← 小塞内卡

淮德拉

§833-917

菲德拉的指控与忒修斯睹剑后的狂怒

忒修斯自阴间重返人间,面对决意求死且不愿透露原因的菲德拉。当菲德拉最终呈上希波吕托斯的宝剑时,忒修斯确信是其子施暴,并愤怒地诅咒起他那败坏的血统。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
833

​staretque recta squalor incultus coma.1

只要他那未加修饰、粗犷的乱发没有直立着。

​en ipse Theseus redditus terris adest.

看啊,忒修斯本人已经回到了地上,就在这里。

835

​Tandem profugi noctis aeternae plagam

我终于逃离了永恒之夜的领地,

​vastoque manes carcere umbrantem polum,

以及那在巨大的牢狱中遮蔽亡灵的阴暗天空,

​et vix cupitum sufferunt oculi diem.

我的双眼几乎无法承受这渴望已久的白昼。

​iam quarta Eleusin dona Triptolemi2 secat

这已是埃琉西斯第四次割取特里普托勒摩斯的礼物,

​paremque totiens libra composuit diem,

天秤座也同样四次使昼夜平分,

840

​ambiguus ut me sortis ignotae labor

其间,未知命运的变幻莫测的折磨

​detinuit inter mortis et vitae mala.

将我扣留于死亡与生活的痛苦之间。

​pars una vitae mansit extincto mihi:

对于已经死去的我来说,生命只剩下一部分:

​sensus malorum; finis Alcides fuit,

对痛苦的感知。阿尔客得斯是我的救星,

​qui cum revulsum Tartaro abstraheret canem,

当他把那只被挣脱的恶犬从塔耳塔洛斯拖走时,

845

​me quoque supernas pariter ad sedes tulit.

他也同样将我带回了上界。

​sed fessa virtus robore antiquo caret

但我疲惫的力量已失去了往日的强健,

​trepidantque gressus, heu, labor quantus fuit

脚步也在颤抖。啊,这是多么巨大的劳苦,

​Phlegethonte ab imo petere longinquum aethera

从最深处的弗勒格同河前往遥远的天空,

​pariterque mortem fugere et Alciden sequi.

同时逃避死亡并跟随阿尔客得斯。

850

​Quis fremitus aures flebilis pepulit meas?

是什么悲哀的喧闹声传入了我的耳朵?

​expromat aliquis, luctus et lacrimae et dolor,

谁来告诉我,为什么在这门槛之上

​in limine ipso maesta lamentatio?

会有哀恸、泪水、痛苦和悲伤的哭泣?

​auspicia digna prorsus inferno hospite.

这兆头确实配得上从阴间归来的客人。

​Tenet obstinatum Phaedra consilium necis

菲德拉执意要死,

855

​fletusque nostros spernit ac morti imminet.

蔑视我们的泪水,死在旦夕。

​Quae causa leti? reduce cur moritur viro?

死亡的原因是什么?丈夫归来,她为何要死?

​Haec ipsa letum causa maturum attulit.

正是这个原因带来了提早的死亡。

​Perplexa magnum verba nescio quid tegunt.

错综复杂的话语中隐藏着什么重大的秘密。

​effare aperte quis gravet mentem dolor.

坦白地说:是什么痛苦压在你的心头?

860

​Haut pandit ulli; maesta secretum occulit

她不向任何人透露;悲伤地隐瞒着秘密,

​statuitque secum ferre quo moritur malum.

决定带着让她死去的痛苦一同离世。

​iam perge, quaeso, perge: properato est opus.

请快去吧,快去:需要抓紧时间。

​Reserate clausos regii postes laris.

打开王宫关闭的大门。

​0 socia thalami, sicine adventum viri

哦,寝所的伴侣,你就这样迎接丈夫的归来,

865

​et expetiti coniugis vultum excipis?

面对你久盼的配偶的面容吗?

​quin ense viduas3 dexteram atque animum mihi

为什么你不用剑让右手空出来,并恢复我的心意,

​restituis et te quicquid e vita fugat​expromis?

吐露是什么让你逃离生命?

​Eheu, per tui sceptrum imperi,

唉,凭着你帝国的王笏,

​magnanime Theseu, perque natorum indolem

宽宏大量的忒修斯,凭着孩子们的资质,

870

​tuosque reditus perque iam cineres meos,

凭着你的归来,也凭着我现在将化为的灰烬,

​permitte mortem,

允许我死去。

​Causa quae cogit mori?

是什么原因强迫你死?

​Si causa leti dicitur, fructus perit.

如果死因说出来了,死的效果(名誉)就失去了。

​Nemo istud alius, me quidem excepto, audiet.

除了我之外,没有别人会听到那话。

​Aures pudica coniugis solas timet.

贞洁的妻子只害怕丈夫的耳朵。

875

​Effare: fido pectore arcana occulam.

吐露吧:我会在忠实的心中保守秘密。

​Alium silere quod voles, primus sile.4

你想让别人保持沉默的事,你自己先要保持沉默。

​Leti facultas nulla continget tibi.

你不会得到任何死去的借口。

​Mori volenti desse mors numquam potest.

对于想要死的人来说,死亡绝不会缺席。

​Quod sit luendum morte delictum indica.

指出必须用死亡来偿还的罪过是什么。

880

​Quod vivo.

因为我活着。

​Lacrimae nonne te nostrae movent?

难道我们的眼泪不能打动你吗?

