← 小塞内卡

淮德拉

§649-730

淮德拉的告白与乳母的诬告图谋

淮德拉向希波吕托斯表白,称他酷似当年迷住其姐阿里阿德涅的年轻忒修斯。希波吕托斯听后震怒,呼唤朱庇特降下雷霆并拔剑相向;随后他仓皇逃走并遗落佩剑,乳母见势不妙,企图反咬一口,诬陷希波吕托斯企图强暴淮德拉以掩盖罪责。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
649

​monstrique caecam Gnosii vidit domum

并看见了克诺索斯怪物那阴暗的巢穴,

650

​et longa curva fila collegit via.

在漫长曲折的道路上收回了线。

​quis tum ille fulsit! presserant vittae comam

那时他是多么耀眼啊!发带束着他的头发,

​et ora flavus tenera tinguebat pudor:

金色的羞怯染红了他温柔的面庞:

​inerant lacertis mollibus fortes tori;

柔软的臂膀中蕴藏着强健的肌肉;

​tuaeque Phoebes vultus1 aut Phoebi mei.

他有着你的菲比、或是我的菲玻斯的容貌。

655

​tuusque potius— talis, en talis fuit

或者更像是你的——看啊,他就是那样的,

​cum placuit hosti, sic tulit celsum caput:

当他取悦敌人时,他就是这样高昂着头:

​in te magis refulget incomptus decor;

在你身上,不加雕琢的美丽更加闪耀;

​est genitor in te totus et torvae tamen

你父亲的影子完全在你的身上,然而你那严厉

​pars «aliqua matris miscet ex aequo decus:

母亲的某些部分,同样掺杂着同等的美丽:

660

​in ore Graio Scythicus apparet rigor.

在希腊的容貌中,显露出斯基泰人的冷峻。

​si cum parente Creticum intrasses2 fretum.

如果你曾与父亲一同进入克里特的海峡,

​tibi fila potius nostra nevisset soror.

我的姐姐本会更愿意为你纺织丝线。

​te te, soror, quacumque siderei poli

姐姐,无论在星空天宇的哪一部分

​in parte fulges, invoco ad causam parem:

你正闪耀,我都召唤你来面对这相同的境遇:

665

​domus sorores una corripuit duas,

一个家庭卷入了我们姐妹两人,

​te genitor, at me gnatus. en supplex iacet

父亲带走了你,而儿子带走了我。看啊,王室的后代

​adlapsa genibus regiae proles domus.

倒在你的膝前,作为哀求者。

​respersa nulla labe et intacta, innocens

未染一丝污点,完好无缺且无辜的我,

​tibi mutor uni. certa descendi ad preces:

唯独为你而改变。我已下定决心,降格为哀求:

670

​finem hic dolori faciet aut vitae dies.

这一天将为我的痛苦或生命画上句号。

​miserere amantis—

可怜可怜这恋爱之人吧——

​Magne regnator deum,

众神伟大的统治者啊,

​tam lentus audis scelera? tam lentus vides?

你竟如此迟缓地听闻罪恶?如此迟缓地目睹?

​et quando saeva fulmen.emittes manu,

如果现在天空依然晴朗,你何时

​si nunc serenum est? omnis impulsus ruat

才会用你凶猛的手释放雷霆?让整个天空

675

​aether et atris nubibus condat diem,

崩塌,用黑云笼罩白昼,

​ac versa retro sidera obliquos agant

让逆转的星辰倒退,

​retorta cursus, tuque, sidereum caput,

走上歪曲的轨道。而你,星空的领袖,

​radiate Titan, tu nefas stirpis tuae

光芒四射的泰坦,你正注视着你后代的罪恶吗?

​speculare? lucem merge et in tenebras fuge.

隐没你的光芒,逃入黑暗之中吧。

680

​cur dextra, divum rector atque hominum, vacat

神明与人类的主宰啊,为何你的右手空闲着,

​tua nec trisulca mundus ardescit face?

世界没有因你三叉的火炬而燃烧?

​in me tona, me fige, me velox cremet

朝我轰鸣吧,将我贯穿,让那穿透的烈火

​transactus ignis— sum nocens, merui mori:

迅速将我燃尽——我有罪,我死有余辜:

​placui novercae, dignus en stupris ego?.

我取悦了继母,看啊,难道我配得上这污辱吗?

685

​scelerique tanto visus ego solus tibi

在如此巨大的罪恶中,难道只有我被你视为

​materia facilis? hoc meus meruit rigor?

易于下手的材料?我的严苛就配得到这样的报应吗?

​o scelere vincens omne femineum genus,

噢,在罪恶上超越所有女性种族的女人啊,

​genetrice peior! illa se tantum stupro

比你的母亲还要恶劣!她仅仅用通奸

690

​contaminavit, et tamen. tacitum diu

玷污了自己,然而,长期隐藏的

​crimen biformi partus exhibuit nota

罪行被具有双重形态的降生所昭示,

​scelusque matris arguit vultu truci

那面容凶残、亦人亦兽的婴儿

​ambiguus infans— ille te venter tulit.

