← 奥维德

爱经

§1.8.1-1.8.56

老鸨狄普萨斯的巫术与迎合富商的劝告

诗人介绍了拥有阴森魔力和强大辩才的老鸨狄普萨斯,并偷听到她极力劝说诗人的情人放弃贞洁、接受富有情人的荒唐言论。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
1

​Est quaedam — quicumque volet cognoscere lenam,

有一个女人——无论是谁想要了解老鸨,

​Audiat! — est quaedam nomine Dipsas anus.

且听着!——有一个名叫狄普萨斯的老太婆。

​Ex re nomen habet — nigri non illa parentem

她因事实而得其名。她从未在清醒的状态下,

​Memnonis1 in roseis sobria vidit equis.

看见黑人梅姆农的母亲骑着玫瑰色的骏马。

5

​Illa magas artes Aeaeaque carmina novit

她懂得魔术和艾艾埃亚的咒语,

​Inque caput liquidas arte recurvat aquas;

并用其法术将流淌的水逆流回源头;

​Scit bene, quid gramen, quid torto concita rhombo

她深知草药能做什么,那被旋转的纺锤动员起来的

​Licia, quid valeat virus amantis equae.

线能做什么,以及发情牝马的液体能做什么。

​Cum voluit, toto glomerantur nubila caelo;

当她希望时,乌云在整个天空中聚集;

10

​Cum voluit, puro fulget in orbe dies.

当她希望时,太阳在晴朗的天空中闪耀。

​Sanguine, siqua fides, stillantia sidera vidi;

我看见过(如果有什么可信度的话)流血的星辰;

​Purpureus Lunae sanguine vultus erat.

月亮的脸庞因血而呈深红色。

​Hanc ego nocturnas versam2 volitare per umbras

我怀疑她化了装,在夜间的阴影中飞翔,

​Suspicor et pluma corpus anile tegi.

她那老太婆的身体被羽毛所覆盖。

15

​Suspicor, et fama est. oculis quoque pupula duplex

我如此怀疑,而且传言也是如此。她的眼睛里也有双重瞳孔

​Fulminat, et gemino lumen ab orbe venit.

在闪光,光芒从双眼球中射出。

​Evocat antiquis proavos atavosque sepulcris

她从古老的坟墓中召回祖先和曾祖辈,

​Et solidam longo carmine findit humum.

并用长长的咒语劈开坚实的大地。

​Haec sibi proposuit thalamos temerare pudicos;

她把亵渎贞洁的婚姻视为自己的企图;

20

​Nec tamen eloquio lingua nocente caret.

而她的舌头也不缺乏有害的雄辩。

​Fors me sermoni testem dedit; illa monebat

偶然让我成了她谈话的见证人。她当时正在提出

​Talia — me duplices occuluere fores:

这样的建议——两扇门把我隐蔽了起来:

'Scis here te, mea lux, iuveni placuisse beato?

“我的光芒,你知道你昨天取悦了一个富有的青年吗?

​Haesit et in vultu constitit usque tuo.

他被迷住了,一直注视着你的脸。

25

​Et cur non placeas? nulli tua forma secunda est;

而你为什么不讨人喜欢呢?你的美貌不输给任何人;

​Me miseram, dignus corpore cultus abest!

可怜的我啊,配得上你身体的装饰却缺位了!

​Tam felix esses quam formosissima, vellem —

我希望你能够像你极其美丽那样富有——

​Non ego, te facta divite, pauper ero.

一旦你变得富有,我也不会贫穷。

​Stella tibi oppositi nocuit contraria Martis.

敌对的火星之星曾伤害过你。

30

​Mars abiit; signo nunc Venus apta suo.

火星已经离去;现在维纳斯在她的星座里很合适。

​Prosit ut adveniens, en adspice! dives amator

去看看吧,为了让她的到来对你有利!一个富有的情人

​Te cupiit; curae, quid tibi desit, habet.