​Mors optima est perire lacrimandum suis.5

被自己的人哭悼而死,是最好的死亡。

​Silere pergit, verbere ac vinclis opus;

她继续保持沉默;需要鞭打和锁链;

​altrixque prodet quicquid haec fari abnuit.

乳母会吐露她拒绝说出的一切。

​vincite ferro, verberum vis extrahat

用铁链绑住她,让鞭子的力量逼出

885

​secreta mentis,

心中的秘密。

​Ipsa iam fabor. mane.

我自己现在就说。等等。

​Quidnam ora maesta avertis et lacrimas genis

为什么你转过忧伤的脸,用拉起的衣服

​subito coortas veste praetenta optegis?

遮住脸上突然涌出的泪水?

​Te, te, creator caelitum, testem invoco

你,你,天神们的创造者,我召你为证,

​et te, coruscum lucis aetheriae iubar,

还有你, ethereal之光的灿烂光辉,

890

​t ex cuius ortu nostra dependet domus:

我们家族的起源正是依赖于你的升起:

​temptata precibus restiti; ferro ac minis

面对恳求,我坚守了底线;面对刀剑与威胁,

​non cessit animus: vim tamen corpus tulit.

心灵不曾屈服:然而身体却遭受了暴力。

​labem hanc pudoris eluet noster cruor.

我们的鲜血将洗去这名誉的污点。

​Quis, ede, nostri decoris eversor fuit?

说,谁是摧毁我们名誉的人?

895

​Quem rere minime,

你最想不到的人。

​Quis sit audire expeto.

是谁?我急于听到。

​Hic dicet ensis quem tumultu territus

这把剑会说明一切,因惊恐于骚动

​liquit stuprator civium accursum timens.

害怕市民赶来的强暴者遗留下了它。

​Quod facinus, heu me, cerno? quod monstrum intuor?

啊,我看到了什么罪行?我凝视着什么怪物?

​regale patris asperum signis ebur

父亲那雕刻着徽章的皇家象牙

900

​capulo refulget, gentis Actaeae decus.

在剑柄上闪耀,这是阿克泰亚民族的荣耀。

​sed ipse quonam evasit?

但他自己逃到哪里去了?

​Hi trepidum fuga

仆人们看见他因恐惧

​videre famuli concitum celeri pede.

惊慌地快步逃走了。

​Pro sancta Pietas, pro gubernator poli

噢,神圣的敬虔,噢,上天的统治者,

​et qui secundum fluctibus regnum moves,

还有你,用波涛统治第二王国的人,

905

​unde ista venit generis infandi lues?

这种难以启齿之血统的祸害是从哪里来的?

​hunc Graia tellus aluit an Taurus Scythes

是希腊的土地养育了他,还是斯基泰的陶洛斯,

​Colchusque Phasis? redit ad auctores genus

以及科尔基斯的法西斯河?血统回到了它的源头,

​stirpemque primam degener sanguis refert.

堕落的血液展现了它最初的根源。

​est prorsus iste gentis armiferae furor,

这正是那好战民族的狂暴,

910

​odisse Veneris foedera et castum diu

憎恨维纳斯的盟约,并将长期保持

​vulgare populis corpus, o tetrum genus

贞洁的身体公之于众,哦,令人厌恶的种族,

​nullaque victum lege melioris soli!

没有被任何更优秀土地的法律所战胜!

​ferae quoque ipsae Veneris evitant nefas,

连野兽自己都避免维纳斯的罪恶,

​generisque leges inscius servat pudor.

无意识的羞耻心维护着物种的法则。

915

​ubi vultus ille et ficta maiestas viri

那个男人的面容和虚假的尊严在哪里,

​atque habitus horrens, prisca et antiqua appetens,

还有那追求古老和原始生活方式的粗鲁习性,

​morumque senium triste et affectus graves?

以及道德的悲凉严苛和庄重的感情?

语法注5 条
  1. 833staretque recta squalor incultus coma

    带有连词 que 的未完成过去时虚拟语气 staret 与前一行(§832)中的条件从句 ni... canderent 并列,表示与现在事实相反的虚拟条件的延续:“并且如果他那未加修饰的乱发没有直立着(就会与皮里托奥斯一模一样)”。

  2. 838dona Triptolemi

    “特里普托勒摩斯的礼物”是谷物(麦子)的转喻,通过割取(secat)谷物的农事活动诗意地表达了四年时间的流逝。Eleusin 在此处作为主语(希腊语源的主格)。

  3. 866quin ense viduas

    quin(为什么不)引导反问句,实际上起到了急迫命令的作用。viduas 在此非形容词,而是动词 viduo(剥夺、使空出)的第二人称单数现在时,意为“使你的右手免于(放下)宝剑”。

  4. 876Alium silere quod voles, primus sile

    quod 是关系代名词,先行词被省略,它在句中充当 sile 的实质性宾语:“对于你希望别人保持沉默的事,你自己首先要保持沉默”。

  5. 881perire lacrimandum suis

    lacrimandum 是用于无人称被动结构的动形容词(意为“应当被哭泣”),suis(自己的人、家属)是行为者与格。整句表示“在被自己的亲人痛哭哀悼的情况下死去(即死得其所,被亲人所惋惜)”。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(2 处,最近 2026-09-22)
  • 2026-09-22 AI校阅 — 原文 1 处
  • 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
urn:cts:latinLit:phi1017.phi005.humanitext-lat2:833-917