← 小塞内卡

淮德拉

§286-387

爱神无可匹敌的威力与发狂的帕德拉登场

歌队歌颂了克皮多(爱)支配天神、英雄及世间万兽的无可抗拒的宇宙伟力。随后,乳母向歌队长报告了帕德拉极度的痛苦与疯狂,紧接着精神失常的帕德拉亲自现身。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
286

​quaeque ad Hesperiae iacet ora metas,

以及那躺在赫斯珀里亚边界的海岸,

​si qua ferventi subiecta cancro,

以及那置于炽热巨蟹座之下的土地,

​si qua Parrhasiae glacialis ursae

以及那容忍着帕拉西亚冰冷大熊座下

​semper errantes patitur colonos,1

经常流浪的居民的土地,

290

​novit hos aestus, iuvenum feroces

都深知这些热病。他激起年轻人的

​concitat flammas senibusque fessis

猛烈火焰,并向疲惫的老人

​rursus extinctos revocat calores,

重新唤回已消逝的热度;

​virginum ignoto ferit igne pectus

他用未知的火击中少女的胸膛,

​et iubet caelo superos relicto

并命令离开天空的天神们

295

​vultibus falsis habitare terras.

带着虚假的面容居住在人间。

​Thessali Phoebus pecoris magister

作为斐萨利亚牲畜的看管者,玻玻斯

​egit armentum positoque plectro

驱赶着牛群,放下了琴拨,

​impari tauros calamo vocavit,

用长短不一的芦笛呼唤着公牛。

​induit formas quotiens minores

他曾多少次穿上低微的化身,

300

​ipse qui caelum nebulasque ducit:

那位亲自引导天空和云层的人:

​Candidas ales modo movit alas,

他曾化作飞鸟振动洁白的羽翼,

​dulcior vocem2 moriente cygno;

歌声比临终的天鹅还要甜美;

​fronte nunc torva petulans iuvencus

如今又化作额头严峻、放肆的公牛,

​virginum stravit sua terga ludo,

为了少女的游戏平铺开自己的脊背,

305

​perque fraternos nova regna fluctus

穿过兄弟的波涛,这片崭新的王国,

​ungula lentos imitante remos

用模仿着缓慢船桨的蹄子,

* pectore adverso domuit profundum,

挺起胸膛征服了深渊,

​pro sua vector timidus rapina,

作为一个为自己的掠夺物而担惊受怕的背负者。

​arsit obscuri dea clara mundi

幽暗世界的明亮女神燃起了爱火,

310

​nocte deserta nitidosque fratri

抛弃了黑夜,将闪亮的战车交托给兄弟,

​tradidit currus aliter regendos:

使其以不同寻常的方式被驾驭:

​ille nocturnas agitare bigas

兄弟开始学习驱赶夜间的双头马车,

​discit et gyro breviore flecti,

并以更短的轨道转弯,

​dum tremunt axes graviore curru;

此时车轴因沉重的战车而震颤;

​nec suum tempus tenuere noctes

黑夜无法保持其应有的时刻,

315

​et dies tardo remeavit ortu.

白昼也伴随着迟缓的升起而归来。

​natus Alcmena posuit pharetras

阿尔克墨涅之子放下了他的箭袋

​et minax vasti spolium leonis,

以及那巨狮令人望而生畏的皮毛,

​passus aptari digitis zmaragdos

容许绿宝石被戴上他的手指,

320

​et^dari legem rudibus capillis;

并让那粗乱的头发被打理得井井有条;

​crura distincto religavit auro.

他用雕花黄金束起双腿,

​luteo plantas cohibente socco;

藏青底的黄色轻鞋包裹着他的双脚;

​et manu, clavam modo qua gerebat,

并且,用他不久前还握着木槌的手,

​fila deduxit properante fuso:

伴随着飞转的纺锤抽出了丝线:

325

​Vidit Persis ditique ferox

波斯目睹了这一幕,而拥有富庶王国的

​Lydia3 regno

凶猛吕底亚也看见,

​deiecta feri terga leonis

凶猛雄狮背部的皮毛被弃置一旁,

​umerisque, quibus sederat alti

而在他曾托起崇高天界

​regia caeli,

皇宫的双肩上,

330

​tenuem Tyrio stamine pallam.

却披着一件由提尔丝线织成的薄薄斗篷。

​sacer est ignis (credite laesis)

这是神圣之火(相信那些受过伤害的人吧),

​nimiumque potens, qua terra salo

且具有无比强大的力量,凡是土地被深海

​cingitur alto quaque per ipsum

环绕之处,以及在闪亮的星辰

​candida mundum sidera currunt:

穿行于宇宙之中的地方:

​haec regna tenet puer immitis,

那个残酷的男孩统治着这个王国,

335

​spicula cuius sentit in imis

甚至连波涛可穿透的涅瑞伊得斯之王,

​pervius undis rex Nereidum

也在最深的波底感受到了他的箭矢,

​flammamque nequit relevare mari.

且无法用海洋来减弱这火焰。

​ignes sentit genus aligerum;

有翼的族群也感受到了他的火;

​Venere instinctus suscipit audax

在维纳斯的驱动下,勇敢的

340

​grege pro toto bella iuvencus;

年轻公牛为了整个牛群挑起战争;

​si coniugio timuere suo,

若是为自己的配偶感到担忧,

​poscunt timidi proelia cervi.

胆怯的雄鹿也会要求决斗。

​Poeni quatiunt colla leones

迦太基的雄狮也抖落颈毛,

​cum movit Amor.

当爱神触动它们时。

​et mugitu dant concepti

它们用咆哮发出了

​signa furoris.

