← 奥维德

治疗失恋

§664-739

和平分手与通过比较消除旧情

诗人主张和平分手以避免诉讼,建议通过将情人与其他美女及缺点进行对比来消除爱意,并告诫要避开情书、肖像和充满回忆的场所。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
664

​Horrebant saevis omnia verba minis.

所有的言语都充斥着严厉的威胁,令人胆寒。

665

​Iamque vadaturus1 'lectica prodeat' inquit;

正当他准备传唤她出庭时,他说道:“让她从轿子里出来吧。”

​Prodierat: visa coniuge mutus erat.

她出来了:一见到情人,他便哑口无言。

​Et manus et manibus duplices cecidere tabellae,

他的双手无力下垂,双联书板也从手中滑落,

​Venit in amplexus, atque 'ita vincis' ait.

他扑入她的怀抱,说道:“就这样你赢了。”

​Tutius est aptumque magis discedere pace,

在和平中分手,而不从卧室走向充满争纷的法庭,

670

​Nec petere a thalamis litigiosa fora.

这样更加安全,也更为合适。

​Munera quae dederas, habeat sine lite, iubeto:

吩咐她保留你曾送出的礼物,无须诉讼:

​Esse solent magno damna minora bono.

相比于巨大的安宁,损失往往是微不足道的。

​Quod si vos aliquis casus conducet in unum,

但是,若有某种机缘将你们聚在一处,

​Mente memor tota quae damus arma, tene.

务必全心牢记并紧握我们所赐予的武器。

675

​Nunc opus est armis; hic, o fortissime, pugna:

如今需要武器;最勇敢的人啊,在此战斗吧:

​Vincenda est telo Penthesilea tuo.

彭忒西勒亚必须被你的武器所征服。

​Nunc tibi rivalis, nunc durum limen amanti,

如今让情敌,如今让对情人而言冷酷的门槛,

​Nunc subeant2 mediis inrita verba deis.

如今让在诸神见证下落空的誓言,都涌上你的心头。

​Nec compone comas, quia sis venturus ad illam,

不要因为你将要去见她就整理发容,

680

​Nec toga sit laxo conspicienda sinu.

也不要让宽大褶边的托加宽袍引人注目。

​Nulla sit, ut placeas alienae cura puellae;

无须费心去讨好已形同陌路的姑娘;

​Iam facito e multis una sit illa tibi.

如今务必让她对你而言只是众人中的一个。

​Sed quid praecipue nostris conatibus obstet

但是,究竟是什么最阻碍我们的努力,

​Eloquar, exemplo quemque docente suo.

我将明言,每个人都由自己的亲身经历教导着。

685

​Desinimus tarde, quia nos speramus amari:

我们放手得慢,是因为我们期望被爱:

​Dum sibi quisque placet, credula turba sumus.

只要每个人都在自我陶醉,我们就是一群易受骗的乌合之众。

​At tu nec voces (quid enim fallacius illis?)

但你既不要相信她的话(因为还有什么比那更虚伪呢?),

​Crede, nec aeternos pondus habere deos.

也不要相信永恒的诸神拥有分量。

​Neve puellarum lacrimis moveare, caveto:

另外,要当心不要被姑娘们的眼泪所动摇:

690

​Ut flerent, oculos erudiere suos.

她们已经训练了自己的双眼,好让它们哭泣。

​Artibus innumeris mens oppugnatur amantum,

恋爱之人的心受到无数手段的侵袭,

​Ut lapis aequoreis undique pulsus aquis.

犹如一颗被海水从四面八方拍击的礁石。

​Nec causas aperi, quare divortia malis:

不要表露你宁愿分手的理由:

​Nec dic, quid doleas: clam tamen usque dole.

也不要倾诉你为何痛苦:但还是要始终在暗地里忍受痛苦。

695

​Nec peccata refer, ne diluat: ipse favebis,

不要陈述她的过错,以免她辩解开脱:你自己反而会偏袒她,

​Ut melior causa causa sit illa tua.

结果使她的理由显得比你的更有道理。

​Qui silet, est firmus; qui dicit multa puellae

保持沉默的人是坚定的;而对姑娘诉说许多

​Probra, satisfieri postulat ille sibi.

责备的人,是在要求对方给自己一个交代。

​Non ego Dulichio furari more sagittas,

我不敢以杜里基翁的方式去偷窃飞矢,

700

​Nec raptas ausim tinguere in amne faces:

也不敢将抢来的火炬浸入河水中熄灭:

​Nec nos purpureas pueri resecabimus alas,

我们既不会剪掉那男孩紫色的双翼,

​Nec sacer arte mea laxior arcus erit.

圣弓也不会因我的技艺而变得松弛。

​Consilium est, quodcumque cano: parete canenti,

我所歌咏的一切皆是忠告:顺从歌者吧,

​Tuque, favens coeptis, Phoebe saluber, ades.

还有你,带来康复并垂青我辈事业的福玻斯啊,降临吧。

705

​Phoebus adest: sonuere lyrae, sonuere pharetrae;

福玻斯降临了:竖琴鸣响,箭袋齐鸣;

​Signa deum nosco per sua: Phoebus adest.

