← 奥维德

爱经

§1.8.57-1.8.114

狄普萨斯榨取财富的奸计与偷听诗人的诅咒

狄普萨斯嘲笑诗人的贫穷,并教导年轻女子如何通过各种狡诈的策略从情人那里榨取财富。在旁偷听的诗人因影子暴露了自己,愤怒地对她发出诅咒。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
57

​Ecce, quid iste tuus praeter nova carmina vates

瞧啊,你那个诗人除了新写的诗歌之外,还能给你

​Donat? amatoris milia multa leges.1

赠送什么?你从富有的情人那里将能获取数千钱财。

​Ipse deus vatum palla spectabilis aurea

连诗人的神明自己,身着显赫的金斗篷,

60

​Tractat inauratae consona fila lyrae.

也在拨动他那镀金竖琴的和谐琴弦。

​Qui dabit, ille tibi magno sit maior Homero;

那个愿意给予的人,在你看来应该比伟大的荷马还要伟大;

​Crede mihi, res est ingeniosa dare.

相信我,给予才是聪明人的做法。

​Nec tu, siquis erit capitis mercede redemptus,

如果有谁是花钱赎身的奴隶出身,你也不要

​Despice; gypsati crimen inane pedis.2

鄙视他;那不过是脚底涂白泥的虚无罪名。

65

​Nec te decipiant veteres circum atria cerae.

也不要让中庭周围古老的蜡像欺骗了你。

​Tolle tuos tecum, pauper amator, avos!

“贫穷的情人啊,带着你的祖先一起滚吧!”

​Qui, quia pulcher erit, poscet sine munere noctem,

那个因为自己长得美,就要求无偿共度良宵的人,

​Quod det, amatorem flagitet ante suum!3

让他先去向他自己的情人讨要可以给予你的东西吧!

​Parcius exigito pretium, dum retia tendis,

当你撒网的时候,要稍微克制地索要价格,

70

​Ne fugiant; captos legibus ure tuis!

免得他们逃跑;一旦捕获,就要用你的规矩去折磨他们!

​Nec nocuit simulatus amor; sine, credat amari,

虚假的爱也无害;让他相信自己被爱着,

​Et cave ne gratis hic tibi constet amor!

但要小心,别让这爱对你而言成了免费的!

​Saepe nega noctes. capitis modo finge dolorem,

经常拒绝夜间的约会。有时假装头痛,

​Et modo, quae causas praebeat, Isis erit.

有时,伊西斯神就会提供借口。

75

​Mox recipe, ut nullum patiendi colligat usum,

不久再接纳他,免得他养成了忍耐的习惯,

​Neve relentescat saepe repulsus amor.

也免得经常被拒绝的爱冷却下来。

​Surda sit oranti tua ianua, laxa ferenti;

让你的门对哀求者充耳不闻,对送礼者敞开;

​Audiat exclusi verba receptus amans;

让被接纳的情人听见被拒之门外的那个人的怨言;

​Et, quasi laesa prior, nonnumquam irascere laeso —

并且,仿佛是你先受了委屈一样,有时向受伤害的人发怒——

80

​Vanescit culpa culpa repensa tua.

用你的反咬一口,你的罪过便消散了。

​Sed numquam dederis spatiosum tempus in iram:

但千万不要给愤怒留出太长的时间:

​Saepe simultates ira morata facit.

长久的愤怒往往会制造真正的仇恨。

​Quin etiam discant oculi lacrimare coacti,

甚至让你的眼睛学会在强迫下流泪,

​Et faciant udas illa vel ille genas;

让那个女人或那个男人以此湿润双颊;

85

​Nec, siquem falles, tu periurare timeto —

而且,如果你欺骗了谁,你也不要害怕违背誓言——

​Commodat in lusus numina surda Venus.

维纳斯会为恋爱游戏借出充耳不闻的神明。

​Servus et ad partes sollers ancilla parentur,

要准备一个机灵的男奴和能干的女仆来充当你的帮手,

​Qui doceant, apte quid tibi possit emi;

由他们来暗示情人,买什么东西给你最合适;

​Et sibi pauca rogent — multos si pauca rogabunt,

让他们也为自己讨要一点点——如果他们向许多人讨要一点点,

90

​Postmodo de stipula grandis acervus erit.

