← 奥维德

爱经

§1.10.1-1.10.64

对情人索要报酬的幻灭与对无偿之爱的呼唤

诗人因曾经像神话美女般倾慕的情妇开始索要金钱而感到幻灭,并谴责将爱情与神明商业化的风气。他指出富人当奉献财富,穷人当奉献忠诚,而他自己则通过诗歌赋予永恒的名声,呼吁一种不掺杂金钱交易的纯洁爱情。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
1

​Qualis ab Eurota Phrygiis avecta carinis

正如那被弗里吉亚船只从埃夫罗塔斯河畔带走的女子,

​Coniugibus belli causa duobus erat,

曾是她两位丈夫之间战争的起因,

​Qualis erat Lede, quam plumis abditus albis

正如那丽达,当一个聪明的通奸者隐藏在白色的羽毛中,

​Callidus in falsa lusit adulter ave,

用一只假鸟的化身欺骗了她,

5

​Qualis Amymone siccis erravit in agris,

正如阿密摩涅在干涸的土地上徘徊,

​Cum premeret summi verticis urna comas —

当置于头顶的水罐压着她的秀发时——

​Talis1 eras; aquilamque in te taurumque timebam,

你曾是那般模样;为此我曾害怕那雄鹰与公牛,

​Et quidquid magno de Iove fecit amor.

以及爱神让伟大的朱庇特所做的一切变身。

​Nunc timor omnis abest, animique resanuit error,

如今所有的恐惧都已消逝,心灵的迷误也已痊愈,

10

​Nec facies oculos iam capit ista meos.

你的那副容貌再也无法俘获我的双眼。

​Cur sim mutatus, quaeris? quia munera poscis.

你问我为何改变?因为你索要礼物。

​Haec te non patitur causa placere mihi.

这一原因使你无法再取悦于我。

​Donec eras simplex, animum cum corpore amavi;

只要你还纯真,我便爱你的肉体,也爱你的心灵;

​Nunc mentis vitio laesa figura tua est.

如今你的容貌已被你心灵的卑劣所损害。

15

​Et puer est et nudus Amor; sine sordibus annos

爱神既是男童,又是裸体;他拥有无瑕的岁月,

​Et nullas vestes, ut sit apertus, habet.

且不着寸缕,以便能坦诚相见。

​Quid puerum Veneris pretio prostare iubetis?

你们为何命令维纳斯的儿子为了金钱而卖身?

​Quo pretium condat, non habet ille sinum!

他没有藏纳金钱的衣兜!

​Nec Venus apta feris Veneris nec filius armis —

维纳斯不适合粗暴的武器,维纳斯的儿子也不适合——

20

​Non decet inbelles aera merere2 deos.

非战之神不应当赚取军饷。

​Stat meretrix certo cuivis mercabilis aere,

妓女为了固定的金钱而立,任人收买,

​Et miseras iusso corpore quaerit opes;

用受人驱使的肉体换取可怜的财富;

​Devovet imperium tamen haec lenonis avari

然而,即便她也诅咒那贪婪老鸨的统治,

​Et, quod vos facitis sponte, coacta facit.

且在强迫下做着你们自愿做的事。

25

​Sumite in exemplum pecudes ratione carentes;

以缺乏理性的牲畜为榜样吧;

​Turpe erit, ingenium mitius esse feris.

若野兽的本性比人类更温和,那将是耻辱。

​Non equa munus equum, non taurum vacca poposcit;

母马不向公马索要礼物,母牛也不向公牛索要;

​Non aries placitam munere captat ovem.

公羊不用礼物去诱惑它中意的母羊。

​Sola viro mulier spoliis exultat ademptis,

唯独女人因从男人那里夺来的战利品而狂喜,

30

​Sola locat noctes, sola licenda venit,

唯独她出租黑夜,唯独她明码标价,

​Et vendit quod utrumque iuvat quod uterque petebat,

出卖那让双方都感到愉悦、双方都在寻求的事物,

​Et pretium, quanti gaudeat ipsa, facit.

并根据她自己享乐的程度来定价。

​Quae Venus ex aequo ventura est grata duobus,

既然爱意同样能让双方感到愉悦,

​Altera cur illam vendit et alter emit?

为何其中一方出卖它,而另一方购买它?

