- 底本
- Ovid. P. Ovidius Naso, Volume 1: Amores, Epistulae, Medicamina faciei femineae, Ars amatoria, Remedia amoris. Ehwald, Rudolf; Merkel, Rudolph; editors. Leipzig: B. G. Teubner, 1907.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0959.phi005.humanitext-lat2:664-739
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-26
诗人主张和平分手以避免诉讼,建议通过将情人与其他美女及缺点进行对比来消除爱意,并告诫要避开情书、肖像和充满回忆的场所。
Horrebant saevis omnia verba minis.
所有的言语都充斥着严厉的威胁,令人胆寒。
Iamque vadaturus1 'lectica prodeat' inquit;
正当他准备传唤她出庭时,他说道:“让她从轿子里出来吧。”
Prodierat: visa coniuge mutus erat.
她出来了:一见到情人,他便哑口无言。
Et manus et manibus duplices cecidere tabellae,
他的双手无力下垂,双联书板也从手中滑落,
Venit in amplexus, atque 'ita vincis' ait.
他扑入她的怀抱,说道:“就这样你赢了。”
Tutius est aptumque magis discedere pace,
在和平中分手,而不从卧室走向充满争纷的法庭,
Nec petere a thalamis litigiosa fora.
这样更加安全,也更为合适。
Munera quae dederas, habeat sine lite, iubeto:
吩咐她保留你曾送出的礼物,无须诉讼:
Esse solent magno damna minora bono.
相比于巨大的安宁,损失往往是微不足道的。
Quod si vos aliquis casus conducet in unum,
但是,若有某种机缘将你们聚在一处,
Mente memor tota quae damus arma, tene.
务必全心牢记并紧握我们所赐予的武器。
Nunc opus est armis; hic, o fortissime, pugna:
如今需要武器;最勇敢的人啊,在此战斗吧:
Vincenda est telo Penthesilea tuo.
彭忒西勒亚必须被你的武器所征服。
Nunc tibi rivalis, nunc durum limen amanti,
如今让情敌,如今让对情人而言冷酷的门槛,
Nunc subeant2 mediis inrita verba deis.
如今让在诸神见证下落空的誓言,都涌上你的心头。
Nec compone comas, quia sis venturus ad illam,
不要因为你将要去见她就整理发容,
Nec toga sit laxo conspicienda sinu.
也不要让宽大褶边的托加宽袍引人注目。
Nulla sit, ut placeas alienae cura puellae;
无须费心去讨好已形同陌路的姑娘;
Iam facito e multis una sit illa tibi.
如今务必让她对你而言只是众人中的一个。
Sed quid praecipue nostris conatibus obstet
但是,究竟是什么最阻碍我们的努力,
Eloquar, exemplo quemque docente suo.
我将明言,每个人都由自己的亲身经历教导着。
Desinimus tarde, quia nos speramus amari:
我们放手得慢,是因为我们期望被爱:
Dum sibi quisque placet, credula turba sumus.
只要每个人都在自我陶醉,我们就是一群易受骗的乌合之众。
At tu nec voces (quid enim fallacius illis?)
但你既不要相信她的话(因为还有什么比那更虚伪呢?),
Crede, nec aeternos pondus habere deos.
也不要相信永恒的诸神拥有分量。
Neve puellarum lacrimis moveare, caveto:
另外,要当心不要被姑娘们的眼泪所动摇:
Ut flerent, oculos erudiere suos.
她们已经训练了自己的双眼,好让它们哭泣。
Artibus innumeris mens oppugnatur amantum,
恋爱之人的心受到无数手段的侵袭,
Ut lapis aequoreis undique pulsus aquis.
犹如一颗被海水从四面八方拍击的礁石。
Nec causas aperi, quare divortia malis:
不要表露你宁愿分手的理由:
Nec dic, quid doleas: clam tamen usque dole.
也不要倾诉你为何痛苦:但还是要始终在暗地里忍受痛苦。
Nec peccata refer, ne diluat: ipse favebis,
不要陈述她的过错,以免她辩解开脱:你自己反而会偏袒她,
Ut melior causa causa sit illa tua.
结果使她的理由显得比你的更有道理。
Qui silet, est firmus; qui dicit multa puellae
保持沉默的人是坚定的;而对姑娘诉说许多
Probra, satisfieri postulat ille sibi.
责备的人,是在要求对方给自己一个交代。
Non ego Dulichio furari more sagittas,
我不敢以杜里基翁的方式去偷窃飞矢,
Nec raptas ausim tinguere in amne faces:
也不敢将抢来的火炬浸入河水中熄灭:
Nec nos purpureas pueri resecabimus alas,
我们既不会剪掉那男孩紫色的双翼,
Nec sacer arte mea laxior arcus erit.
圣弓也不会因我的技艺而变得松弛。
Consilium est, quodcumque cano: parete canenti,
我所歌咏的一切皆是忠告:顺从歌者吧,
Tuque, favens coeptis, Phoebe saluber, ades.
还有你,带来康复并垂青我辈事业的福玻斯啊,降临吧。
Phoebus adest: sonuere lyrae, sonuere pharetrae;
福玻斯降临了:竖琴鸣响,箭袋齐鸣;
Signa deum nosco per sua: Phoebus adest.
