← 奥维德

爱经

§1.14.1-1.14.56

为科琳娜因染发失去秀发而发的哀叹

诗人哀叹女主人因过度染色和烫发而失去了原本美丽的秀发,他在安慰悲伤的她的同时也指责了她的虚荣心。

显示 ▾
显示
译文
字体
AI ↗
← 上一节下一节 →
1

​Dicebam 'medicare tuos desiste capillos!'

我曾说:“别再用药水染你的头发了!”

​Tingere quam possis, iam tibi nulla coma est.

如今你已没有任何可以染的头发了。

​At si passa fores,1 quid erat spatiosius illis?

但若你由着它生长,还有什么能比它们更茂密呢?

​Contigerant imum, qua patet usque, latus.

它们曾一直垂到你腰部的最下端。

5

​Quid, quod2 erant tenues, et quos ornare timeres?

况且它们是那么细柔,以至于你甚至害怕去打扮它们,这又当如何?

​Vela colorati qualia Seres habent,

犹如色彩斑斓的塞雷斯人所拥有的面纱,

​Vel pede quod gracili deducit aranea filum,

又如蜘蛛用纤细的脚拉出的丝线,

​Cum leve deserta sub trabe nectit opus.

当它在废弃的梁下织就轻巧的工作时。

​Nec tamen ater erat nec erat tamen aureus ille,

然而那颜色既非黑色,亦非金色,

10

​Sed, quamvis neuter, mixtus uterque color —

虽两者皆非,却是两者的混合色——

​Qualem clivosae madidis in vallibus Idae

宛如在山路崎岖、湿润的伊达山谷中,

​Ardua derepto cortice cedrus habet.

那高耸的雪松被剥去树皮时所呈现的颜色。

​Adde, quod et dociles et centum flexibus apti

此外,它们既温顺又适合百般卷曲,

​Et tibi nullius causa doloris erant.

且绝不会给你带来任何痛楚。

15

​Non acus abrupit, non vallum pectinis illos.

发针不曾折断它们,梳齿的排栅也不曾伤害它们。

​Ornatrix tuto corpore semper erat;

梳头女仆的身体总是平平安安;

​Ante meos saepe est oculos ornata nec umquam

她经常在我的眼前梳妆,却从未

​Bracchia derepta saucia fecit acu.

因抢过发针而刺伤女仆的手臂。

​Saepe etiam nondum digestis mane capillis

甚至经常在清晨,头发尚未梳理之时,

20

​Purpureo iacuit semisupina toro.

她半仰卧在紫色的卧榻上。

​Tum quoque erat neclecta decens, ut Threcia Bacche,

那时,她不加修饰也依然动人,正如色雷斯的狂女,

​Cum temere in viridi gramine lassa iacet.

疲惫地随意躺在绿草地上。

​Cum graciles essent tamen et lanuginis instar,

尽管它们是那么纤细,宛如柔毛,

​Heu, male vexatae quanta tulere comae!

唉,那惨遭折磨的头发承受了多少痛苦!

25

​Quam se praebuerunt ferro patienter et igni,

它们是多么耐心地将自己献给铁器和火焰,

​Ut fieret torto nexilis orbe sinus!

从而编织出卷曲呈圆环的秀发!

​Clamabam: 'scelus est istos, scelus urere crines!

我曾大声呼喊:“烧毁那样的头发是罪过,是罪过!”

​Sponte decent; capiti, ferrea, parce tuo!

“它们自然就很美;无情的女人啊,爱惜你自己的头颅吧!”

​Vim procul hinc remove! non est, qui debeat uri;

“让暴力远离这里!这不是应当被烧灼的头发;”

30

​Erudit admotas ipse capillus acus.3'

“头发自身就在引导那靠近它的发针。”

​Formosae periere comae — quas vellet Apollo,

美丽的头发已消逝——阿波罗会渴望,

​Quas vellet capiti Bacchus inesse suo!

巴克科斯也会渴望它们长在自己头上的那种头发!

​Illis contulerim, quas quondam nuda Dione

我本可将它们比作,那昔日赤裸的狄俄涅

​Pingitur umenti sustinuisse manu.