证实了母亲的罪恶——正是那个子宫孕育了你。

​o ter quaterque prospero fato dati

噢,那些被幸运的命运赐予了三遍四遍的人啊,

695

​quos hausit et peremit et leto dedit

他们被仇恨和诡计吞噬、毁灭并送往死亡——

​odium dolusque— genitor, invideo tibi:

父亲啊,我羡慕你:

​Colchide noverca maius haec, maius malum est.

比起科尔基斯的继母,这女人是更大、更深重的灾难。

​Et ipsa nostrae fata cognosco domus:

我自己也知道我们家族的命运:

​fugienda petimus; sed mei non sum potens.

我们追求应当逃避的事物;但我无法控制自己。

700

​te vel per ignes, per mare insanum sequar

即使穿过烈火,穿过狂暴的海洋,我也要追随你,

​rupesque et amnes, unda quos torrens rapit;

还有那岩石和急流席卷的河流;

​quacumque gressus tuleris hac amens agar—

无论你将脚步迈向何方,疯狂的我都会被驱使前去——

​iterum, superbe, genibus advolvor tuis.

傲慢的人啊,我再次扑倒在你的膝下。

​Procul impudicos corpore a casto amove

让那不贞的接触远离我贞洁的

705

​tactus— quid hoc est? etiam in amplexus ruit?

身体——这是怎么回事?她甚至扑向了我的怀抱?

​stringatur ensis, merita supplicia exigat.

拔剑吧,让它执行应得的惩罚。

​en impudicum crine contorto caput

看啊,我用左手抓住她那不贞之头上的乱发,

​laeva reflexi: iustior numquam focis

使它后仰:从未有比这更正义的鲜血

​datus tuis est sanguis, arquitenens dea.

被奉献在你的祭坛上,执弓的女神啊。

710

​Hippolyte, nunc me compotem voti facis:

希波吕托斯,现在你让我如愿以偿了:

​sanas furentem. maius hoc voto meo est,

你治愈了我的疯狂。这超出了我的期盼,

​salvo ut pudore manibus immoriar tuis.

在贞洁无损的情况下,死在你的手里。

​Abscede, vive ne quid exores,3 et hic

退下,活下去,好让你无法乞求到任何东西,让这

​contactus ensis deserat castum latus.

被触碰过的剑离开我贞洁的腰际。

715

​quis eluet me Tanais aut quae barbaris

什么样的塔纳伊斯河,或者什么样的麦奥蒂斯湖

​Maeotis undis Pontico incumbens mari?

带着蛮荒的波涛注入黑海,才能清洗我的污点?

​non ipse toto magnus Oceano pater

即使是伟大的大洋之父本人,用整个大洋的水,

​tantum expiarit sceleris, o silvae, o ferae!

也无法洗净如此深重的罪恶。噢,森林啊,噢,野兽啊!

​Deprensa culpa est. anime, quid segnis stupes?

罪行被发现了。我的心啊,为何你迟钝地发呆?

720

​regeramus ipsi crimen atque ultro impiam

让我们自己反咬一口,主动控诉那不义的

​Venerem arguamus: scelere velandum est scelus:

情欲:必须用罪恶来掩盖罪恶:

​tutissimum est inferre, cum timeas, gradum.

在你害怕时,主动进攻是最安全的。

​ausae priores simus an passae nefas,

无论我们是先犯下了罪行还是遭受了罪行,

​secreta cum sit culpa, quis testis sciet?

既然罪行是隐秘的,哪一个证人会知道呢?

725

​Adeste, Athenae! fida famulorum manus,

帮帮我,雅典!忠诚的仆人们,

​fer opem! nefandi raptor Hippolytus stupri

快来帮忙!强施不义通奸的掠夺者希波吕托斯

​instat premitque, mortis intentat metum,

正步步进逼,威胁着生命,

​ferro pudicam terret— en praeceps abit

用兵刃恐吓贞洁的她——看啊,他慌忙逃走,

​ensemque trepida liquit attonitus fuga.

在惊慌的逃跑中丢下了佩剑。

730

​pignus tenemus sceleris, hanc maestam prius

我们掌握了他罪行的证据,首先安抚这悲伤的她——

语法注3 条
  1. 654vultus

    这里的 vultus(容貌、面庞)可以理解为承接上一句省略的动词,或者补出类似 erat tibi 的结构。淮德拉将他的面容与他所信奉的月神菲比(阿耳忒弥斯)及她自己的先祖太阳神菲玻斯(阿波罗)相提并论,最后又纠正说“更像是你自己的”。

  2. 661intrasses

    动词 intrasses(intravisses 的收缩形)和 nevisset 构成过去反事实条件句。此处表示:如果当年进入克里特海的是希波吕托斯而非忒修斯,阿里阿德涅就会为他(而不是忒修斯)纺织线绳。

  3. 713ne quid exores

    从句 ne quid exores 使用了动词 exoro(通过乞求获得)的虚拟式。希波吕托斯表达了他严厉的拒绝,甚至不愿成全她死在自己手下的请求,逼迫她活下去而无法通过乞求得到任何东西。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)urn:cts:latinLit:phi1017.phi005.humanitext-lat2:649-730