← 小塞内卡

淮德拉

§918-1013

忒修斯的诅咒与使者报告希波吕托斯之死

忒修斯向儿子希波吕托斯发出恶毒的诅咒,并祈求海神涅普顿履行承诺将其毁灭。随后,歌队歌颂了自然界严格的秩序与人类社会不公之命运的对立,此时使者赶到并开始讲述希波吕托斯离城时的异变与悲惨死讯。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
918

​o vita fallax, abditos sensus geris

噢,虚伪的生命啊,你怀着隐藏的心思,

​animisque pulchram turpibus faciem induis:

为丑恶的心灵戴上美艳的面具:

920

​pudor impudentem celat, audacem quies,

羞耻掩盖了无耻之人,恬静掩盖了放肆者,

​pietas nefandum; vera fallaces probant

敬虔掩盖了邪恶之徒;欺诈之人赞同真理,

​simulantque molles dura. silvarum incola

软弱之辈佯装坚强。那个森林的居民,

​ille efferatus castus intactus rudis,

那个野蛮、贞洁、未受污染、粗鲁的家伙,

​mihi te reservas? a meo primum toro

难道是为我保留着你自己?难道你乐意从我的卧榻

925

​et scelere tanto placuit ordiri virum?

和如此滔天的罪行中开始你的成人礼吗?

​iam iam superno numini grates ago,

此时此刻,我向天上的神明致谢,

​quod icta nostra cecidit Antiope manu,

因为安提奥佩被我手击倒而死,

​quod non ad antra Stygia descendens tibi

因为当我降入斯提克斯的洞穴时,未曾给你

​matrem reliqui, profugus ignotas procul

留下母亲。去作一个逃亡者,在遥远未知的国度

930

​percurre gentes: te licet terra ultimo

奔逃吧:纵使那被隔离在世界尽头的土地

​summota mundo dirimat1 Oceani plagis

用大洋的疆域将你阻隔,

​orbemque nostris pedibus obversum colas,

纵使你居住在我们脚底相反的世界,

​licet in recessu penitus extremo abditus

纵使你深藏在最遥远的僻静角落,

​horrifera celsi regna transieris poli

越过高天令人悚然的疆域,

935

​hiemesque supra positus et canas nives

置身于寒冬和皑皑白雪之上,

​gelidi frementes liqueris Boreae ruinas

将寒冷北风咆哮着的狂暴遗落于身后,

​post te furentes, sceleribus poenas dabis.

让其在你身后肆虐,你终将为你的罪行付出代价。

​profugum per omnis pertinax latebras premam:

我将执拗地追踪你这个逃亡者,搜遍所有的藏身之所:

​longinqua clausa abstrusa diversa invia

遥远、封闭、隐秘、殊异、无路可通的地方,

940

​emetiemur, nullus obstabit locus:

我们都将跨越,没有任何地方能阻挡:

​scis unde redeam, tela quo mitti haud queunt,

你知道我从何处归来,那是连武器也无法射达的地方,

​huc vota mittam, genitor aequoreus dedit

我将在此处发出我的祈求,大洋的父神曾允诺,

​ut vota prono terna concipiam deo.2

让我向这位顺从的神明许下三次愿望,

​et invocata munus hoc sanxit Styge.

他并指着斯提克斯河起誓,确立了这份恩赐。

945

​En perage donum triste, regnator freti!

瞧,履行这悲惨的恩赐吧,深海的统治者!

​non cernat ultra lucidum Hippolytum diem

让希波吕托斯不再看见明亮的白昼,

​adeatque manes iuvenis iratos patri,

让这个年轻人走向对他父亲怀怒的亡魂中去。

​fer abominandam nunc opem gnato, parens:

父亲,现在就给你的儿子带来这可怕的协助吧:

​numquam supremum numinis munus tui

我们决不会动用你神圣威力的最后赏赐,

950

​consumeremus. magna ni premerent mala:

除非有重大的灾祸压迫着我们:

​inter profunda Tartara et Ditem horridum

在深邃的塔耳塔洛斯和可怕的迪斯之间,

​et imminentes regis inferni minas,

以及地狱之王迫在眉睫的威胁中,

​voto peperci: redde nunc pactam fidem,

我留存了我的愿望:现在履行你诺言的誓信吧,

​genitor, moraris? cur adhuc undae silent?

父亲,你在迟疑吗?为什么波涛至今依然寂静?

955

​nunc atra ventis nubila impellentibus

如今,让狂风推着黑云

​subtexe noctem, sidera et caelum eripe,

织成夜幕,夺走星辰与天空,

​effunde pontum, vulgus aequoreum cie

倾覆大海,唤起海中的群生,

​fluctusque ab imo tumidus Oceano voca.

从大洋的极深处召唤汹涌的波涛。

​O magna parens, Natura, deum

噢,诸神伟大的母亲,自然,

960

​tuque igniferi rector Olympi,

还有你,带火的奥林匹斯之主,

​qui sparsa cito sidera mundo

你让散布在转瞬即逝的世界里的星辰

​cursusque vagos rapis astrorum

和天体游移不定的轨迹疾速运行,

​celerique polos cardine versas,

在快速旋转的枢轴上转动天极,

​cur tanta tibi cura perennes

为何你如此用心地驱策着高空

965

​agitare vias3 aetheris alti,

永无休止的运转,

​ut nunc canae frigora brumae

以至于时而让洁白深冬的严寒

​nudent silvas,

使森林凋零,

​nunc arbustis redeant umbrae,

时而让绿荫回到灌木丛中,

​nunc aestivi colla leonis

时而让夏日狮子座的颈项

970

​Cererem magno fervore coquant

用巨大的炽热烤熟谷物,

​viresque suas temperet annus?