在画中被描绘成用湿润的手托着的头发。

35

​Quid male dispositos quereris periisse capillos?

你为何哀叹那因打理不当而毁掉的头发?

​Quid speculum maesta ponis, inepta, manu?

愚蠢的人啊,为何用悲伤的手放下镜子?

​Non bene consuetis a te spectaris ocellis;

你无法再用往常惯用的眼神看待自己;

​Ut placeas, debes inmemor esse tui.4

为了让自己宽心,你必须忘记你自己。

​Non te cantatae laeserunt paelicis herbae,

并非情敌施了咒的药草伤害了你,

40

​Non anus Haemonia perfida lavit aqua;

亦非狡诈的丑妪用海摩尼亚的水洗了你;

​Nec tibi vis morbi nocuit — procul omen abesto! —

也非疾病的力量伤害了你——愿不祥之兆远离!——

​Nec minuit densas invida lingua comas.

亦非嫉妒的舌头使你浓密的头发变稀少。

​Facta manu culpaque tua dispendia sentis;

你正感受着由你自己的手和过错所造成的损失;

​Ipsa dabas capiti mixta venena tuo.

是你亲手将调配好的毒药施加在自己的头上。

45

​Nunc tibi captivos mittet Germania crines;

如今德意志将为你送来俘虏的秀发;

​Tuta triumphatae munere gentis eris.

凭借这战败民族的赠礼,你将免于难堪。

​O quam saepe comas aliquo mirante rubebis,

哦,每当有人赞美你的头发时,你会多么频繁地脸红,

​Et dices: 'empta nunc ego merce probor,

并且说道:“我现在正因买来的货物而获得赞许,”

​Nescio quam pro me laudat nunc iste Sygambram.

“那个人现在赞美着某个斯甘布里女人来代替我。”

50

​Fama tamen memini cum fuit ista mea.'

“然而我还记得,那份荣耀曾经属于我自己。”

​Me miserum! lacrimas male continet oraque dextra

悲哀的我啊!她难掩泪水,用右手

​Protegit ingenuas picta rubore genas.

掩起那因红晕而染色的、高贵的双颊。

​Sustinet antiquos gremio spectatque capillos,

她把昔日的秀发放在膝上注视着,

​Ei mihi, non illo munera digna loco!5

哀哉,那是配不上那个地方的礼物!

55

​Collige cum vultu mentem! reparabile damnum est.

整顿你的面容和心情吧!这损失是可以挽回的。

​Postmodo nativa conspiciere coma.

不久之后,你将再次以自己天然的秀发示人。

语法注5 条
  1. 1.14.3passa fores

    动词 patior(允许、听任)的虚拟式过去完成时第二人称单数,其中 fores 是 esses 的替代形式。与主句中的 quid erat... 一起构成了过去反事实条件句。

  2. 1.14.5Quid, quod

    意为“……这一事实又当如何?/ 关于……又该说什么?”的惯用表达,用于在既有语境上增加并强调一个新的事实。

  3. 1.14.30Erudit admotas ipse capillus acus

    直译为“头发自身在教导靠近它的发针”。通过拟人手法,表现出头发因极其柔顺而易于打理,以至于发针很自然地顺应发丝,仿佛是头发在引导发针一般。

  4. 1.14.38debes inmemor esse tui

    形容词 inmemor(遗忘的)支配 tui(第二人称单数代名词的属格,在此作宾格性属格),意为“你必须忘记你自身”。针对因在镜中看到失去头发的自己而哀叹的女主人,诗人指出若想让自己舒心(取悦自己),就必须选择性地遗忘(忽视)现在的模样。

  5. 1.14.54non illo munera digna loco

    “配不上那个地方(即膝头)的礼物(即落下的曾经的美发)”。由于形容词 digna 支配夺格,故 illo loco 为夺格。这里将剪下或脱落、放在她膝上的头发讽刺且令人痛心地称为“礼物”。

翻译:Gemini 3.5 Flash(2026-05-22 发布)urn:cts:latinLit:phi0959.phi001.humanitext-lat2:1.14.1-1.14.56