← 奥维德

爱经

§1.9.1-1.9.46

恋人与士兵的对比及爱的征战

奥维德将情人与士兵进行对比,指出二者在守夜、长途跋涉和袭击敌人等方面有着共同的艰辛,并列举了受爱情驱使的伟大神话英雄。他得出结论,正是爱情让他摆脱了昔日的怠惰,使他成为丘比特营中的一名活跃士兵。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
1

​Militat omnis amans, et habet sua castra Cupido;

每一个恋爱中的人都是士兵,丘比特有他自己的军营;

​Attice, crede mihi, militat omnis amans.

阿提库斯,相信我,每一个恋爱中的人都是士兵。

​Quae bello est habilis, Veneri quoque convenit aetas.

适合战争的年龄,同样也适合维纳斯。

​Turpe senex miles, turpe senilis amor.

老迈的士兵是丑陋的,老迈的爱情也是丑陋的。

5

​Quos petiere1 duces animos in milite forti,

将领们在勇敢的士兵身上所寻求的斗志,

​Hos petit in socio bella puella viro.

美丽的姑娘也在她那作为伴侣的男人身上寻求。

​Pervigilant ambo; terra requiescit uterque —

二者都整夜守望;二者都在地上憩息——

​Ille fores dominae servat, at ille ducis.

这一方守着女主人的门扉,那一方则守着将领的营门。

​Militis officium longa est via; mitte2 puellam,

士兵的职责是长途跋涉;若打发姑娘出门,

10

​Strenuus exempto fine sequetur amans.

精力充沛的情人将会无休止地尾随其后。

​Ibit in adversos montes duplicataque nimbo

他将翻越阻挡在前的群山,以及因暴雨而暴涨的

​Flumina, congestas exteret ille nives,

河流,他将践踏那堆积的白雪,

​Nec freta pressurus tumidos causabitur Euros

在准备渡海时,他不会拿汹涌的东风当借口,

​Aptaque verrendis sidera quaeret aquis.3

也不会去寻找适合航海的星象。

15

​Quis nisi vel miles vel amans et frigora noctis

除了士兵或者情人,谁能忍受深夜的寒冷

​Et denso mixtas perferet imbre nives?

以及夹杂着暴雨的浓雪?

​Mittitur infestos alter speculator in hostes;

这一方作为侦察兵被派往危险的敌阵;

​In rivale oculos alter, ut hoste, tenet.

另一方则盯着他的竞争对手,如同盯着仇敌。

​Ille graves urbes, hic durae limen amicae

前者包围着坚固的都市,后者则守着冷酷情妇的门槛;

20

​Obsidet; hic portas frangit, at ille fores.

这一方击碎城门,那一方则打破房门。

​Saepe soporatos invadere profuit hostes

袭击沉睡中的敌人,

​Caedere et armata vulgus inerme manu.

用武装之手去屠杀毫无防备的乌合之众,常常是有效的。

​Sic fera Threicii ceciderunt agmina Rhesi,

萨拉基亚人雷索斯的凶猛军队就是这样倒下的,

​Et dominum capti deseruistis equi.

而被俘获的战马啊,你们背弃了你们的主人。

25

​Nempe maritorum somnis utuntur amantes,

确实,情人们利用了丈夫们的睡眠,

​Et sua sopitis hostibus arma movent.

并在敌人沉睡时挥动自己的武器。

​Custodum transire manus vigilumque catervas

越过卫兵的防线和守夜人的队伍,

​Militis et miseri semper amantis opus.

始终是士兵和可怜的情人的任务。

​Mars dubius nec certa Venus; victique resurgunt,

战神难以捉摸,维纳斯也不确定;被击败的人重新站起,

30

​Quosque neges4 umquam posse iacere, cadunt.

而那些你认为永远不可能倒下的人,却倒下了。

​Ergo desidiam quicumque vocabat amorem,

因此,无论谁曾把爱情称为怠惰,

​Desinat. ingenii est experientis amor.

让他停止吧。爱情属于勇于尝试的心灵。

​Ardet in abducta Briseide magnus Achilles —

伟大的阿喀琉斯因被夺走的布里塞伊斯而怒火中烧——

​Dum licet, Argeas frangite, Troes, opes!

特洛伊人啊,趁着允许的时候,去摧毁阿耳戈斯人的力量吧!

35

​Hector ab Andromaches conplexibus ibat ad arma,

赫克托耳从安德洛玛刻的怀抱中走向战场,

​Et, galeam capiti quae daret, uxor erat.

而把头盔戴在他头上的,正是他的妻子。

​Summa ducum, Atrides, visa Priameide5 fertur

众将领的首领,阿特柔斯之子,据说在看见普里阿摩斯的女儿时,

​Maenadis effusis obstipuisse comis.

因她像女狂人般散落的发丝而目瞪口呆。

​Mars quoque deprensus fabrilia vincula sensit;

战神自己被捕获时,也感受到了工匠的锁链;

40

​Notior in caelo fabula nulla fuit.

天界之中没有比这更出名的故事了。

​Ipse ego segnis eram discinctaque in otia natus;

我自己以前也是怠惰的,天生为了无拘无束的闲暇;

​Mollierant animos lectus et umbra meos.

床榻和阴凉曾软化了我的心智。

​Inpulit ignavum formosae cura puellae

对美丽姑娘的爱慕驱使着我这个懒汉,

​Iussit et in castris aera merere suis.

并命令我在她的军营里服役谋生。

45

​Inde vides agilem nocturnaque bella gerentem.

从此你看到我行动敏捷,并进行着夜间的战斗。

​Qui nolet fieri desidiosus, amet!

谁若不想变得怠惰,就去恋爱吧!

语法注5 条
  1. 1.9.5petiere

    第三人称复数完成时主动直陈叙述式 petiverunt 的诗歌缩写形式,而非不定式。先行词 animos 被吸引到关系从句 Quos... animos 中。

  2. 1.9.9mitte

    动词 mitto(派遣、送走)的命令式。在此处带有假设或条件意味,意为“(你若)打发姑娘出门,[那么]精力充沛的情人将会无止境地尾随”。

  3. 1.9.14verrendis sidera quaeret aquis

    形容词 apta(适合的)后接动形词结构 verrendis aquis(用以扫过水面),此处格变化为与格或夺格,由 apta 支配。

  4. 1.9.30neges

    虚拟式现在时第二人称单数,表示泛指的潜在/可能语气(“人们会否认 / 你会说不可能”)。关系代词引出的从句修饰主句中省略的主语(即动词 cadunt 的主语)。

  5. 1.9.37visa Priameide

    夺格绝对结构(“在普里阿摩斯的女儿被看见时”)。主句主语 Atrides(阿特柔斯之子)是用于传闻动词 fertur(据说)之后的“主格带不定式”结构(obstipuisse,“目瞪口呆”)的主语。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)urn:cts:latinLit:phi0959.phi001.humanitext-lat2:1.9.1-1.9.46