← 小塞内卡

淮德拉

§731-832

歌咏美貌的短暂与忒修斯归来

乳母在安抚菲德拉的同时伪造其遭受希波吕托斯袭击的假证,歌队随之歌咏希波吕托斯超凡却短暂易逝的美貌,而此时一个酷似忒修斯的身影正从冥界归来。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
731

​recreate, crinis tractus et lacerae comae​ut sunt remaneant, facinoris tanti notae,

振作起来。让被抓乱的头发和撕碎的乱发保持原样,作为如此大罪的证据,

​perferte in urbem,1 recipe iam sensus, era.

带进城去。夫人,现在清醒过来吧。

​quid te ipsa lacerans omnium adspectus fugis?

为什么你这样伤害自己,躲避所有人的目光?

735

​mens inpudicam facere, non casus solet.2

使人变得不贞的是内心的意图,而不是不幸的境遇。

​Fugit insanae similis procellae,

他像疯狂的暴风雨一样逃走了,

​ocior nubes glomerante Coro,

比聚集云彩的西北风还要快,

​ocior cursum rapiente flamma,

比疾驰前进的闪电还要快,

​stella cum ventis agitata longos

就像被风驱赶的星辰

740

​porrigit ignes.

拖着长长的火尾。

​Conferat tecum decus omne priscum

让过去所有的美貌都来与你相比吧,

​fama miratrix senioris aevi:

惊叹于古老时代的传闻:

​pulchrior tanto tua forma lucet,

你的美貌闪耀着如此夺目的光彩,

​clarior quanto micat orbe pleno

就像圆满的明月闪烁在夜空,

745

​cum suos ignes coeunte cornu

当她的双角交汇,聚拢了她的光芒,

​iunxit et curru properante pernox

并且在她那疾驰的马车中彻夜不眠,

​exerit vultus rubicunda Phoebe

绯红的菲比显露出她的面庞,

​nec tenent stellae faciem minores;

微弱的群星无法遮掩她的光彩;

​talis est. primas referens tenebras,

你就是这般模样,带回最初的黑暗,

750

​nuntius noctis, modo lotus undis

那夜晚的使者,刚刚在波涛中沐浴过的赫斯珀罗斯,

​Hesperus, pulsis iterum tenebris

当黑暗再次被驱散时,他同样也是

​Lucifer idem.

晨星路西弗。

​Et tu. thyrsigera Liber ab India.

还有你,从手持神杖的印度走来的利贝尔,

​intonsa iuvenis perpetuum coma,

永远拥有不曾剪去之长发的青年,

755

​tigres pampinea cuspide territans

用缠绕着葡萄藤的尖矛恐吓着老虎,

​ac mitra cohibens cornigerum caput,

用额带束着你长有双角的头颅,

​non vinces rigidas Hippolyti comas.

你也无法战胜希波吕托斯那不加修饰的秀发。

​ne vultus nimium suspicias tuos:

不要过度看重你自己的容貌:

​omnis per populos fabula distulit,

那个故事早已在万民中传开,

760

​Phaedrae quem Bromio praetulerit soror.3

菲德拉的姐姐在布罗米奥斯和谁之间更中意后者。

​Anceps forma bonum mortalibus,"

美貌对凡人而言是一件不确定的恩赐,

​exigui donum breve temporis,

是短暂时间的短暂礼物,

​ut velox celeri pede laberis!

它是如何以轻快的脚步迅速流逝的啊!

​Non sic prata novo vere decentia

炎热夏天的热气并不会这样剥夺

765

​aestatis calidae despoliat vapor,

新春里装点得美丽的草地,

​saevit solstitio cum medius dies

当夏至的中午太阳肆虐,

​et noctes brevibus praecipitant rotis

而黑夜伴随着短促的轮轨疾驰而去,

​languescunt folio et lilia pallido:

百合花也因枯萎的叶子而凋零:

​ut gratae capiti deficiunt comae

头上讨人喜欢的秀发是如何脱落,

770

​et fulgor teneris qui radiat genis

娇嫩的双颊上放射出的光芒

​momento rapitur nullaque non dies

在一瞬间被夺走,没有哪一天

​formonsi spolium corporis abstulit.

不从美丽的身体上夺去一些战利品。

​res est forma fugax: quis sapiens bono

美貌是转瞬即逝的东西:哪位智者会信赖

​confidat fragili? dum licet, utere.

脆弱的恩赐?趁着现在还可以,尽情享受吧。

775

​tempus te tacitum subruit. horaque

时间在无声地侵蚀你,而

​semper praeterita deterior subit.

总是比过去更糟的时间在悄然走来。

​Quid deserta petis? tutior aviis

你为何要前往荒野?在无路可循的地方,

​non est forma locis: te nemore abdito,

美貌也并不安全:在幽深的丛林中,

​cum Titan medium constituit diem,

当泰坦将正午的太阳升起,

780

​cingent turba licens Naides improbae,

放纵且心怀不轨的奈阿斯仙女们会包围你,

​formonsos solitae claudere fontibus,

她们习惯于将美丽的青年困在泉水之中,

​et somnis facient insidias tuis

她们会为你的睡眠设下陷阱;

​Panas quae Dryades montivagos petunt,

追逐着在山间游荡的潘神们的德律阿斯仙女们也是如此;

785

​aut te stellifero despiciens polo

或者从星光灿烂的天空俯视着你的、

​sidus post veteres Arcadas editum

在古老阿卡迪亚人之后诞生的星辰,

​currus non poterit flectere candidos.