渴望得到你;他很在乎你缺什么。

​Est etiam facies, qua se tibi conparet, illi;

他也有可以与你媲美的容貌;

​Si te non emptam vellet, emendus erat.3'

如果他不想买下你,他自己倒也是值得被买下的。”

35

​Erubuit. 'decet alba quidem pudor ora, sed iste,

她脸红了。“羞怯确实适合白皙的脸庞,但那种羞怯,

​Si simules, prodest; verus obesse solet.

如果你假装它,就是有益的;真实的通常会起反作用。

​Cum bene deiectis gremium spectabis ocellis,

当你把眼睛垂下,美丽地凝视着膝头时,

​Quantum quisque ferat, respiciendus erit.

必须根据每个人带来多少来顾及他们。

​Forsitan inmundae Tatio regnante Sabinae

或许在塔提乌斯统治时期,肮脏的萨宾妇女们

40

​Noluerint habiles pluribus esse viris;

不愿意顺从多个男人;

​Nunc Mars externis animos exercet in armis,

如今马尔斯在国外的战争中锻炼心智,

​At Venus Aeneae regnat in urbe sui.

而维纳斯在她自己的埃涅阿斯的城市里称霸。

​Ludunt formosae; casta est, quam nemo rogavit —

美丽的女人都在嬉戏;只有没人请求的女人才是贞洁的——

​Aut, si rusticitas non vetat, ipsa rogat.

或者,如果粗野不阻碍,她自己也会去请求。

45

​Has quoque, quae frontis rugas in vertice portant,

那些在额头(头顶)上带着皱纹的女人,你也去

​Excute; de rugis crimina multa cadent.

抖落她们吧;从皱纹中会掉落许多罪名。

​Penelope iuvenum vires temptabat in arcu;

珀涅罗珀曾用弓测试年轻人们的力量;

​Qui latus argueret,4 corneus arcus erat.

那角制的弓正是用来证实其精力的工具。

​Labitur occulte fallitque volubilis aetas,

流逝的时间在暗中流走,欺骗了我们,

50

​Ut celer admissis labitur amnis aquis.

正如奔流的河水释放出水流而流逝一样。

​Aera nitent usu, vestis bona quaerit haberi,

青铜因使用而闪亮,好衣服需要被穿着,

​Canescunt turpi tecta relicta situ —

被遗弃的房屋在难看的荒废中变白变旧——

​Forma, nisi admittas, nullo exercente senescit.

容貌也是,除非你接纳,在无人使用下也会衰老。

​Nec satis effectus unus et alter habent;

而且一两个人的成果并不足够;

55

​Certior e multis nec tam invidiosa rapina est.

从多人处获得的掠夺更稳妥,也不那么招人嫉恨。

​Plena venit canis de grege praeda lupis.

充足的猎物,从羊群中来到了年老的野狼那里。

语法注4 条
  1. 1.8.3nigri non illa parentem / Memnonis

    “黑人梅姆农的母亲”是曙光女神奥罗拉(Aurora)的转喻。说她从未在“清醒”(sobria)的状态下看见奥罗拉骑着玫瑰色的战马(即黎明),是用幽默的方式暗示她每天在天亮前就已经大醉。

  2. 1.8.13versam

    动词 verto 的被动完成分词阴性单数宾格。此处具有中间(自复)语态的含义(“化装/变身为鸟”),在宾格加不定式结构中作为 hanc 的谓语(versam [esse])使用。

  3. 1.8.34Si te non emptam vellet, emendus erat

    这是一个混合条件句,条件从句中的未完成过去时虚拟式 vellet 与主句中的直说式未完成过去时 emendus erat 相配。在维持违背事实假定的同时,它表达了当然或适切性,用以强调该青年的俊美(“即使他不想买下你,他自己也理应被买下”)。

  4. 1.8.48Qui latus argueret

    由关系代词 qui 引导的从句中的动词 argueret 为未完成过去时虚拟式,以 corneus arcus 为先行词,表示特征(描绘)或目的。名词 latus(侧腹/胁下)在爱情哀歌的诗歌语境中,常作为“性能力”或“体力”的隐喻。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(1 处,最近 2026-09-21)
  • 2026-09-21 AI校阅 — 注 1 处
urn:cts:latinLit:phi0959.phi001.humanitext-lat2:1.8.1-1.8.56