我凭借其特有的征兆认出了神明:福玻斯降临了。

​Confer Amyclaeis medicatum vellus aënis

将阿米克莱铜釜中染过的羊毛,

​Murice cum Tyrio; turpius illud erit:

与泰尔紫红相比;前者定会相形见绌:

​Vos quoque formosis vestras conferte puellas;

你们也要将自己的姑娘与绝代佳丽对比;

710

​Incipiet dominae quemque pudere3 suae:

每个人便会开始为自己的女主人感到羞愧:

​Utraque formosae Paridi potuere videri,

两位女神在帕里斯眼中本都可以算作美丽,

​Sed sibi conlatam vicit utramque Venus.

但维纳斯战胜了与自己相比的这两者。

​Nec solam faciem, mores quoque confer et artes:

不要只对比容貌,还要对比性格和才艺:

​Tantum iudicio ne tuus obsit amor.

只要不让你的爱阻碍了你的判断。

715

​Exiguum est, quod deinde canam; sed profuit illud

接下来我要歌咏的是微不足道的事;但那微小的事

​Exiguum multis: in quibus ipse fui.

曾对许多人有益:我本人也身在其中。

​Scripta cave relegas blandae servata puellae:

别再去重读那温存姑娘留下的来信:

​Constantes animos scripta relecta movent.

重读这些信件会动摇最坚定的意志。

​Omnia pone feros (pones invitus) in ignes,

将它们全部投入烈火之中(虽然你定会心不甘情不愿),

720

​Et dic 'ardoris sit rogus iste mei.'

并说道:“让那成为我激情的火葬堆吧。”

​Thestias4 absentem succendit stipite natum:

特斯提乌斯的女儿曾用木材烧死了不在身边的儿子:

​Tu timide flammae perfida verba dabis?

你难道还要胆怯地,不愿将她虚伪的言辞付诸一炬吗?

​Si potes, et ceras remove: quid imagine muta

若有可能,连蜡像也一并除去:何必被这沉默的塑像

​Carperis? hoc periit Laodamia modo.

耗尽心神?拉奥达弥亚便是以此方式消亡。

725

​Et loca saepe nocent; fugito loca conscia vestri

处所也常常有害;避开那些见证了你们

​Concubitus; causas illa doloris habent.

同床共枕的场所;它们饱含着痛苦的诱因。

'Hic fuit, hic cubuit; thalamo dormivimus illo:

“她曾在此,曾卧于此;我们曾在那间卧室安眠:

​Hic mihi lasciva gaudia nocte dedit.'

在那纵情的夜里,她曾在此给予我欢娱。”

​Admonitu refricatur amor, vulnusque novatum

忆起往昔,爱意重燃,刚合口的伤口

730

​Scinditur: infirmis culpa pusilla nocet.

被生生撕开:对于软弱的人,微小的过失也会带来伤害。

​Ut, paene extinctum cinerem si sulpure tangas,

犹如那几近熄灭的灰烬,一旦触及硫磺,

​Vivet et e minimo maximus ignis erit,

便会复燃,并能由极小的微芒化作熊熊大火,

​Sic, nisi vitaris quidquid renovabit amorem,

同样,除非你避开一切能勾起爱意的事物,

​Flamma redardescet, quae modo nulla fuit.

刚刚还化为乌有的火焰,又会重新燃起。

735

​Argolides cuperent fugisse Capherea puppes,

希腊的船只本期望能避开卡斐流斯岬,

​Teque, senex, luctus ignibus ulte tuos.

还有你,老人啊,用烈火复了你丧子之仇的你。

​Praeterita cautus Niseïde navita gaudet:

谨慎的水手庆幸已经驶过了尼苏斯之女的险境:

​Tu loca, quae nimium grata fuere, cave.

你也要避开那些曾经极其讨喜的场所。

​Haec tibi sint Syrtes: haec Acroceraunia vita:5

让这些地方成为你的叙尔提斯沙洲:避开这些阿克罗克劳尼亚岬角。

语法注5 条
  1. 665vadaturus

    动词 vador(传唤出庭、要求提供出庭担保)的将来主动分词,表示该男子当即要将女方告上法庭的强烈意图。

  2. 678subeant

    虚拟语气现在时三人称复数,表示祝愿或劝告(“让……涌上心头”)。其主语为 rivalis(情敌)、limen(冷酷的门槛)和 verba(落空的誓言),建议情人主动回想痛苦的记忆以断绝爱意。

  3. 710pudere

    无人称动词 pudet(使……羞愧)的不定式形式。感到羞愧的主体由宾格 quemque(每个人)表示,而羞愧的原因由属格 suae dominae(自己的女主人)表示。

  4. 721Thestias

    源于希腊语的父名,意为“特斯提乌斯的女儿”,指阿尔泰亚(Althaea)。她烧毁了与儿子梅列阿格生命相连的木柴(stipite)从而致其于死地。此处引用该著名神话,旨在敦促情人下决心烧毁情书。

  5. 739vita

    并非名词 vita(生命),而是第一变位动词 vito(避开、躲避)的单数现在时命令式。它与前一行的 cave(避开)相呼应,命令读者“避开”危险的阿克罗克劳尼亚岬角。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)urn:cts:latinLit:phi0959.phi005.humanitext-lat2:664-739