且让一年的时光调和自身的力量?

​sed cur idem qui tanta regis,

然而,为何同样是支配如此巨万之物的你,

​sub quo vasti pondera mundi

在你之下,那庞大世界的沉重躯体

​librata suos ducunt orbes,

保持着平衡,引导着各自的轨道,

975

​hominum nimium securus abes,

却对人类漠不关心、置身事外,

​non sollicitus

毫不焦虑地去

​prodesse bonis, nocuisse malis?

泽被善类、惩治恶徒?

​res humanas ordine nullo

命运毫无秩序地支配着人间事务,

​Fortuna regit sparsitque manu

用一只盲目的手播撒着

980

​munera caeca, peiora fovens;

她的恩赐,庇护着更坏的人;

​vincit sanctos dira libido,

可怕的私欲战胜了圣洁之人,

​fraus sublimi regnat in aula.

欺骗在崇高的殿堂里称霸。

​tradere turpi fasces populus

民众乐于将权力之杖交予卑劣之徒,

​gaudet, eosdem colit atque odit.

既崇拜他们,又憎恨他们。

985

​tristis virtus perversa tulit

悲哀的德行,因其正直而收获了

​praemia recti:

扭曲的回报:

​castos sequitur mala paupertas

恶劣的贫穷跟随着贞洁之人,

​vitioque potens regnat adulter:

因邪恶而得势的通奸者称王:

​o vane pudor falsumque decus!

噢,虚无的羞耻与伪善的荣耀!

​Sed quid citato nuntius properat gradu

但是,为何使者正迈着急促的步伐赶来,

990

​rigatque maestis lugubrem vultum genis?

用悲伤的泪水湿润了他那凄惨的面庞?

​O sors acerba et dura, famulatus gravis,

噢,苦涩而残酷的宿命,沉重的仆役之职,

​cur me ad nefandum nuntium casus vocat?

为何命运要召唤我去作这可怕的宣告?

​Ne metue cladis fortiter fari asperas:

不要害怕勇敢说出严酷的灾祸:

​non imparatum pectus aerumnis fero.

我怀着一颗对痛苦并非毫无准备的心。

995

​Vocem dolori lingua luctificam negat.

舌头因悲痛而无法发出哀戚的声音。

​Proloquere quae sors aggravet quassam domum.

说吧,是什么命运压迫着我们这动摇的家族。

​Hippolytus, heu me, flebili leto occubat.

希波吕托斯,唉,已因可悲的死亡而躺倒。

​Gnatum parens obisse iam pridem scio:

作为父亲,我早已知晓儿子已经死去:

​nunc raptor obiit, mortis effare ordinem.

如今是那个强暴者死去了;说出他死亡的过程。

1000

​Vt profugus urbem liquit infesto gradu

当那逃亡者迈着敌意的步伐离开城市,

​celerem citatis passibus cursum explicans,

急匆匆地迈步展开他迅疾的行进,

​celso sonipedes ocius subigit iugo

他迅速将骏马套入高耸的轭下,

​et ora frenis domita substrictis ligat.

用拉紧的缰绳束缚住驯服的马口。

​tum multa secum effatus et patrium solum

随后他自言自语了许多,并诅咒着

1005

​abominatus saepe genitorem ciet

祖国的土地,频频呼唤着父亲,

​acerque habenis lora permissis quatit:

猛烈地摇动缰绳,任由缰绳松开:

​cum subito vastum tonuit ex alto mare

就在这时,广袤的大海突然从深处发出巨响,

​crevitque in astra, nullus inspirat salo

巨浪直冲星海;没有一丝风吹拂海面,

​ventus, quieti nulla pars caeli strepit

寂静的天空无一处发出喧嚣,

1010

​placidumque pelagus propria tempestas agit.

平静的大海被其自身的暴风雨所激荡。

​non tantus Auster Sicula disturbat freta

纵是大南风也未曾如此搅扰西西里海峡,

​nec tam furens Ionius exsurgit sinus

狂暴的伊奥尼亚海湾亦未曾如此高耸,

​regnante Coro, saxa cum fluctu tremunt

当西北风主宰时,岩石随着波涛而颤抖。

语法注3 条
  1. 930te licet terra... dirimat

    由让步连词 licet 引导的一系列让步从句的开始,后接虚拟语气动词 dirimat (931), colas (932), transieris (934), 以及 liqueris (936)。代词 te 被置于句首以示强调,用作 dirimat 的直接宾语。

  2. 943vota prono terna concipiam deo

    由 ut... concipiam(虚拟语气现在时)构成的名词性从句,作动词 dedit 的宾语。prono... deo 是与格(意为“向顺从/好意的神明”),表示许愿(concipiam)的对象。

  3. 964cur tanta tibi cura perennes agitare vias

    省略了存在动词 est 的“领有与格”句式(tibi [est] cura,即“你怀有……的忧虑”)。不定式 agitare 用作名词 cura 的同位语,用以解释其具体内容。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(3 处,最近 2026-09-22)
  • 2026-09-22 AI校阅 — 原文 2 处
  • 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
urn:cts:latinLit:phi1017.phi005.humanitext-lat2:918-1013