← 奥维德

爱经

§1.7.1-1.7.68

向恋人施暴后的自责与求和

诗人深切忏悔自己因一时狂乱而对心爱的女主人施加暴力的愚行。他将自己的罪过与神话中的狂人进行对比,并恳求她对自己进行肉体上的复仇、重新理顺凌乱的发丝。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
1

​Adde manus in vincla meas — meruere catenas —

把我的双手套上枷锁吧——它们配得上锁链——

​Dum furor omnis abit, siquis amicus ades!1

当所有的狂乱消退时,如果有朋友在,请在这里现身!

​Nam furor in dominam temeraria bracchia movit;

因为狂乱竟驱使我鲁莽的双臂,伸向了女主人;

​Flet mea vaesana laesa puella manu.

我那因我疯狂的手而受伤的姑娘,正在哭泣。

5

​Tunc ego vel caros potui violare parentes

那时,我甚至可能伤害我亲爱的父母,

​Saeva vel in sanctos verbera ferre deos!

甚至可能对神圣的神明施加无情的鞭笞!

​Quid? non et clipei dominus septemplicis Aiax

怎么?难道那手持七重盾牌的主人埃阿斯,不曾

​Stravit deprensos lata per arva greges,

在广阔的田野上,将捕获的牲畜群砍杀殆尽?

​Et, vindex in matre patris, malus ultor, Orestes

还有奥雷斯特斯,那为了父亲而向母亲复仇的、残酷的惩罚者,

10

​Ausus in arcanas poscere tela deas?

难道不曾胆敢向那神秘的女神们索求武器?

​Ergo ego digestos potui laniare capillos?

难道我竟然能够去撕扯她梳理整齐的发丝吗?

​Nec dominam motae dedecuere comae.

而那被弄乱的头发,也并未使女主人减损半分姿色。

​Sic formosa fuit. talem Schoeneida dicam

她当时便是如此美丽。我想,斯刻纽斯的女儿也曾是这般模样,

​Maenalias arcu sollicitasse2 feras;

手持弓箭去袭扰迈纳鲁斯山的野兽;

15

​Talis periuri promissaque velaque Thesei

也是这般模样,克里特姑娘痛哭着,看着那背信弃义的忒修斯的

​Flevit praecipites Cressa tulisse Notos;

誓言与风帆,被急驰的南风无情卷走;

​Sic, nisi vittatis quod erat Cassandra capillis,

也是这般模样,若非卡珊德拉的头发上系着神圣的带子,

​Procubuit templo, casta Minerva, tuo.

她就正如那倒伏在你的神殿中的人一样,贞洁的弥涅尔瓦啊。

​Quis mihi non 'demens!' quis non mihi 'barbare!' dixit?

谁不曾对我喊道“疯子!”?谁不曾对我斥道“野蛮人!”?

20

​Ipsa nihil; pavido est lingua retenta metu.

她自己却一言不发;她的舌头因惊恐的畏惧而僵住了。

​Sed taciti fecere tamen convicia vultus;

然而,她沉默的容颜却依然发出了控诉;

​Egit me lacrimis ore silente reum.

她闭口不言,仅凭泪水便将我推上了被告席。

​Ante meos umeris vellem cecidisse3 lacertos;

我真希望我的双臂在那之前就已从肩膀上脱落;

​Utiliter potui parte carere mei.

若是能失去我身体的一部分,倒也对我大有裨益。

25

​In mea vaesanas habui dispendia vires

我拥有了这股导致自我毁灭的狂暴力量,

​Et valui poenam fortis in ipse meam.

并且我自己逞强,反倒使这力量成了对我的惩罚。

​Quid mihi vobiscum, caedis scelerumque ministrae?

我与你们有什么相干,这杀戮与罪恶的帮凶们?

​Debita sacrilegae vincla subite manus!

戴上你们该受的枷锁吧,作恶多端的双手!

​An, si pulsassem minimum de plebe Quiritem,

难道,如果我殴打了平民中最卑微的罗马公民,

30

​Plecterer — in dominam ius mihi maius erit?

我会受到惩罚——难道我对女主人倒拥有更大的权力吗?

​Pessima Tydides scelerum monimenta reliquit.

狄俄墨德斯留下了最恶劣的罪行记录。

​Ille deam primus perculit — alter ego!

他是第一个击伤女神的人——而我是第二个!

​Et minus ille nocens. mihi, quam profitebar amare

而且他的罪行还轻些。对于我来说,那被我宣称深爱着的姑娘,

​Laesa est;4 Tydides saevus in hoste fuit.

被我伤害了;而狄俄墨德斯只是对敌人残忍。

35

​I nunc, magnificos victor molire triumphos,

去吧,胜利者,筹备你那壮丽的凯旋式,

​Cinge comam lauro votaque redde Iovi,

用月桂树冠冕环绕你的发丝,向朱庇特履行你的誓言,

​Quaeque tuos currus comitantum turba sequetur,

让尾随伴随着你战车的围观人群,

​Clamet 'io! forti victa puella viro est!'

高呼:“喔!姑娘被英勇的男子征服了!”