也将无法驱使她那白色的马车离开。

​et nuper rubuit, nullaque lucidis

最近她也羞红了脸,而晴朗的脸上

​nubes sordidior vultibus obstitit:

并没有任何污浊的云彩阻挡:

790

​at nos solliciti numine turbido,

但我们因那动荡的神意而忧心忡忡,

​tractari Thessalicis carminibus rati,4

以为她正受到色萨利咒语的摆布,

​tinnitus dedimus: tu fueras labor

于是敲响了青铜器:你曾是她的劳累,

​et tu causa morae, te dea noctium

也是她耽搁的原因;当夜之女神

​dum spectat celeres sustinuit vias.

凝视着你时,她停下了急促的脚步。

795

​Vexent hanc faciem frigora parcius,

愿寒冷更少地折磨这张面庞,

​haec solem facies rarius appetat:

愿这张面庞更少地去寻求太阳:

​lucebit Pario marmore clarius,

它将比帕罗斯的大理石还要白皙闪亮。

​quam grata est facies torva viriliter

那带有男子气概的冷峻面庞是多么讨人喜欢,

​et pondus veteris triste supercili!

还有那古老眉宇间庄严的沉重感!

800

​Phoebo colla licet splendida compares:

你大可将你光彩夺目的颈项与菲玻斯相比:

​illum caesaries nescia colligi

他的秀发不懂得被束缚,

​perfundens umeros ornat et integit;

散落在他的双肩上,装点并覆盖着他;

​te frons hirta decet, te brevior coma

粗犷的额头更适合你,还有更短的秀发

​nulla lege iacens; tu licet asperos

不受任何规则约束地散落;即使你敢于在力量上

805

​pugnacesque deos viribus audeas

超越那些凶猛而好战的神明,

​et vasti spatio vincere corporis:

并在庞大体型的空间上战胜他们:

​aequas. Herculeos nam iuvenis toros,

因为你这青年能与赫拉克勒斯的肌肉相媲美,

​Martis belligeri pectore latior,

胸膛比好战的玛尔斯还要宽阔;

​si dorso libeat cornipedis vehi,

如果你乐意骑在长着硬蹄的战马背上,

810

​frenis Castorea mobilior manu

你的手控制手缰比卡斯托耳还要敏捷,

​Spartanum poteris flectere Cyllaron.

你能驾驭那匹斯巴达的凯拉罗斯。

​ammentum digitis tende prioribus

用你最前面的手指拉紧投枪的皮带,

​et totis iaculum dirige viribus:

竭尽全力将标枪笔直地掷出:

​tam longe, dociles spicula figere,

即使是擅长射中目标的克里特人,

815

​non mittent gracilem Cretes harundinem.

也无法将他们纤细的芦苇箭射得这么远。

​aut si tela modo spargere Parthico

或者,如果只想学着帕提亚人的样子

​in caelum placeat, nulla sine alite

向天空中抛洒箭矢,落下来的时候

​descendent, tepido viscere condita

绝不会不带飞禽,它们射入温热的内脏,

​praedam de mediis nubibus afferent.

会从云雾中带回猎物。

820

​Raris forma viris (saecula perspice)

美貌很少能让男人免受惩罚(回顾历史吧)。

​inpunita fuit. te melior deus

愿更仁慈的神明保佑你

​tutum praetereat formaque nobilis

平安无事地走过,愿高贵的美貌

​deformis senii monstret imaginem.

展现出衰老暮年的景象。

​Quid sinat inausum feminae praeceps furor?

女人冲动的疯狂有什么是不敢尝试的?

825

​nefanda iuveni crimina insonti apparat.

她正向那无辜的青年准备着难以启齿的罪名。

​en scelera! quaerit crine lacerato fidem,

看这罪行!她企图用被扯碎的头发来博取信任,

​decus omne turbat capitis, umectat genas:

弄乱了头上所有的装饰,哭湿了双颊:

​instruitur omni fraude feminea dolus.

各种女性的诡计正在编织陷阱。

​Sed iste quisnam est, regium in vultu decus

但那人是谁,脸上带着王者的尊贵

830

​gerens et alto vertice attollens caput?

并且高高扬起头颅?

​ut ora iuveni paria Perithoo gerit,

那青年有着与皮里托奥斯不相上下的面庞,

​ni languido pallore canderent genae

只要他那苍白无力的双颊没有失去血色。

语法注4 条
  1. 733perferte in urbem

    对仆人们的命令。意为将罪行的证据(留下的剑和菲德拉凌乱的衣着)带入并通报给城里的人们。

  2. 735mens inpudicam facere, non casus solet

    表明道德判断的句子,指出使人变得不贞(inpudicam)的是内心的意图或思想(mens),而非外在的境遇或厄运(casus)。

  3. 760Phaedrae quem Bromio praetulerit soror

    关系代词 quem 的先行词是前一行的忒修斯。指菲德拉的姐姐(阿里阿德涅)相比于酒神布罗米奥斯(巴克科斯)更钟情(选择)于忒修斯。

  4. 791tractari Thessalicis carminibus rati

    分词 rati(reor“认为”的完成分词,主格复数指代歌队)带不定式被动语态 tractari(被拖下、被操纵),意为“以为(月亮)正受到色萨利咒语的驱使”。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(2 处,最近 2026-09-22)
  • 2026-09-22 AI校阅 — 原文 1 处
  • 2026-09-21 AI校阅 — 原文 1 处
urn:cts:latinLit:phi1017.phi005.humanitext-lat2:731-832