不久之后,麦秸也能积成大草垛。

​Et soror et mater, nutrix quoque carpat amantem;

让姐妹和母亲,还有乳母也去剥削情人;

​Fit cito per multas praeda petita manus.

通过许多人的手去索取,猎物很快就能到手。

​Cum te deficient poscendi munera causae,

当你缺乏索要礼物的借口时,

​Natalem libo testificare tuum!

就用祭祀蛋糕来证明那是你的生日!

95

​Ne securus amet nullo rivale, caveto;

要当心,别让他因为没有竞争对手而安心去爱;

​Non bene, si tollas proelia, durat amor.

如果你取消了战斗,爱情就无法长久维持。

​Ille viri videat toto vestigia lecto

让他看见整个床上都有男人的痕迹,

​Factaque lascivis livida colla notis.​Munera praecipue videat, quae miserit alter.

以及因放荡的吻痕而变得青紫的脖颈。

100

​Si dederit nemo, Sacra roganda Via est.

特别要让他看见别人送来的礼物。如果没有人送,就去圣道街买个假的展示。

​Cum multa abstuleris, ut non tamen omnia donet,

当你拿走了许多东西,以至于他无法把所有的都送给你时,

​Quod numquam reddas, commodet, ipsa roga!

你自己去要求他把那些你永远不会归还的东西“借”给你!

​Lingua iuvet mentemque tegat — blandire noceque;

让舌头协助并掩盖你的心思——既要奉承又要伤害;

​Inpia sub dulci melle venena latent.

恶毒的毒药就隐藏在甜美的蜜糖之下。

105

​Haec si praestiteris usu mihi cognita longo,

如果你能实行这些我通过长期实践所得来的经验,

​Nec tulerint voces ventus et aura meas,

而且风和微风没有吹走我的话语,

​Saepe mihi dices vivae bene, saepe rogabis,

你会在我活着的时候经常对我说好话,也经常祈求

​Ut mea defunctae molliter ossa cubent.'

让我死后的骨头能安稳地躺着。”

​Vox erat in cursu, cum me mea prodidit umbra,

她的话还在继续,这时我的影子暴露了我,

110

​At nostrae vix se continuere manus,

而我的双手几乎无法克制自己,

​Quin4 albam raramque comam lacrimosaque vino

差点要去撕扯她那稀疏的白发、因喝酒而流泪的眼睛,

​Lumina rugosas distraherentque genas.

以及满是皱纹的双颊。

​Di tibi dent nullosque Lares inopemque senectam,

愿神明惩罚你,让你无家可归,度过贫困的余生,

​Et longas hiemes perpetuamque sitim!

以及漫长的严冬和永恒的饥渴!

语法注4 条
  1. 1.8.58milia multa leges

    leges 是 lego(收集、挑选或阅读)的将来时。milia multa 指数千塞斯特尔提乌斯(省略了货币单位),与诗人的“诗歌(carmine / legere)”形成对比,含有“读出/收集金钱”的双关含义。

  2. 1.8.64gypsati crimen inane pedis

    gypsati pedis(涂有白土的脚)指的是罗马奴隶市场上被贩卖的外来奴隶在脚上涂白泥的习俗。crimen inane(虚无的指责)说明,只要有钱,这种奴隶出身的身份带来的世俗偏见完全不值一提。

  3. 1.8.68Quod det, amatorem flagitet ante suum!

    Quod det 是表示目的或特征的虚拟式从句,意为“可供给予的东西”。amatorem suum 指的是这个美男子自己的(男性)情人(赞助人),讽刺他自己也是个受人供养的娈童,应当先去向自己的赞助人讨钱。

  4. 1.8.110vix se continuere manus, quin...

    continuere 是完成时第三人称复数 continuerunt,与主语 manus 一致。vix... quin 句型表示“几乎无法克制而不去……”,后接虚拟式 distraherent。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)urn:cts:latinLit:phi0959.phi001.humanitext-lat2:1.8.57-1.8.114