​Ante eat effuso tristis captiva capillo,

让那披头散发、满面愁容的女囚走在前面,

40

​Si sinerent laesae, candida tota, genae.5

只要她那受伤的脸颊允许,她本是纯白无暇的。

​Aptius impressis fuerat livere labellis

本该是用深吻使她的双唇显出青紫,

​Et collum blandi dentis habere notam.

让她的颈项留下温柔牙齿的痕迹,那才更为合适。

​Denique, si tumidi ritu torrentis agebar,

归根结底,如果我当时像暴涨的洪流般失控,

​Caecaque me praedam fecerat ira suam,

盲目的愤怒已将我当作了它的猎物,

45

​Nonne satis fuerat timidae inclamasse puellae,

难道对那害怕的姑娘大声斥责,

​Nec nimium rigidas intonuisse minas,

甚至如雷般发出并非过于严厉的恐吓,还不敷使用吗?

​Aut tunicam summa deducere turpiter ora

或者,无礼地将她的外衣从领口扯下,

​Ad mediam? — mediae zona tulisset opem.

直至腰际?——她腰间的腰带本会提供保护。

​At nunc sustinui raptis a fronte capillis

可是如今,我竟然在扯掉她额前的秀发之后,

50

​Ferreus ingenuas ungue notare genas.

铁石心肠地用指甲去抓伤她高贵的脸颊。

​Adstitit illa amens albo et sine sanguine vultu,

她呆立在那里,面色惨白,毫无血色,

​Caeduntur Pariis qualia saxa iugis.

宛如那从帕罗斯山脉上开采出来的石料。

​Exanimis artus et membra trementia vidi —

我看见她毫无生气的四肢和颤抖的身躯——

​Ut cum populeas ventilat aura comas,

宛如微风吹拂着白杨树的叶子,

55

​Ut leni Zephyro gracilis vibratur harundo,

宛如纤细的芦苇在温柔的西风中摇曳,

​Summave cum tepido stringitur unda Noto;

又如暖和的南风拂过波浪的表面。

​Suspensaeque diu lacrimae fluxere per ora,

蓄积已久的泪水,终于沿着她的脸颊流淌而下,

​Qualiter abiecta de nive manat aqua.

恰似融化的雪水从堆积的雪中渗出。

​Tunc ego me primum coepi sentire nocentem —

那时我才第一次开始感到自己罪孽深重——

60

​Sanguis erant lacrimae, quas dabat illa, meus.

她所流下的泪水,正是我的鲜血。

​Ter tamen ante pedes volui procumbere supplex;

然而,我三次想要像哀求者那样跪倒在她的脚前;

​Ter formidatas reppulit illa manus.

三次她都因惊恐而推开了我那令人畏惧的双手。

​At tu ne dubita — minuet vindicta dolorem —

但你,不要犹豫——复仇会减轻你的痛苦——

​Protinus in vultus unguibus ire meos.

立即用指甲抓向我的脸颊。

65

​Nec nostris oculis nec nostris parce capillis:

不要怜惜我的眼睛,也不要放过我的头发:

​Quamlibet infirmas adiuvat ira manus;

愤怒会给予双手力量,无论它们多么柔弱;

​Neve mei sceleris tam tristia signa supersint,

免得我罪行的如此悲哀的迹象继续留存,

​Pone recompositas in statione comas!

把你重新理顺的发丝恢复原样吧!

语法注5 条
  1. 1.7.2siquis amicus ades

    'ades'(既可视为 'adsum' 的第二人称单数现在时命令式,也可视为在 'si quis amicus [es, qui] ades' 结构中的直陈式现在时第二人称单数)在文境中,最自然地应当解释为命令式,以此恳求在场的任一朋友来遏制诗人的狂乱。

  2. 1.7.13talem Schoeneida dicam ... sollicitasse

    Schoeneida(指斯刻纽斯的女儿,即阿塔兰忒)是希腊语名词变化的宾格形式。此处为受主句动词 'dicam'(虚拟式现在时或直陈式将来时)引导的宾格加不定式构文(A.C.I.),作为完成时不定式 'sollicitasse' 的逻辑主语。

  3. 1.7.23vellem cecidisse

    未完成过去时虚拟式 'vellem'(表示无法实现的愿望,“我真希望当时已经……”)后接完成时不定式 'cecidisse',用以表达对过去已完成动作(双臂已从肩膀脱落)的强烈后悔与期盼。

  4. 1.7.33mihi, quam profitebar amare / Laesa est

    'mihi' 是与 'laesa est' 连用的施事者与格(或关系与格)。关系代名词 'quam' 的先行词(女主人)被省略,并作为主句动词 'laesa est' 的主语,整体统语结构为:“那曾被我宣称深爱着的她,被我(或对我而言)伤害了”。

  5. 1.7.40Si sinerent laesae, candida tota, genae

    'candida tota'(主格单数阴性)是修饰前文 'captiva'(女囚,即女主人自身)的形容词短语。'sinerent' 是虚拟式未完成过去时,表示反事实条件,暗示她受伤的脸颊使其无法展现原本浑然雪白的美态。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)・修订记录(2 处,最近 2026-09-21)
  • 2026-09-21 AI校阅 — 译文 2 处
urn:cts:latinLit:phi0959.phi001.humanitext-lat2:1.7.1-1.7.68