← 奥维德

爱经

§2.2.1-2.2.66

劝说看守巴戈阿斯通融与协助私情

诗人劝说监视女主人的太监巴戈阿斯放宽监管并成为他们恋情的同谋,指出协助他们将带给他丰厚的赏赐以及最终的自由。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
1

​Quem penes est1 dominam servandi cura, Bagoa,

巴戈阿斯啊,你手中掌握着监视女主人的职责,

​Dum perago tecum pauca, sed apta, vaca.

当我与你商谈几句简短却中肯的话时,请腾出空来。

​Hesterna vidi spatiantem luce puellam

昨天白日里,我看见一个少女正在散步,

​Illa, quae Danai porticus agmen habet.

就在那座容纳着达那俄斯女儿行列的柱廊里。

5

​Protinus, ut placuit, misi scriptoque rogavi.

登时,由于心生欢喜,我便派人送去信件,在书信中向她表白。

​Rescripsit trepida 'non licet!' illa manu;

她用颤抖的手写信回复道:“这不被允许!”

​Et, cur non liceat, quaerenti2 reddita causa est,

于是,对询问为何不被允许的我,答复的理由是,

​Quod nimium dominae cura molesta tua est.

便是因为你对女主人的监视实在是太烦人了。

​Si sapis, o custos, odium, mihi crede, mereri

倘若你聪明的话,看守人啊,相信我,快停止去招致

10

​Desine; quem metuit quisque, perisse cupit.

憎恨吧;凡是人人畏惧的人,大家都巴不得他早点毁灭。

​Vir quoque non sapiens; quid enim servare laboret,

丈夫也同样不聪明;因为他何必费力去守护

​Unde nihil, quamvis non tueare, perit?

那种即使你不去照看、也绝不会有任何损失的东西呢?

​Sed gerat ille suo morem furiosus amori

不过,就让那个疯狂的家伙顺从他自己的爱情吧,

​Et castum, multis quod placet, esse putet;3

让他以为那迎合众人的东西是贞洁的;

15

​Huic furtiva tuo libertas munere detur,

愿经由你的赏赐,赐予她偷偷摸摸的自由,

​Quam dederis illi, reddat ut illa tibi.

好让她把你给过她的东西,再回赠给你。

​Conscius esse velis — domina est obnoxia servo;

你若愿成为知情共犯——女主人便会受制于奴隶;

​Conscius esse times — dissimulare licet.

你若害怕成为共犯——也可以装作看不见。

​Scripta leget secum — matrem misisse putato!

她独自阅读书信时——你就权当是她母亲寄来的!

20

​Venerit ignotus — postmodo notus erit.

若是有陌生人前来——不久之后他便会成为熟人。

​Ibit ad adfectam, quae non languebit, amicam:

她要去探望一个并未生病的病中女友:

​Visat! iudiciis aegra sit illa tuis.

让她去吧!在你的判断里,就当她是生病好了。

​Si faciet tarde, ne te mora longa fatiget,

如果她回来迟了,免得长久的等待令你疲倦,

​Inposita gremio stertere fronte potes.

你完全可以把额头枕在膝盖上打鼾。

25

​Nec tu, linigeram fieri quid possit ad Isim,

你既不要去查问在身着亚麻衣的伊西斯神庙里会发生什么,

​Quaesieris nec tu curva theatra time!

也不要害怕那弯曲的剧场!

​Conscius adsiduos commissi tollet honores —

参与秘密的知情者将获得源源不断的赏赐——

​Quis minor est autem quam tacuisse labor?

然而,还有什么劳作比保持沉默更为轻松呢?

​Ille placet versatque domum neque verbera sentit;

他博得欢心,执掌家务,也免遭鞭笞;

30

​Ille potens — alii, sordida turba, iacent.

他掌有权力——而其他那些卑贱的乌合之众,只能匍匐于地。

​Huic, verae ut lateant causae, finguntur inanes;

为了对丈夫隐瞒真实的原因,人们捏造虚假的借口;

​Atque ambo domini, quod probat una, probant.

于是两位主人都赞同那一个女子所赞同的事。

​Cum bene vir traxit vultum rugasque coegit,

纵然丈夫拉长了脸、皱起眉头,

​Quod voluit fieri blanda puella, facit.

他最终还是会照着那撒娇少女所期望的方式去做。

35

​Sed tamen interdum tecum quoque iurgia nectat,

可是,有时候她也会故意找你吵架,

​Et simulet lacrimas carnificemque vocet.