我凭借其特有的征兆认出了神明:福玻斯降临了。
Confer Amyclaeis medicatum vellus aënis
将阿米克莱铜釜中染过的羊毛,
Murice cum Tyrio; turpius illud erit:
与泰尔紫红相比;前者定会相形见绌:
Vos quoque formosis vestras conferte puellas;
你们也要将自己的姑娘与绝代佳丽对比;
Incipiet dominae quemque pudere3 suae:
每个人便会开始为自己的女主人感到羞愧:
Utraque formosae Paridi potuere videri,
两位女神在帕里斯眼中本都可以算作美丽,
Sed sibi conlatam vicit utramque Venus.
但维纳斯战胜了与自己相比的这两者。
Nec solam faciem, mores quoque confer et artes:
不要只对比容貌,还要对比性格和才艺:
Tantum iudicio ne tuus obsit amor.
只要不让你的爱阻碍了你的判断。
Exiguum est, quod deinde canam; sed profuit illud
接下来我要歌咏的是微不足道的事;但那微小的事
Exiguum multis: in quibus ipse fui.
曾对许多人有益:我本人也身在其中。
Scripta cave relegas blandae servata puellae:
别再去重读那温存姑娘留下的来信:
Constantes animos scripta relecta movent.
重读这些信件会动摇最坚定的意志。
Omnia pone feros (pones invitus) in ignes,
将它们全部投入烈火之中(虽然你定会心不甘情不愿),
Et dic 'ardoris sit rogus iste mei.'
并说道:“让那成为我激情的火葬堆吧。”
Thestias4 absentem succendit stipite natum:
特斯提乌斯的女儿曾用木材烧死了不在身边的儿子:
Tu timide flammae perfida verba dabis?
你难道还要胆怯地,不愿将她虚伪的言辞付诸一炬吗?
Si potes, et ceras remove: quid imagine muta
若有可能,连蜡像也一并除去:何必被这沉默的塑像
Carperis? hoc periit Laodamia modo.
耗尽心神?拉奥达弥亚便是以此方式消亡。
Et loca saepe nocent; fugito loca conscia vestri
处所也常常有害;避开那些见证了你们
Concubitus; causas illa doloris habent.
同床共枕的场所;它们饱含着痛苦的诱因。
'Hic fuit, hic cubuit; thalamo dormivimus illo:
“她曾在此,曾卧于此;我们曾在那间卧室安眠:
Hic mihi lasciva gaudia nocte dedit.'
在那纵情的夜里,她曾在此给予我欢娱。”
Admonitu refricatur amor, vulnusque novatum
忆起往昔,爱意重燃,刚合口的伤口
Scinditur: infirmis culpa pusilla nocet.
被生生撕开:对于软弱的人,微小的过失也会带来伤害。
Ut, paene extinctum cinerem si sulpure tangas,
犹如那几近熄灭的灰烬,一旦触及硫磺,
Vivet et e minimo maximus ignis erit,
便会复燃,并能由极小的微芒化作熊熊大火,
Sic, nisi vitaris quidquid renovabit amorem,
同样,除非你避开一切能勾起爱意的事物,
Flamma redardescet, quae modo nulla fuit.
刚刚还化为乌有的火焰,又会重新燃起。
Argolides cuperent fugisse Capherea puppes,
希腊的船只本期望能避开卡斐流斯岬,
Teque, senex, luctus ignibus ulte tuos.
还有你,老人啊,用烈火复了你丧子之仇的你。
Praeterita cautus Niseïde navita gaudet:
谨慎的水手庆幸已经驶过了尼苏斯之女的险境:
Tu loca, quae nimium grata fuere, cave.
你也要避开那些曾经极其讨喜的场所。
Haec tibi sint Syrtes: haec Acroceraunia vita:5
让这些地方成为你的叙尔提斯沙洲:避开这些阿克罗克劳尼亚岬角。
- 665vadaturus
动词 vador(传唤出庭、要求提供出庭担保)的将来主动分词,表示该男子当即要将女方告上法庭的强烈意图。
- 678subeant
虚拟语气现在时三人称复数,表示祝愿或劝告(“让……涌上心头”)。其主语为 rivalis(情敌)、limen(冷酷的门槛)和 verba(落空的誓言),建议情人主动回想痛苦的记忆以断绝爱意。
- 710pudere
无人称动词 pudet(使……羞愧)的不定式形式。感到羞愧的主体由宾格 quemque(每个人)表示,而羞愧的原因由属格 suae dominae(自己的女主人)表示。
- 721Thestias
源于希腊语的父名,意为“特斯提乌斯的女儿”,指阿尔泰亚(Althaea)。她烧毁了与儿子梅列阿格生命相连的木柴(stipite)从而致其于死地。此处引用该著名神话,旨在敦促情人下决心烧毁情书。
- 739vita
并非名词 vita(生命),而是第一变位动词 vito(避开、躲避)的单数现在时命令式。它与前一行的 cave(避开)相呼应,命令读者“避开”危险的阿克罗克劳尼亚岬角。