孕育中的狂热信号。

​tunc virgatas India tigres

那时,印度为其条纹斑斓的猛虎

345

​decolor horret;

而面色失色地惊恐;

​tunc vulnificos acuit dentes

那时,野猪磨砺起伤人的利齿,

​aper et toto est spumeus ore;

且满口都是泡沫;

350

​tum silva gemit murmure saevo.

此时森林因狂野的低吟而哀鸣。

​amat insani belua ponti

狂暴海洋中的巨兽在爱,

​Lucaeque boves: vindicat omnes

卢卡尼亚的公牛也在爱:自然主宰着

​natura, sibi nihil immune est,

一切,没有什么能免于自身,

​odiumque perit, cum iussit Amor:

当爱下令时,仇恨消逝:

355

​veteres cedunt ignibus irae.

古老的愤怒向火焰屈服。

​quid plura canam?

我何须多唱?

​vincit saevas cura novercas.

爱的关切征服了残酷的继母。

​altrix, profare quid feras; quonam in loco est

乳母,快说你带来了什么;在何处是

​regina? saevis ecquis est flammis modus?.

女王?这狂暴的火焰可有任何限度?

360

​Spes nulla tantum posse leniri malum,4

毫无希望这般巨大的灾祸能得以缓解,

​finisque flammis nullus insanis erit.

狂乱的火焰也将永无止境。

​torretur aestu tacito et inclusus quoque,

她被无声的热病煎熬着,即使深锁闺中,

​quamvis tegatur, proditur vultu furor;

尽管多方遮掩,狂乱仍从面容上暴露出来;

​erumpit oculis ignis et lassae genae

烈火从眼中喷涌而出,疲惫的双颊

365

​lucem recusant, nil idem dubiae placet

拒绝着光线,游移不定的她对任何事都无法长久满意,

​artusque varie iactat incertus dolor,

游移的痛苦让她的肢体以各种方式辗转反侧。

​nunc ut soluto labitur moriens gradu

此时她宛如垂死之人般步伐松散地滑落,

​et vix labante sustinet collo caput,

在低垂的颈项上勉强支撑着头部,

​nunc se quieti reddit et. somni immemor,

彼时她又回到榻上,全然忘记了睡眠,

370

​noctem querelis ducit; attolli iubet

在哀诉中度过黑夜;她命令扶起身体,

​iterumque poni corpus et solvi comas

随后又让其躺下,并让人松开她的头发,

​rursusque fingi: semper impatiens sui

接着又让人重新整理:她总是对自己感到不耐烦,

​mutatur habitus, nulla iam Cereris subit

其姿态不断改变,如今已不思饮食,也不顾健康;

​cura aut salutis; vadit' incerto pede,

她以虚浮的步伐走动,

375

​iam viribus defecta: non idem vigor,

力量早已耗尽:不复往日的活力,

​non ora tinguens nitida purpureus rubor;

亦无染红她明亮面庞的绯红血色;

​et qui ferebant signa Phoebeae facis

那些曾带有玻玻斯火炬标志的

380

​oculi nihil gentile nec patrium micant.

双眼,如今闪烁不出任何家族或父亲的光芒。

​lacrimae cadunt per ora et assiduo genae

泪水顺着面颊滑落,双颊被不间断的

​rore irrigantur, qualiter Tauri iugis

露水浸湿,就如在托罗斯的山脊上,

​tepido madescunt imbre percussae nives.

被温雨击打着的白雪逐渐消融。

​Sepone questus: non levat miseros dolor;

且放下你的哀怨:痛苦并不能宽慰可怜之人;

405

​agreste placa virginis numen deae.

去安抚那位贞洁女神荒野的神威吧。

​Sed en, patescunt regiae fastigia.

但看啊,宫殿的门扉打开了。

385

​reclinis ipsa sedis auratae toro

她自己斜倚在黄金座椅的垫子上,

​solitos amictus mente non sana abnuit.

心智失常地拒绝了平日的衣物。

​Removete, famulae, purpura atque auro inlitas

侍女们,把那些漆着紫色与黄金的……拿开。

语法注4 条
  1. 288Parrhasiae glacialis ursae... colonos

    “帕拉西亚冰冷大熊座(大熊星座)”下“经常流浪的居民”指的是生活在遥远北方严酷气候下的游牧民族(如斯基泰人)。Parrhasiae glacialis ursae 作为属格修饰 colonos,强调了北极圈附近的严酷自然环境。

  2. 302vocem

    vocem 是关系宾格(希腊式宾格),修饰比较级形容词 dulcior,表示“在声音方面更甜美”。moriente cygno 用作比较夺格。

  3. 325Vidit Persis ditique ferox Lydia...

    这是一个包含复杂远隔修饰(Hyperbaton)的句子结构。主语为 Persis 和 ferox Lydia,动词 Vidit 带有两个并列的宾格短语作直接宾语:1)deiecta feri terga leonis(被抛弃的猛狮背皮),2)tenuem Tyrio stamine pallam(用提尔丝线织成的薄斗篷)。第二个宾语与 umerisque(在肩膀上)相关联,并由关系从句 quibus sederat alti regia caeli(曾托起崇高天界皇宫的双肩)修饰,暗指赫拉克勒斯替阿特拉斯支撑天空的神话。

  4. 360Spes nulla tantum posse leniri malum

    在 Spes nulla 之后省略了表示存在的动词 est。在随后的“对格与不定式”(A.C.I.)结构中,tantum malum 作不定式的语气主语,leniri 是现在时被动不定式,整句意为“毫无希望这般巨大的灾祸能得以缓解”。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(3 处,最近 2026-10-11)
  • 2026-10-11 与底本核对 — 原文 2 处
  • 2026-09-21 AI校阅 — 原文 1 处
urn:cts:latinLit:phi1017.phi005.humanitext-lat2:286-387