod si post examinationem reprobatae fuerint pensationes, uerius est quasi re iudicata amplius agi contrario iudicio non posse, quia exceptio rei iudicatae opponenda est.

如果由于某种原因,裁判官没有考虑抵销,则可以通过相反之诉提起诉讼;但是,如果经过审理后抵销请求被驳回,那么更正确的观点是,如同已决案一样,不能再通过相反之诉提起诉讼,因为应当提出已决案之抗辩。

§3.5.7.3

​Iulianus libro tertio tractat, si ex duobus sociis alter me prohibuerit administrare, alter non: an aduersus eum qui non prohibuit habeam negotiorum gestorum actionem? mouetur eo, quod si data fuerit aduersus eum actio, necesse erit et eum pertingi qui uetuit:4 sed et illud esse iniquum eum qui non prohibuit alieno facto liberari, cum et si mutuam pecuniam alteri ex sociis prohibente socio dedissem, utique eum obligarem. et puto secundum Iulianum debere dici superesse contra eum qui non prohibuit negotiorum gestorum actionem, ita tamen ut is qui prohibuit ex nulla parte neque per socium neque per ipsum aliquid damni sentiat.

尤里安在第三卷中探讨了这样一个问题:在两个合伙人中,如果其中一人禁止我管理(其共同事务),而另一人没有禁止,我是否可以对没有禁止的一方提起无因管理之诉?他感到困惑的是,如果对没有禁止的那个人允许提起诉讼,那么禁止的那个人也必然会受到波及;但另一方面,让没有禁止的人因他人的行为(另一合伙人的禁止行为)而免责也是不公平的,因为即使在另一合伙人禁止的情况下,如果我把借款给两个合伙人中的一人,我当然也会使该人承担义务。因此我认为,应当按照尤里安的观点,主张针对没有禁止的一方的无因管理之诉依然存在,但条件是,禁止的一方在任何部分,无论是通过其合伙人还是通过其自身,都不遭受任何损失。

语法注4 条
  1. 3.5.7.prposse ei imputari

    此处使用了间接引语(对格与不定式结构),上下文省略了主句动词(如“被认为”)。它解释了这样一条法律规则:事务管理人未能通过提供担保起诉债务人,可作为过失归责于他。

  2. 3.5.7.preum non conuenit

    conuenit 是 convenire(传唤出庭、起诉)的完成时。eum 是对格,指代事务管理人本应及时起诉的“债务人”。

  3. 3.5.7.1negotium tuum uel ciuitatis gerens

    现在分词 gerens 描述了行为人管理事务的主观状态。它表明,即使非法请求土地,其责任也必须在无因管理的框架内处理。

  4. 3.5.7.3necesse erit et eum pertingi qui uetuit

    由无人称表达 necesse erit 引导的对格与不定式结构。eum qui uetuit(禁止之人)是被动不定式 pertingi(波及、受影响)的逻辑主语,说明了损害是如何通过合伙关系传导的。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-07-12 发布)
  • 中于 2026-07-13 由 Gemini 3.5 Flash 重新翻译
urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:3.5.7.pr-3.5.7.3