← 奥维德

爱经

§1.6.1-1.6.74

恳求看门人开门与紧闭门前的哀叹

诗人恳求并威胁冷酷的看门人打开紧闭的大门,放他去见情人,诉说自己的痛苦,但最终未能成功,在黎明时分抱憾离去。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
1

​Ianitor — indignum! — dura religate catena,

看门人啊——何其不堪!——被沉重的锁链捆绑着,

​Difficilem moto cardine pande forem!

转动转轴,打开那扇难开的门吧!

​Quod precor, exiguum est — aditu fac ianua parvo

我所祈求的不过是一件微不足道的小事——请让那扇半开的门,留出一道窄缝,

​Obliquum capiat semiadaperta latus.

容我侧着身子穿过去。

5

​Longus amor tales corpus tenuavit in usus

长久的爱情为了这种用途而使我的身体消瘦,

​Aptaque subducto pondere membra dedit.

减轻了我的体重,赋予我便于穿行的四肢。

​Ille per excubias custodum leniter ire

他引领着我,在守卫的看守下轻手轻脚地穿过;

​Monstrat: inoffensos derigit ille pedes.

他指引着不曾绊倒的双脚。

​At quondam noctem simulacraque vana timebam;

然而,往昔我也曾害怕黑夜和虚幻的幽灵;

10

​Mirabar, tenebris quisquis iturus erat.

过去无论是谁要在黑暗中前行,我都感到不可思议。

​Risit, ut audirem, tenera cum matre Cupido

丘比特与他温柔的母亲一同发笑,好让我听见,

​Et leviter 'fies tu quoque fortis' ait.

轻轻地说道:“你也将变得勇敢。”

​Nec mora, venit amor — non umbras nocte volantis,

毫不迟延地,爱情降临了——我不怕在黑夜中飞舞的阴影,

​Non timeo strictas in mea fata manus.

也不怕针对我的性命而拔出的利刃。

15

​Te nimium lentum timeo, tibi blandior uni;

我唯独害怕你那冷酷的怠慢,我只对你一人谄媚;

​Tu, me quo possis perdere, fulmen habes.

你手握着足以置我于死地的雷霆。

​Adspice — uti videas, inmitia claustra relaxa —

瞧啊——好让你看见,松开那无情的锁闭吧——

​Uda sit ut1 lacrimis ianua facta meis!

这扇门已被我的泪水打得多么湿透!

​Certe ego, cum posita stares ad verbera veste,

确实,当你脱去衣服、面临鞭笞而站立时,

20

​Ad dominam pro te verba tremente tuli.

曾为颤抖着的你向女主人求情。

​Ergo quae valuit pro te quoque gratia quondam —

那么,曾经连对你也起作用的那份恩情——

​Heu facinus! — pro me nunc valet illa parum?

唉,真是不公!——如今对我难道就起不到半分作用吗?

​Redde vicem meritis! grato licet esse2 quod optas.

报答我的恩情吧!你可以成为你所期盼的、懂得感恩的人。

​Tempora noctis eunt; excute poste seram!

夜色渐逝;把门闩从门柱上拔下来吧!

25

​Excute! sic, inquam, longa relevere catena,

拔下来!我说,这样你就能摆脱漫长的锁链,

​Nec tibi perpetuo serva bibatur aqua!

也无须永远饮用奴隶的苦水!

​Ferreus orantem nequiquam, ianitor, audis,

铁石心肠的看门人啊,你徒然地听着我的哀求,

​Roboribus duris ianua fulta riget.

那由坚硬木料支撑着的门依然紧闭。

​Urbibus obsessis clausae munimina portae

被围困的城市才需要紧闭城门作为防卫;

30

​Prosunt; in media pace quid arma times?

而在和平的时期,你为何还要惧怕武器?

​Quid facies hosti, qui sic excludis amantem?

你对情人尚且如此排斥,若遇到敌人你又将如何应对?

​Tempora noctis eunt; excute poste seram!

夜色渐逝;把门闩从门柱上拔下来吧!

​Non ego militibus venio comitatus et armis;

我并非带着士兵与武器前来;

​Solus eram,3 si non saevus adesset Amor.

若非残忍的爱神相随,我本是孤身一人。

35

​Hunc ego, si cupiam, nusquam dimittere possum;

哪怕我想,我也绝不可能将他遣走;

​Ante vel a membris dividar ipse meis.

在那之前,我宁可先与我自己的肢体分离。

​Ergo Amor et modicum circa mea tempora vinum

于是,爱神与我额角间微醺的酒意

​Mecum est et madidis lapsa corona comis.

与我作伴,还有那顶从湿漉发丝上滑落的花冠。

​Arma quis haec timeat? quis non eat obvius illis?

谁会害怕这样的“武器”?谁又不会去迎合它们呢?

40

​Tempora noctis eunt; excute poste seram!

夜色渐逝;把门闩从门柱上拔下来吧!

