- 底本
- Ovid. P. Ovidius Naso, Volume 1: Amores, Epistulae, Medicamina faciei femineae, Ars amatoria, Remedia amoris. Ehwald, Rudolf; Merkel, Rudolph; editors. Leipzig: B. G. Teubner, 1907.
- 翻译
- AI 生成(gemini-3.5-flash) — 机器翻译,可能包含错误
- 语言
- 日本語 · English · 简体中文 · 한국어
- CTS URN
- urn:cts:latinLit:phi0959.phi001.humanitext-lat2:3.1.1-3.1.70
- 输出
- Humanitext Reader · reader.humanitext.ai · 2026-10-28
诗人在这片古老的森林中构思新作时,化身为人的哀歌女神与悲剧女神现身,并为他应当致力于哪种体裁展开辩论。诗人向悲剧女神请求宽限,获准先完成他的情诗。
Stat vetus et multos incaedua silva per annos;
有一片古老的森林伫立着,多年来未遭砍伐;
Credibile est illi numen inesse loco.
可以相信,那地方寓居着神灵。
Fons sacer in medio speluncaque pumice pendens,
中央有一口圣泉,和一座由轻石悬吊的洞穴,
Et latere ex omni dulce queruntur aves.
鸟儿从四面八方甜美地啼鸣。
Hic ego dum spatior tectus nemoralibus umbris —
当我在此散步,被林荫遮蔽时——
Quod mea, quaerebam, Musa moveret opus —
我正寻思着,我的缪斯该着手创作什么作品——
Venit odoratos Elegia nexa capillos,
扎着芬芳秀发的哀歌女神(埃勒吉亚)走来了,
Et, puto, pes illi longior alter erat.1
而且,依我看,她的一只脚比另一只长。
Forma decens, vestis tenuissima, vultus amantis,
她体态优美,衣衫极薄,带着情人的面容,
Et pedibus vitium causa decoris erat.
她那双脚的缺陷反倒成了她优雅的缘由。
Venit et ingenti violenta Tragoedia passu:
这时,迈着巨人般步伐的暴烈悲剧女神(特拉戈埃迪亚)也走来了:
Fronte comae torva, palla iacebat humi;
她冷峻的额头上长发披散,长袍拖曳在地上;
Laeva manus sceptrum late regale movebat,
左手挥舞着彰显王权的权杖,
Lydius alta pedum vincla cothurnus erat.
脚上穿着高高系带的吕底亚高筒皮鞋。
Et prior 'ecquis erit,' dixit, 'tibi finis amandi,
她先开口道:“你的爱意何时才有尽头,
O argumenti lente poeta tui?
哦,在你那琐碎题材中消沉的诗人啊?
Nequitiam vinosa tuam convivia narrant,
酒气熏天的宴会诉说着你的荒唐,
Narrant in multas conpita secta vias.
分叉成多条道路的十字路口也在诉说着。
Saepe aliquis digito vatem designat euntem,
人们经常用手指着走过去的诗人,
Atque ait "hic, hic est, quem ferus urit Amor!"
并说:‘就是他,就是这个被炽热的爱神折磨的人!’
Fabula, nec sentis, tota iactaris in urbe,
你成了全城谈论的话题,而你却不自知,
Dum tua praeterito facta pudore refers.
此时你却抛弃了羞耻,诉说着自己的行径。
Tempus erat, thyrso pulsum graviore moveri;2
早就该到了你被更沉重的神杖击打而行动的时候了;
Cessatum satis est — incipe maius opus!
你已经休息够了——开始更伟大的创作吧!
Materia premis ingenium. cane facta virorum.
你用题材压制了你的才华。歌颂英雄的伟业吧。
"haec animo," dices, "area facta meo est!"
‘这,’你会说,‘才是为我的心灵开拓的疆域!’
Quod tenerae cantent, lusit tua Musa, puellae,
你的缪斯曾玩弄着那些温柔姑娘所歌唱的东西,
Primaque per numeros acta iuventa suos.
你的初青春已在它特有的韵律中度过。
Nunc habeam per te Romana Tragoedia nomen!
现在,让罗马悲剧通过你而获得声名吧!
Inplebit leges spiritus iste meas.'
你那才气必将满足我的法则。”
Hactenus, et movit pictis innixa cothurnis
她说到这里,倚着彩绘的高筒皮鞋,
Densum caesarie terque quaterque caput.
将那长满浓密头发的头摇了三四遍。
Altera, si memini, limis subrisit ocellis —
另一位女神,如果我没记错的话,斜眼微笑了一下——
Fallor, an in dextra myrtea virga fuit?