35

​Cur mihi sit damno, tibi sit lucrosa voluptas,

为何那由男女共同举动所带来的快乐,

​Quam socio motu femina virque ferunt?

却成了我的损失,而成了你的财富?

​Non bene conducti vendunt periuria testes,

被雇佣的证人出卖伪誓是不妥的,

​Non bene selecti iudicis arca patet.

被选出的法官敞开钱箱也是不妥的。

​Turpe reos empta miseros defendere lingua;

用买来的舌头为可怜的被告辩护是可耻的;

40

​Quod faciat magni, turpe tribunal, opes;

法庭为了聚敛巨额财富是可耻的;

​Turpe tori reditu census augere paternos,

通过床榻的收益增加父辈的财产是可耻的,

​Et faciem lucro prostituisse suam.

为了利润而出卖自己的容貌也是可耻的。

​Gratia pro rebus merito debetur inemptis;

对于未被购买的事物,理应致以谢意;

​Pro male conducto gratia nulla toro.

而对于出租的床榻,则无需任何感激。

45

​Omnia conductor solvit; mercede soluta

承租者支付了一切;一旦付清酬金,

​Non manet officio debitor ille tuo.

他便不再亏欠你的情分。

​Parcite, formosae, pretium pro nocte pacisci;

美丽的姑娘们啊,请不要为了一夜而商定价格;

​Non habet eventus sordida praeda bonos.

肮脏的掠夺不会有好的结果。

​Non fuit armillas tanti pepigisse3 Sabinas,

约定获取萨宾人的手镯并不值那么多,

50

​Ut premerent sacrae virginis arma caput;

以至于让圣洁处女的头颅被武器压碎;

​E quibus exierat, traiecit viscera ferro

儿子用铁剑刺穿了那生育自己的母体,

​Filius, et poenae causa monile fuit.

而一条首饰便是这惩罚的起因。

​Nec tamen indignum est a divite praemia posci;

然而,向富有的人索取回报并非不妥;

​Munera poscenti quod dare possit, habet.

他拥有能够给予索求者的东西。

55

​Carpite de plenis pendentes vitibus uvas;

从饱满的藤蔓上采摘悬挂着的葡萄吧;

​Praebeat Alcinoi poma benignus ager!

让阿尔基诺奥斯那慷慨的田地提供果实!

​Officium pauper numeret studiumque fidemque;

穷人则应当奉献他的服务、热情与忠诚;

​Quod quis habet, dominae conferat omne suae.

每个人都应当将自己所拥有的全部奉献给他的女主人。

​Est quoque carminibus meritas celebrare puellas

用诗歌赞美值得赞美的姑娘,也是我的嫁妆;

60

​Dos mea; quam volui, nota fit arte mea.

凡我所中意的人,都将因我的艺术而闻名。

​Scindentur vestes, gemmae frangentur et aurum;

衣物会被撕裂,宝石和黄金会被打碎;

​Carmina quam tribuent, fama perennis erit.

而诗歌所赋予的名声将是永恒的。

​Nec dare, sed pretium posci dedignor et odi;

我并不鄙视给予,但我鄙视并痛恨被索要价格;

​Quod nego poscenti, desine velle, dabo!

停止渴望我拒绝给索求者的东西,我自然会给予!

语法注3 条
  1. 1.10.1Qualis ... Talis

    第1、3、5行中以 Qualis 开始的三个比喻从句,都指向第7行中含有 Talis 的主句。诗人将从前的情妇比作神话中的美女(海伦、丽达、阿密摩涅),以此解释为什么他过去会因她而害怕朱庇特的各种变身。

  2. 1.10.20aera merere

    原本是一个军事术语,意为“赚取军饷”或“服兵役”。此处既呼应了前文的 feris ... armis,又在语境中双关地指代“(为了爱而)获取报酬或金钱”。

  3. 1.10.49tanti pepigisse

    使用价值属格 tanti 的无人称表达,意为“承兑……不值那么多钱”。不定式 pepigisse(承诺、约定)充当主语,第50行的 Ut 从句是随之而来的结果从句。此处指索要萨宾人手镯的塔尔佩亚的神话。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
  • 2026-09-21 AI校阅 — 译文 1 处
urn:cts:latinLit:phi0959.phi001.humanitext-lat2:1.10.1-1.10.64