假装流泪,并叫你作“刽子手”。

​Tu contra obiciens, quae tuto diluat illa,

你则反过来指责她,提出那些她能安全洗清的罪名,

​Et veris falso crimine deme fidem.

用虚假的控诉,使真实的告密失去可信度。

​Sic tibi semper honos, sic alta peculia crescent.

如此一来,你的体面将永远保持,积蓄也会日益丰厚。

40

​Haec fac, in exiguo tempore liber eris.

照此去做,用不了多久你就能获得自由。

​Adspicis indicibus nexas per colla catenas?

你看见那些告密者脖子上套着的锁链了吗?

​Squalidus orba fide pectora carcer habet.

肮脏的牢狱收容着那些丧失信义的人。

​Quaerit aquas in aquis et poma fugacia captat

坦塔罗斯在水中寻找水源,徒劳地去抓那转瞬即逝的果子——

​Tantalus — hoc illi garrula lingua dedit.

这全是他那多嘴的舌头招来的祸害。

45

​Dum nimium servat custos Iunonius Io,

朱诺的看守者阿耳戈斯,由于对伊俄监视过严,

​Ante suos annos occidit; illa dea est!

在寿终正寝前便死去了;而她如今却成了女神!

​Vidi ego conpedibus liventia crura gerentem,

我曾亲眼见过双腿因镣铐而发青的人,

​Unde vir incestum scire coactus erat.

只因他迫使丈夫得知了不贞的丑事。

​Poena minor merito. nocuit mala lingua duobus;

这惩罚比他应得的还轻。那坏舌头害了两个人:

50

​Vir doluit, famae damna puella tulit.

丈夫伤心难过,少女则承受了名誉的损失。

​Crede mihi, nulli sunt crimina grata marito,

相信我,任何丈夫都不会喜欢听到告密,

​Nec quemquam, quamvis audiat, illa iuvant.

即使他听了,那也对谁都没有好处。

​Seu tepet, indicium securas prodis ad aures;

若是他性情冷淡,你便是在向一双不在意的耳朵递交证据;

​Sive amat, officio fit miser ille tuo.

若是他依然深爱,你的这番效劳只会让他痛苦万分。

55

​Culpa nec ex facili quamvis manifesta probatur;

罪过哪怕显而易见,也难以轻易被证实;

​Iudicis illa sui tuta favore venit.

她凭借着自己法官的偏袒,安然无恙地脱身。

​Viderit ipse licet,4 credet tamen ille neganti

纵然丈夫亲眼看见,他依然会相信她的否认,

​Damnabitque oculos et sibi verba dabit.

谴责他自己的眼睛,并自欺欺人。

​Adspiciat dominae lacrimas, plorabit et ipse,

只要一看到女主人的眼泪,他自己也会跟着哭泣,

60

​Et dicet: 'poenas garrulus iste dabit!'

说道:“那个多嘴的家伙死定了!”

​Quid dispar certamen inis? tibi verbera victo

你为何要加入这场胜负悬殊的较量?战败的你将面临鞭笞,

​Adsunt, in gremio iudicis illa sedet.

而她却坐在法官的膝盖上。

​Non scelus adgredimur, non ad miscenda coimus

我们并非企图作恶,聚在一起也非为了调制

​Toxica, non stricto fulminat ense manus.

毒药,手中也没有寒光闪闪的拔出之剑。

65

​Quaerimus, ut tuto per te possimus amare.

我们只求通过你的通融,让我们能够安全地相爱。

​Quid precibus nostris mollius esse potest?

还有什么能比我们的请求更为温和无害呢?

语法注4 条
  1. 2.2.1Quem penes est

    介词 penes(在……掌握中,支配对格)置于其关系代词宾语 quem 之后的倒置(anastrophe)现象。

  2. 2.2.7quaerenti

    动词 quaerere 的现在主动分词与格单数形式,修饰省略的代名词 mihi(向我,那询问着的)。

  3. 2.2.13gerat ... putet

    虚拟语气现在时第三人称单数,在主句中作表示让步或命令的祈使性虚拟语气(jussive subjunctive)。“让(他)顺从……”、“让他以为……”。

  4. 2.2.57Viderit ipse licet

    无人称动词 licet(即便,虽然)引导让步从句,其后接虚拟语气完成时 viderit:“纵然他自己亲眼看见”。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)urn:cts:latinLit:phi0959.phi001.humanitext-lat2:2.2.1-2.2.66