我是看错了,还是她右手拿着一枝香桃木?
'Quid gravibus verbis, animosa Tragoedia,' dixit,
“傲慢的悲剧女神啊,”她说,“你为何用如此沉重的言辞
'Me premis? an numquam non gravis esse potes?
压制我?难道你就不能有片刻不显得沉重吗?
Inparibus tamen es numeris3 dignata moveri;
然而,你却屈尊在不均等的韵律中行动;
In me pugnasti versibus usa meis.
你用我的诗句来与我抗争。
Non ego contulerim sublimia carmina nostris;
我不会将崇高的诗篇与我们的相比;
Obruit exiguas regia vestra fores.
你的宫殿压倒了我那狭小的门户。
Sum levis, et mecum levis est, mea cura, Cupido;
我是轻盈的,与我在一起的也是轻盈的丘比特,我的心上人;
Non sum materia fortior ipsa mea.
我自己并不比我自己的题材更强壮。
Rustica sit sine me lascivi mater Amoris;
没有我,放荡爱神的母亲也会变得粗俗不堪;
Huic ego proveni lena comesque deae.
我是作为这位女神的牵线者与伴侣而出现的。
Quam tu non poteris duro reserare cothurno,
你用坚硬的高筒鞋无法开启的大门,
Haec est blanditiis ianua laxa meis;
因我的甜言蜜语而被宽宽地敞开;
Et tamen emerui plus quam tu posse, ferendo
然而,我比你更值得拥有这般能力,因为我忍受了
Multa supercilio non patienda tuo.Per me decepto didicit custode Corinna
你那高傲的额头所不能容忍的许多事情。
Liminis adstricti sollicitare fidem,
通过我,科林娜学会了欺骗看守,动摇锁住的门槛的忠诚,
Delabique toro tunica velata soluta
解开衣带、穿着长袍从床上滑下,
Atque inpercussos nocte movere pedes.
并在夜里悄无声息地迈出脚步。
A quotiens foribus duris infixa pependi,
啊,有多少次我被挂在坚硬的门上,
Non verita a populo praetereunte legi!
而不怕被路过的人读到!
Quin ego me memini, dum custos saevus abiret,
甚至我记得,在残酷的看守离开时,
Ancillae miseram delituisse sinu.
我曾躲在女仆那可怜的怀里。
Quid, cum me munus natali mittis, at illa
还有,当你把我当作生日礼物送去时,而她
Rumpit et adposita barbara mersat aqua?
却把我撕碎,浸入一旁备好的水中,这个残忍的女人?
Prima tuae movi felicia semina mentis;
是我首先拨动了你心灵中幸福的种子;
Munus habes, quod te iam petit ista, meum.'
你拥有了我的馈赠,那就是她现在正在追求你。”
Desierat. coepi: 'per vos utramque rogamus,
她已说完了。我开始说:“我恳求你们两位,
In vacuas aures verba timentis eant.
让一个心存恐惧之人的话语传入你们不带偏见的耳中。
Altera me sceptro decoras altoque cothurno;
一位用权杖和高筒鞋赋予我荣耀;
Iam nunc contacto magnus in ore sonus.
如今我的口已被触碰,发出了伟大的声音。
Altera das nostro victurum nomen amori —
另一位则为我的爱赋予了永生的名声——
Ergo ades et longis versibus adde brevis!
因此请留下来,在长长的诗句中加入短的诗句!
Exiguum vati concede, Tragoedia, tempus!
悲剧女神啊,给诗人一点点时间吧!
Tu labor aeternus; quod petit illa, breve est.'
你是永恒的劳作;而她所要求的却很短暂。”
Mota dedit veniam — teneri properentur Amores,
她被说动了,给予了宽允——让温柔的爱神们赶紧行动吧,
Dum vacat; a tergo grandius urguet opus!
在还有闲暇的时候;而在身后,更伟大的工作正在催促着!
- 3.1.8pes illi longior alter erat
幽默地将哀歌双行体(六音步与五音步交替)拟人化,表现为一只脚比另一只长(步伐不齐)。
- 3.1.23Tempus erat... moveri
未完成过去时 tempus erat 表示本该已经着手(但实际上迟延了)的义务,后接被动不定式 moveri。
- 3.1.37Inparibus... numeris
指“不均等的韵律”(哀歌双行体)。这是一个互文且讽刺的指出,即便是代表高雅体裁的悲剧女神,也屈尊使用哀歌女神的格律进行表达。