​Lentus es: an somnus, qui te male perdat, amantis

你无动于衷:莫非是那该死的睡眠,

​Verba dat in ventos aure repulsa tua?

堵住了你的耳朵,将情人的呼唤吹散在风中?

​At, memini, primo, cum te celare volebam,

可是我记得,起初当我想避开你的时候,

​Pervigil in mediae sidera noctis eras.

你却在午夜的星空下通宵达旦地守候。

45

​Forsitan et tecum tua nunc requiescit amica —

或许此时,你的情人也正和你在一起歇息——

​Heu, melior quanto sors tua sorte mea!

唉,你的命运比我的不知要好上多少倍!

​Dummodo sic, in me durae transite catenae!

只要能如此,坚硬的锁链啊,就转移到我的身上吧!

​Tempora noctis eunt; excute poste seram!

夜色渐逝;把门闩从门柱上拔下来吧!

​Fallimur, an verso sonuerunt cardine postes,

是我听错了吗,还是转轴转动、门柱作响,

50

​Raucaque concussae signa dedere fores?

被撼动的门扉发出了沙哑的信号?

​Fallimur — inpulsa est animoso ianua vento.

我听错了——不过是烈风吹动了门扉。

​Ei mihi, quam longe spem tulit aura meam!

悲哉,微风竟将我的希望吹得如此遥远!

​Si satis es raptae, Borea, memor Orithyiae,

北风波瑞阿斯啊,如果你还深深记着被你劫走的奥丽茨伊亚,

​Huc ades et surdas flamine tunde foris!

就到这里来,用你的狂风猛击这扇充耳不闻的门吧!

55

​Urbe silent tota, vitreoque madentia rore

整个城市一片寂静,那浸润着如玻璃般清露的

​Tempora noctis eunt; excute poste seram!

夜色渐逝;把门闩从门柱上拔下来吧!

​Aut ego iam ferroque ignique paratior ipse,

否则我已准备得更充分,将亲自带着铁器与火把,

​Quem4 face sustineo, tecta superba petam.

用手中的火把燃起烈焰,向这傲慢的宅邸发起进攻。

​Nox et Amor vinumque nihil moderabile suadent;

黑夜、爱情与美酒绝不劝人克制;

60

​Illa pudore vacat, Liber Amorque metu.

前者毫无羞耻,利贝尔与爱神则不知畏惧。

​Omnia consumpsi, nec te precibusque minisque

我已用尽了一切手段,然而无论是哀求还是威胁,

​Movimus, o foribus durior ipse tuis.

都无法动摇你,啊,你这比自己守护的门还要坚硬的人。

​Non te formosae decuit servare puellae

你本不配看守美丽姑娘的门槛;

​Limina, sollicito carcere dignus eras.

你更配去守卫那充满焦虑的牢狱。

65

​Iamque pruinosus molitur Lucifer axes,

如今,满身霜华的启明星已转动起车轴,

​Inque suum miseros excitat ales opus.

报晓的飞禽正唤醒痛苦的人们去操劳各自的生计。

​At tu, non laetis detracta corona capillis,

而你,这顶从我不悦的发丝上摘下的花冠,

​Dura super tota limina nocte iace!

就在这坚硬的门槛上躺过整夜吧!

​Tu dominae, cum te proiectam mane videbit,

当女主人清晨看见被抛弃在此的你,你将对她而言,

70

​Temporis absumpti tam male testis eris.

成为我如此凄惨地消磨掉这段时光的见证。

​Qualiscumque vale sentique abeuntis honorem;

无论你是个怎样的人,别了,且领受这离去之人的最后致意;

​Lente nec admisso turpis amante, vale!

别了,你这不让情人进门、顽固又可鄙的家伙!

​Vos quoque, crudeles rigido cum limine postes

还有你们,这冰冷门槛旁的无情门柱,

​Duraque conservae ligna, valete, fores!

以及同为奴隶、木质坚硬的门扉,别了!

语法注4 条
  1. 1.6.18Uda sit ut

    带有虚拟语气 sit 的连词 ut 在此被解释为感叹句(“多么……”)或由 Adspice (1.6.17) 引导的间接疑问从句(“看看……如何”)。也可以理解为目的状语从句(“为了使……”),在那种情况下它将修饰 relaxa。

  2. 1.6.23grato licet esse

    licet 之后不定式的主语(省略的 tibi)吸引谓语形容词 gratus 变为与格 grato(与格吸引)。意思是“你可以成为你所期望的那个懂得感恩的人”。

  3. 1.6.34Solus eram

    在条件从句含有与过去事实相反的虚拟语气未完成时(si non adesset)的条件句中,主句使用了直陈式未完成时(eram)。这是一种修辞手法,用以强调事态的紧迫性或差一点就成事实的真实感。

  4. 1.6.58Quem

    关系代词的单数阳性宾格形式。其先行词是前一行(1.6.57)中的 igni(ignisque),意思是“我用火把(fax)维持着的(火)”。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)urn:cts:latinLit:phi0959.phi001.humanitext-lat2:1.6.1-1.6.74